Երևան, 21.Ապրիլ.2021,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Սահմաններին իրավիճակը լարվում է․ ՌԴ ՊՆ նախարար Սերգեյ Շոյգու Երիտասարդները ստեղծել են կազմակերպված խումբ եւ տարբեր մոլերից գողություն արել. ոստիկանություն Գոմի դուռը բացում եմ, թուրքի տարածքն ա. Շուռնուխի բնակիչը՝ նախագահին ու օմբուդսմենին Արցախում ապրելու և Արցախն ապրեցնելու ջատագով Մանե Թանդիլյանը կվերադառնա Հայաստան. ո՞ւմ ցուցակը կգլխավորի նա Եղանակը Հայաստանում` առաջիկա օրերին Նիկոլը դիահերձարանի տնօրեն է. Տեսանյութ Հադրութում որոնողական աշխատանքների արդյունքում հայտնաբերվել և տարհանվել է ևս 2 հայ զինծառայողի աճյուն Հրդեհ՝ Սեւանում. ավտոտեխսպասարկման կետը գույքով այրվել է Պատմությունից դասեր քաղել է պետք ու հիշել,որ Արեւմուտքի նավերը չեն կարող բարձրանալ հայկական լեռները. Շարմազանով ԵԱ. Հրայր Ալիխանյանը պարտվեց մեկնարկում


Թե ինչու խինկալիի պատճառով Վրաստանն այլևս առաջին կարգի ալ յուր չստացավ. «Փաստ»

Lifestyle

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Հավանաբար երկրի վրա ոչ մի ուտեստ չունի իր ծագման մասին այնքան լեգենդներ, որքան խինկալին: Ամենատարածված լեգենդներից մեկը ասում է հետևյալը. 18-րդ դարում վրաց-պարսկական պատերազմի ժամանակ շատ վիրավոր զինվորներ են եղել, որոնք տարբեր պատճառներով չէին կարող կոշտ սնունդ ընդունել: Բացի դա, լեռներում գտնվող տանտիրուհիները գործնականում ոչ մի այլ բան չեն ունեցել, բացի ոչխարի մսից, ալ յուրից և ձվից, այնպես որ, նրանք գտել են մի պարզ ուտեստ՝ խմորով լցոնված մսի պարկիկներ, որն օգնել է փրկել շատ կյանքեր: Այդպես է ծնվել ներսում անուշահոտ արգանակով լի նուրբ և փափուկ խինկալին:

Խինկալիի մասին ամենահետաքրքիր պատմությունն էլ բացատրում է, թե ինչու այդ իդեալական պարկիկները պետք է ունենան ուղիղ 28 ծալք՝ ոչ ավել, ոչ պակաս: Ամեն ինչ 28 թվի սուրբ նշանակության մեջ է (Արեգակը 28 օրում է անցնում երկնոլորտի մեծ շրջանը): Հնում վրացիները օգտագործել են այլ ժամանակային համակարգ, որը տարբերվել է ժամանակակիցից. նրանք ունեցել են տարեկան 13 ամիս, որոնցից յուրաքանչյուրը բաղկացած է եղել 28 օրից, ինչը ընդհանուր առմամբ կազմել է 364 օր: Այդ ժողովրդի տրամաբանությունը պարզ և լակոնիկ էր. խինկալիի պոչը արևն է, իսկ 28 ծալքերը արեգակնային ցիկլի օրերն են: Այդ ուտեստի ծագման մասին մեկ այլ վարկած էլ ունեն պատմաբանները: Նրանք համոզված են, որ խինկալիի նախատիպն ի սկզբանե ունեցել է հին Պուշարի էթնիկական խումբը, ապա ուտեստը սկսել է տարածվել իրենց բնակավայրերից շատ հեռու: Պուշարները խինկալիին ավելացրել են անանուխ, ինչը ուտեստին տվել է աներևակայելի բուրմունք և հատուկ համ: Վրաստանում ոմանք այն կարծիքին են, որ այդ սիրված ազգային ուտեստի հայրենիքը Պասանաուրի գյուղն է, որը գտնվում է Կազբեգի տանող ճանապարհին:

Այնտեղ կարելի է տեսնել բոլորովին այլ տեսակի խինկալիի պարկիկներ՝ շատ յուղոտ և փոքր, բայց և շատ համեղ: Վրացական այս ուտեստի մեջ ամենակարևորը միսն է: Պետք է նշել, որ խինկալին սովորական մեծ պելմենին չէ, այն անկախ խոհարարական միավոր է: Բանն այն է, որ խմորե պարկիկները լցոնվում են կտրատված մսով, ոչ մի դեպքում չի կարելի օգտագործել աղացած միս, հակառակ դեպքում դա արդեն խինկալի չի լինի: Կտրատած միսը թույլ է տալիս պահպանել մսի ամբողջ հյութը, որը ուտեստի բաղկացուցիչ մասն է: Սովորաբար ընդունված է գառան միս օգտագործել, բայց հորթի մսով խինկալիներ պատրաստելը ևս ընդունելի է: Չնայած վերը նշված կանոնների խստությանը, այդ ուտեստը ունի իր տարատեսակները Վրաստանի տարբեր շրջաններում և քաղաքներում: Թբիլիսիում, ամենայն հավանականությամբ, ձեզ կմատուցեն մսով և կանաչիով պատրաստված խինկալի՝ «Կալակուրի»:

Հնարավոր է նաև, որ ճաշացուցակում լինեն կարտոֆիլով, սնկով և աղացած մսով պարկիկներ: Դա նույնպես ընդունելի է: Սամեգրելոյում, Աջարիայում և Գուրիայում դժվար թե գտնեք նույն ուտեստը, քանի որ այնտեղ դրանք պատրաստել ընդունված չէ: Բայց Կախեթիում և Մցխեթա-Մթիանեթիում կարելի է անհամար տարատեսակների պարկիկներ պատվիրել և վայելել զարմանալի համը: Որպեսզի չշփոթվեք վրացական հարուստ խոհանոցի առաջարկած խինկալիների տեսակների մեջ, հիշեք ամենաառաջնայինը՝ խինկալի «Կալակուրի» - միս/աղացած միս և կանաչի, խինկալի «Մտիալուրի» - միս/ աղացած միս, բայց առանց կանաչու, խինկալի «Կախեթի» - միայն խոզի միս կամ միայն տավարի միս:

Վաղ տարիքից Վրաստանի բնակիչներին սովորեցնում են ուտել այդ ավանդական ուտեստն ըստ կանոնների: Նույն կերպ տեղի բնակիչները խինկալի ուտելու «ճշմարիտ ձևը» ցույց են տալիս երկրի հյուրերին: Հիշեք ամենակարևորը. միակ բանը, որը ավելացվում է խինկալիին, սև պղպեղն է, պետք չէ ոչ մի սոուս, առավել ևս՝ հաց: Անպայման պետք է իմանալ, որ պետք չէ անմիջապես վրա ընկնել խինկալիին, քանի որ այն ներսից շատ տաք է լինում, պետք է թողնել մի քանի րոպե սառչի, պղպեղ պետք է ցանել առատորեն, խինկալին չեն ուտում պատառաքաղով, քանի որ բարակ խմորը պարզապես պատռվում է, պետք է վերցնել պարկիկը պոչից, մի քիչ խմոր կծել և ներսի արգանակը խմել, անգամ կարելի է խինկալին ամբողջությամբ դնել բերանը: Պոչը ուտել ընդունված չէ, երբեք մի փորձեք արդեն սառը խինկալին (դրանք պարզապես համով չեն), ավելի լավ է դրանք տապակել, որը ոչ պակաս համեղ ուտեստ է:

Հիշում եք, չէ՞, որ պոչերը չեն ուտում: Զվարճալի պատմություն է կապված դրա հետ: Մի անգամ Վրաստան կատարած այցի ժամանակ Նիկիտա Սերգեևիչ Խրուշչովը համտեսել է իսկական խինկալի: Նրան, ինչպես ցանկացած այլ հյուրի, սովորեցրել են ճիշտ ուտել այդ ուտեստը և զգուշացրել, որ պոչերը դեն նետի: Խրուշչովը, որպես մեծ տնտեսվար, չէր կարող ընդունել դա, քանի որ խինկալիները պատրաստվում են բարձրորակ ալ յուրից: Նա նաև արագ հաշվել է, որ ամբողջ Վրաստանը տարեկան սպառում է 250 միլիոն խինկալի, ինչը նշանակում է, որ կորչում է ավելի քան մեկ տոննա թանկարժեք ալ յուր: Դրանից հետո Վրաստանն այլևս առաջին կարգի ալյուր չի ստացել:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

«Հեղափոխությունից» հիասթափվածներն առաջիկա ընտրություններում կնախընտրե՞ն «Հայրենիքը»Տեսանյութ. Ռու­սաս­տա­նում ար­ձա­գան­քել են Խա­չիկ Աս­րյա­նի հայ­տա­րա­րու­թյա­նը. պար­գև­ատ­րե­լու ենԻ՞նչ է սպասվում վարկ վերցրած քաղաքացիներին․ Վահե Էնֆիաջյան Սահմաններին իրավիճակը լարվում է․ ՌԴ ՊՆ նախարար Սերգեյ Շոյգու Երիտասարդները ստեղծել են կազմակերպված խումբ եւ տարբեր մոլերից գողություն արել. ոստիկանություն Գոմի դուռը բացում եմ, թուրքի տարածքն ա. Շուռնուխի բնակիչը՝ նախագահին ու օմբուդսմենին Արցախում ապրելու և Արցախն ապրեցնելու ջատագով Մանե Թանդիլյանը կվերադառնա Հայաստան. ո՞ւմ ցուցակը կգլխավորի նա Եղանակը Հայաստանում` առաջիկա օրերին Նիկոլը դիահերձարանի տնօրեն է. ՏեսանյութՀադրութում որոնողական աշխատանքների արդյունքում հայտնաբերվել և տարհանվել է ևս 2 հայ զինծառայողի աճյուն Հրդեհ՝ Սեւանում. ավտոտեխսպասարկման կետը գույքով այրվել է Պատմությունից դասեր քաղել է պետք ու հիշել,որ Արեւմուտքի նավերը չեն կարող բարձրանալ հայկական լեռները. ՇարմազանովԵԱ. Հրայր Ալիխանյանը պարտվեց մեկնարկում Օնիկ Գասպարյանը բոլորին սթափության կոչ է անում ու զգուշացնում. Sputnik Արմենիա Արհեստական ինտելեկտին սովորեցրել են վերականգնել գեղանկարչության կորսված գլուխգործոցները Հայաստանը խաղաղության և կայունության կարիք ունի, որի անունը ԲՀԿ է Ես հորդորել եմ, որ Ավանի փոխթաղապետը թույլ չտա իրեն նման գրառումներ անել. Բորիս Ավագյանը՝ Մուրադովի վերաբերյալ գրառման մասին Եվրոպայում ամենաբարձր գնաճն արձանագրվել է Թուրքիայում․ IMF Ապրիլի 21-ին, 22-ին և 23-ին գազ չի լինելու. շտապ հայտարարություն «Գազպրոմ Արմենիա»-իցՊարտադրե՛ք Ադրբեջանին վերադարձնել հայ ռազմագերիներին.գերության ամեն օրը մեր տղաների համար դժոխք է. Զոհրաբյանի ելույթը ԵԽԽՎ-ում Ստիպված եմ լինելու ներկայացնել վճռաբեկ բողոք. Տիգրան Աթանեսյան Նիկոլ Փաշինյանը հարգանքի տուրք է մատուցել Կոմանդոսի հիշատակին Շտապ առաջին բացասական արյան կարիք ունենք. Արյունաբանական կենտրոնի Արյան բանկ Օնիկ Գասպարյան, պարոն գեներալ, բան չունե՞ք ասելու Ոստիկանապետ է ազատվել պաշտոնից. Կան նաև այլ պաշտոնանկություններ ԱԽ-ն սեպտեմբերի 30-ի նիստի` Օնիկ Գասպարյանի զեկույցի արձանագրության գաղտնազերծված ձայնագրություն է հրապարակել Ոսկին թանկանում է Քանի՞ տեսակ արևային ժամացույց գոյություն ունի․ «Փաստ» Զոհված և անհետ կորած զինծառայողների աճյունների որոնողական աշխատանքներն այսօր շարունակվում են Հադրութում ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (20 ԱՊՐԻԼԻ)․ ԱՊՀ երկր­նե­րի կո­լեկ­տիվ անվ­տան­գու­թյան պայ­մա­նա­գի­րը ուժի մեջ է մտել․ «Փաստ»Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 667 նոր դեպք, մահացել է 24 մարդ Գագիկ Ծառուկյանը հանդիպել է ԲՀԿ ուսանողական խորհրդի անդամների հետ Երեւանի ավագանին իր հերթական նիստն է գումարել. Օրակարգում 18 հարց է (ուղիղ) «Ո՞ր դեպ­քում շրջա­նա­ռու­թյու­նից հան­ված դե­ղը պետք է ոչն­չաց­նել». լրա­ցում­ներ «Դե­ղե­րի մա­սին» օրեն­քում․ «Փաստ»Հայաստանում սննդային թունավորման արդյունքում 12-ամյա երեխա է մահացել Նավթի համաշխարհային գներն աճում են Երբ Փա­շի­նյա­նը խո­սում է առանց թղթի, նա իրա­կա­նում խո­սում է առանց մտա­ծե­լու․ «Փաստ»ԵԽԽՎ-ում հայ գերիների հարցի քննարկումը բացի «գոլորշի բաց թողնելուց» այլ նպատակ չունի. Արփինե Հովհաննիսյան Նախ­կին սկզբունք­նե­րով ԵԱՀԿ Մինս­կի խմբի առա­ջար­կած բա­նակ­ցա­յին գոր­ծըն­թա­ցը գնում է փա­կու­ղի․ «Փաստ»#SportLifeVLOG. #Moscow-2021-ը՝ Սամվել Գասպարյանի եւ Կարեն Ավագյանի չեմպիոնությամբ Հայկական Շուշիում հատուկ տեխնիկայով քանդում են հայկական շենքերը. տեսանյութ«Ամե­նա­կա­րև­ո­րը՝ չհար­մար­վենք զո­հի կար­գա­վի­ճա­կի հետ»․ «Փաստ»Լոռեցիները դեմ են նոր հանքավայրերի բացմանը, ցանկանում են ապրել առողջ էկոմիջավայրում․ «Փաստ» Բիզնեսի գերակշիռ մեծամասնությունը պատրաստ է վաճառքի հանել իր ունեցվածքը և նույնիսկ արտագաղթել Հայաստանից, ապաշրջափակումը կործանարար կլինի Հայաստանի համար. Սարգսյան «Պրագմատիզմ, որը չի աշխատի». «Փաստ» Ռու­սաս­տա­նում ար­ձա­գան­քել են Խա­չիկ Աս­րյա­նի հայ­տա­րա­րու­թյա­նը. պար­գև­ատ­րե­լու են. «Փաստ» Երկար ժամանակով լույս չի լինելու Երեւանում և 7 մարզերում Ապավինում են ճանապարհների ապաշրջափակման «մոգական ուժին». ի՞նչ խութեր կան. «Փաստ»Նոր համայնքներ կմիավորվեն․ ինչ փոփոխություններ են սպասվում․ «Ժողովուրդ»Ամեն ինչ՝ պահի թելադրանքով ու անձնական ցանկություններով ․«Փաստ»