Երևան, 18.Մարտ.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Իրանի դեմ ռшզմական գործողությունը կանխել է Երրորդ համաշխարհային պшտերազմը. Թրամփ Հորմուզի նեղուցից մինչև... խոհանոց. «Փաստ» ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհները հիմնականում անցանելի են․ Լարսը փակ է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար Խաղաղության գործընթացի փորձություն. արդյո՞ք Իրանում պատերազմը սպառնում է TRIPP -ին. «Փաստ Ինչպես է ԱՄՆ-ը գնում Մոսկվայի դաշնակիցներին. «Փաստ» «Խիստ ու սրտացավ հրամանատար էր, յուրաքանչյուր զինվորին իր երեխայի պես էր վերաբերվում». կապիտան Անդրանիկ Աղաջանյանն անմահացել է հոկտեմբերի 6-ին՝ «Չռիկներ» կոչվող տեղամասում, տուն «վերադարձել»... երկուսուկես ամիս անց. «Փաստ» Նեխող ժողովրդավարական համակարգը և արտաքին պարտադրանքը. «Փաստ» Քարոզչական ու բացառապես «ներքին սպառման» զինացուցադրություն. «Փաստ» Ալիևի վարչակազմի գործողությունները՝ որպես տարածաշրջանային ապակայունացման գործոն. «Փաստ» Փաստորեն «ծրագիրը» դեռ կիսատ է մնացել. «Փաստ»


6 ամենահին հայտնագործություններն իրենց տեսակի մեջ

Lifestyle

BlogNews.am-ը գրում է.

Ստորև ներկայացնում ենք իրենց տեսակի մեջ ամենահին հայտնագործությունները։ Սրանցից որոշները հնագիտական, կամ պատմական արժեք իրենցից չեն ներկայացնում, սակայն դրանք զարմացնում են գոյատևելու իրենց կարողությամբ ու ամբողջովին փոխում են մեր պատկերացումները այն ամենի մասին, ինչ մենք գիտեինք մինչ այժմ։

 6  Հաղորդագրություն շշի մեջ. 102 տարեկան

1913թ․ին 20-ամյա Ռիչարդ Պլացը իր հասցեով բացիկ տեղադրեց գարեջրի շշի մեջ ու այն նետեց Բալտիկ ծով։ Հաղորդագրության մեջ Պլացը խնդրում էր գտնողին այն իրեն վերադարձնել։ Ինչևէ երիտասարդ գերմանացուն այն այդպես էլ երբեք չհասավ, փոխարենը, շիշը՝ հաղորդագրությունն իր մեջ, բալտյան ջրերի ալիքներում լողաց երկու աշխարհամարտերի, Մեծ ճգնաժմի ու Սառը պլատերազմի ողջ ընթացքում։ Ավելի քան 100 տարի անց Բալտիկ ծովի ձկնորսներից մեկը ժամանակի կողմից ծեծված ինչ-որ առարկա գտավ։ Այդ ժամանակ Պլացն արդեն կենդանի չէր, նա մահացավ 1946թ․ին՝ 54 տարեկան հասակում՝ պատկերացում անգամ չունենալով այն մասին, որ շիշը մի ամբողջ երեք դար լողալուց հետո պետք է հասներ իր դեռ չծված թոռանը։
Շշի մեջ տեղադրված նախկին ամենահին հաղորդագրիությունը, հայտնաբերվել էր Շոտլանդիայում, ջուրը նետելուց 98 տարի անց։ Իսկ Պլացի շիշն ի վերջո նվիրեցին նրա 62-ամյա թոռնուհի Անգելա Էրդմանին։

 5  Մարիխուանայի պահեստ. 2700 տարեկան

9-marijuana-plant-480166401

Մոտ 1 կիլոգրամ մարիխուանա հայտնաբերվեց չինաստանի տարածքում կապուտաչյա կովկասցի տղամարդու 2700 տարվա հնություն ունեցող գերեզմանում։ Սկզբում հետազոտողները կարծեցին,  որ դա մաղադանոս էր, սակայն մանրակրկիտ ուսումնասիրությունների արդյունքում պարզվեց, որ դա աշխարհի ամենահին թմրանյութն էր։ Հետազոտողները հավատացած են, որ այն մարդիկ, ովքեր թաղել են տղամարդուն Գոբիի անապատում գիտեին, «տրամադրությունը բարձրացնելու ձևը»։  Հայտնաբերված կանեփը դեռևս պահպանել էր հոգեմետ ազդեցություն թողնելու իր ուժը։ Ամենից շատ մասնագետներին ապշեցրել էր այն փաստը, որ գտնվածը ոչ թե վայրի կանեփ էր այլ, աճեցված՝ նման մեր օրերում բազմացվող մարիխուանային։

Հայտնի չէ, թե ինչպես են մարդիկ օգտագործել բնական հոգեմետ այս միջոցը, սակայն գերեզմանոցում հայտնաբերված մյուս առարկաները (երաժշտական գործիք, զենքեր) հուշում են, որ գերեզմանում հայտնաբերված տղամարդը բարձր դիրք է ունեցել։ Հնարավոր է մարիխուանան դիրքի խորհրդանիշ է եղել, և/կամ այս մարդը շաման է եղել, ով այն օգտագործել է հոգևոր ու բժշկական  նպատակներով։ 
Կամ միգուցե նրանք պարզապես հայտնաբերել են աշխարհի ամենահին թմրավաճառին։

 4  Թույնի օգտագործումը. 20,000 տարեկան

Հարավային Աֆրիկայում քարանձվում մարդկանց հետաքրքիր մնացորդներ հայտնաբերվեցին։ Երբ հետազոտվեց գտածոների հնությունը պարզվեց, որ այն 20 հազար տարվա հնություն ունի։ Գտածոների մեջ երկու առարկաներն ամենիցլ հետաքրքիրն էին.  մեղվամոմի կտոր ու փայտի բարակ կտոր։

35,000 տարեկան մեղվամոմն իր մեջ թունավոր խեժ էր պարունակում, որն ամենայն հավանականությամբ օգտագործվել է նետերի քարե ծայրերը ձողերին ամրացնելու համար։ Եթե նպատակն իսկապես դա էր, ապա սա մեղվամոմի, որպես գործիքի օգտագործման ամենահին նմուշն է։ Երբ ձողը քիմիական փորձաքննություն անցավ, դրա վրա բնական ծագման թույն հայտնաբերվեց։ Հետազոտողները հավատացած են, որ ձողն օգտագործվել է զենքերին թույն քսելու նպատակով 20,000 տարի առաջ, ինչը հուշում է այն մասին, որ սա մարդու կողմից թույնի օգտագործման ամենահին վկայությունն է։ Թերևս այս քարանձավաբնակ մարդկանցից են իրենց հմտությունները ժառանգել Սան ցեղի մարդիկ, ովքեր որսում էին թունավոր նետերով։ Հայտնաբերված ձողը նաև հիշեցնում էր Սանի մարդկանց կողմից արմատներ փորլու և հողի տակից միջատներ հանելու ձող։

 3  Կենդանի ԴՆԹ. 500,000 տարեկան

4-bacteria-177239690

Պատկերացնո՞ւմ եք մոտ կես միլիոն տարի առաջ ստեղծված արարծած, որը դեռ կենդանի է։ Կանադայի, Սիբիրի ու Անտարկտիդայի տարածքներում գիտնականները սառած հողի շերտի տակ հայտնաբերեցին մոլորակի ամենահին կենդանի օրգանիզմները՝ ավելի քան 500,000 տարվա հնություն ունեցող բակտերիաներ։ Չնայած բակտերիան պետք է մահացած լիներ դրանց ԴՆԹ-ի մասնիկները դեռևս ակտիվ էին ու կենդանի։ Սա իր տեսակի մեջ բացառիկ հայտնագործողություն էր, որ գիտանականներն առաջին անգամ էին տեսնում։

Այն բանից հետո, երբ բակտերիայի կենդանի ԴՆԹ-ն առանձնացվեց, այն համեմատվեց ԱՄՆ-ի ԴՆԹ-ների բազայում պահպանվող ԴՆԹ-ների նմուշների հետ։ Բակտերիան կարող է գիտնականներին օգնել ավելի լավ հասկանալ, թե ինչու են բջիջները ծերանում, այդ թվում, թե ինչու են որոշներն ավելի արագ ծերանում, մյուսները՝ դանդաղ։ Բացի այդ բջիջների երկարարկեցության ուսումնասիրությունը կարող է օգնել գիտնականներին հասկանալ՝ արդյո՞ք ժամանակին Մարսի վրա կյանք գոյություն ունեցել է նման ձևով։

 2  Արվեստի գործ. 540,000 տարեկան

Իհարկե այն չես համեմատի  Միքելանջելոյի կամ էլ Վինսենթ վան Գոգի աշխատանքների հետ, սակայն այն ամենահին արվեստի գործն է։ Հետո ինչ, որ այն պարզապես խեցու վրա արված խզբզոց է։ Երբ վերջերս Նիդերլանդներում հետազոտողները ավելի ուշադիր ուսումնասիրեցին Ինդոնեզիայիում 1890-ականներին հավաքած 166 խեցիները, նրանք որոշ հետաքրքիր բացահայտումներ արեցին։ Խեցիներից մեկը 540,000 տարվա հնություն ուներ, որի վրա կարելի էր ուղիղ գծերի տեսքով փորագրած զիգզագ տեսնել։ Երբ հետազոտողները փորձեցին կրկնօրինակել փորագրությունը, նրանք բացահայտեցին, որ դա անելու համար մեծ ուժ ու ձեռքը կառավարելու հմտություններ էին հանհրաժեշտ։

Խեցիի վրա աշխատող արվեստագետը հոմո էրեկտուս է եղել։ Չնայած մասնագետները չգիտեն, արված փոորագրության նշանակությունը, այնուամենայնիվ, նրանք համոզված են, որ դա արվել է որոշակի նպատակով։ Սա մեզ թույլ է տալիս ենթադրել, որ նախամարդիկ շատ ավելի խելացի են եղել, քան մենք մտածում էինք։ Հետազոտողները ենթադրում են, որ խեցիներն օգտագործվել են որպես գործիքներ, և որ խեցիների օգտագործումը որպես գործիք ավելի տարածված են եղել Ինդոնեզիայի տարածքում, քան քարի օգտագործումը։

 1  Արեգակնային համակարգ. 11.2 միլիարդ տարեկան

1-solar-system-478084117

Իր տեսակի մեջ ամենահին հայտնագործությունը ոչ թե երկրի վրա, այլ մեր գալակտիկայի խորքերում է գտնվում։ 
Գիտնականները ուսումնասիրում էին Կեպլեր տիեզերական աստղադիտակի կողմից հավաքված ինֆոմացիան, երբ նրանք հայտնաբերեցին Ծիր Կաթին գալակտիկայի ամենահին արեգակնային համակարգը։

Կեպլեր 444-ը՝ արեգակնային այս համակարգի կենտրոնում գտնվող 11.2 միլիարդ տարեկան աստղը, արեգակի ¼ չափն ունի։ Ինչևէ, Կեպլեր 444-ը այնքան ուժեղ է վառվում, որ 117 լուսային տարի հեռավորության վրա գտնվելով հանդերձ, այն կարելի է տեսնել Երկրից առանց հեռադիտակի։ Այս նոր հայտնագործված աստղի շուրջ պտտվում են հինգ մեռած թվացող մոլորակներ, որոնց չափերը նման են Մերկուրիի և Երկրի չափերին։ Ջերմաստիճանն այս մոլորակների վրա նման է Մերկուրիի ջերմաստիճանին, ինչը չափազանց շոգ է կյանքի առկայության համար։ Սրանցից յուրաքանչյուրի «տարեկան» շրջապտույտը կազմում է 10 օր։

Համակարգն ուսումնասիրելուց հետո գիտնականները հաշվարկել են, որ այն կազմավորվել է գրեթե 7 միլիարդ տարի առաջ, մինչև մեր Արեգակը (4․5 միլիարդ տարեկան) սկսեց կազմավորել մոլորակների իր սեփական համակարգը։

Այս տարի հայ ժողովուրդը պետք է որոշի իր հետագա ճակատագիրը․ Մենուա Սողոմոնյան«ՀայաՔվեն» լիովին սատարում է «Հրապարակին» ազատ մամուլի կայացման և վարչախմբի կամայականությունների մերկացման կարևոր հանձնառության հարցումՈւրիշի փազլը. Ինչպես է Հայաստանը տեղավորվում ուրիշների աշխարհաքաղաքական նախագծերում՝ այն վերածելով Արևմտյան Ադրբեջանի․ Սուրենյանց «Հայաստան–Արցախ» Համահայկական երիտասարդական միությունն իր անվերապահ աջակցությունն է հայտնում Գագիկ Ծառուկյանի նախաձեռնած «Առաջարկ Հայաստանին» ծրագրինՑավակցում եմ մեր բարեկամ վրացի ժողովրդին իր հոգևոր առաջնորդի կորստյան կապակցությամ. Ավետիք ՉալաբյանՓաշինյանը ստիպված կլինի համակերպվել, որ Հայաստանի հաջորդ վարչապետը Սամվել Կարապետյանն է. Մարիաննա Ղահրամանյան Սամվել Կարապետյանը կստեղծի հզոր տնտեսություն, նոր աշխատատեղեր և կապահովի ամուր խաղաղություն. Արման ԳալստյանՀայաստանի ճակատագիրը ընտրությունների շեմին․ ինչ է սպասվում քաղաքական դաշտում. Էդմոն ՄարուքյանՀասարակությանը պիտի վերջապես բացատրվի, որ սա հերթական, պաշտոնի կամ ցուցակի ընտրություն չէ, սա պատմական- քաղաքակրթական ընտրություն է․ Վահե Հովհաննիսյան Արդյո՞ք ազատության մեջ են 18 արդարների գործով մեղադրյալներըԸնդդիմությունն ունի հավասարակշռված տնտեսական ծրագրեր․ Տնտեսագետ Մարտի 20-ին ՀԲԸՄ-ում (AGBU) պանելային քննարկում՝ Հայաստանն ավելի լավը դարձնող, հաջողակ կանանց հետ. Աննա ԿոստանյանՏնտեսական զարգացման նոր օրակարգ Երբ ջուրը դառնում է արտագաղթի պատճառ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի գործողությունները հանգեցրել են Հորմուզի նեղուցում ճգնաժամի. ԱրաղչիՍթափության զննություն չանցնելու համար 50-ամյա վարորդը փորձել էր կաշառել պարեկներին. տղամարդը ձերբակալվել էԼիբանանի և Սիրիայի սահմանին տեղադրվել է Քրիստոսի արձանըԱղբ՝ շքեղության փոխարեն. Օսկարի մյուս կողմը Զանգվածային սպորտի զարգացում և առողջ ապրելակերպի խթանում՝ որպես ազգային ռազմավարություն. Հրայր ԿամենդատյանՆոր բնակելի թաղամասերի միասնական չափորոշիչներ՝ որակյալ և կայուն քաղաքային միջավայրի համար. Հրայր ԿամենդատյանՆոր Նորքի համայնքային ոստիկանները հայտնաբերել են ծեծկռտnւքի մասնակիցների․ կան կալանավորվածներ Շրջանաձև տնտեսության ներդրում՝ որպես մթնոլորտային արտանետումների և թափոնների կառավարման համակարգային լուծում. Հրայր ԿամենդատյանԱրսեն Զախարյանի տրանսֆերային արժեքն աճել է. Transfermarkt Դեմի Մուրը՝ Gucci-ի փետուրներով․ «Օսկար 2026» մրցանակաբաշխության հայտնիների լուքերըԵս միանում եմ «Ուժեղ Հայաստան» թիմին․ Մամիկոն ԱսլանյանՀայաստանի հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանի անվտանգության ծրագիրը` «Ուժեղ խաղաղություն»-ը, ապահովելու է մեր երկրի համար մնայուն և կայուն խաղաղություն․ Աշոտ ՄարկոսյանՑԱԽԱԼ-ը հայտարարել է Թեհրանում «Բասիջ» nւժերի հրամանատարի uպանության մասին Ռոբերտ Ամստերդամի հայտարարությունըԴրսից տղա ես բերում երկրիդ անվտանգությունն ապահովող ինստիտուտների դեմ․ Արշակ ԿարապետյանԱյս տարվա հունվար-փետրվար ամիսներին Ադրբեջանը Հայաստան է արտահանել ավելի քան 4 միլիոն ԱՄՆ դոլարի արտադրանք. Ադրբեջանի պետական մաքսային կոմիտեԱյսօր ստացանք Դատարանի որոշումը Սամվել Կարապետյանի ապօրինի կալանքի (տնային) մեկ ամսով երկարաձգելու վերաբերյալ․ Արամ ՎարդևանյանԲա չիմացաք…արևմուտքը խոստովանեց՝ Հայաստանը բռնապետանում է․ Արմեն ԱշոտյանԱվտոհայելիները տարել ու թողել էին գրություն․ Արաբկիրի ոստիկանների բացահայտումըԵթե մենք ճիշտ և առանց էմոցիաների վերլուծենք մարդկության պատմությունն ու քաղաքական միտքը, մենք կկարողանանք ճիշտ հետևությունների հանգել և վերլուծել մեր պետության և տարածաշրջանի անվտանգության խնդիրը․ Մհեր ԱվետիսյանԻրանի դեմ ռшզմական գործողությունը կանխել է Երրորդ համաշխարհային պшտերազմը. Թրամփ«Դասավանդի՛ր հանուն Հայաստանի» հիմնադրամը և «ՖԼԵՇ» ընկերությունը ստորագրեցին հուշագիրՊակիստանը հերքել է Աֆղանստանի հայտարարությունները վերականգնողական կենտրոնին hարվածելու վերաբերյալԵթե այս անսկզբունք կառավարումը շարունակվի, անվտանգային ճգնաժամը կխորանա․ Ավետիք ՉալաբյանԱնապահով ընտանիքների երեխաները պետք է ապահովված լինեն մսուրներով․ Հրայր ԿամենդատյանԻշխանությունը շարունակում է պնդել, թե իբր թոշակի ավելացումն ընտրակաշառք չէ․ Արեգ ՍավգուլյանՏիրադավների շարքերը ճաքեր են տալիս IDBank-ը թողարկել է պարտատոմսերի 2026 թվականի 2-րդ և 3-րդ տրանշերըԵվրամիությունն անթաքույց անցել է Փաշինյանի պաշտպանությանը Էժան վրեժխնդրություն առաջին նախագահի նկատմամբ «Հայաստան» դաշինքի համար մեր ինքնությունը, պատմությունը և հայրենասիրությունը շարժիչ ուժ են. Քոչարյան Մենք տրամադրված ենք վճռական, մեր նպատակը հաղթանակն է. Ռոբերտ Քոչարյան Թույլ չե՛նք տալու նախընտրական աճուրդի հանել մեր ինքնությունը. Աննա Գրիգորյան Չնայած Վաշինգտոնի գերազանցությանը՝ Թեհրանին կարծես հաջողվում է նրան ուղղորդել դեպի երկարատև ռեսուրսատար հակամարտության. Արտակ ԶաքարյանUcom-ը զգուշացնում է հեռախոսային խարդախությունների նոր ալիքի մասին Մեր ինքնությունը ջնջել չի լինի. Անաիս Սարդարյան