Ереван, 18.Март.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
НАТО размещает дополнительную систему Patriot в Турции Татоян: Мир возможен только тогда, когда ты силен и можешь защитить себя Израиль разбомбил Ливан: есть погибшие, разрушено здание в центре Бейрута На мир обрушатся беспрецедентно высокие температуры Президент Кубы ответил на угрозы США: Любой внешний агрессор столкнется с непреодолимым сопротивлением Звуки бомбежек слышны, но в армянской общине паники нет: Сомунджян Глава МИД Индии поблагодарил Армению за помощь в эвакуации индийских граждан из Ирана The New York Times рекомендует попробовать женгялов хац в Лос-Анджелесе Армянский борец Сурен Агаджанян завоевал золото чемпионата Европы U23 «Если у вас ничего не болит - проверьте, может, вы умерли»: Ирина Оганесян о пути балерины на стыке боли и любови


6 ամենահին հայտնագործություններն իրենց տեսակի մեջ

Lifestyle

BlogNews.am-ը գրում է.

Ստորև ներկայացնում ենք իրենց տեսակի մեջ ամենահին հայտնագործությունները։ Սրանցից որոշները հնագիտական, կամ պատմական արժեք իրենցից չեն ներկայացնում, սակայն դրանք զարմացնում են գոյատևելու իրենց կարողությամբ ու ամբողջովին փոխում են մեր պատկերացումները այն ամենի մասին, ինչ մենք գիտեինք մինչ այժմ։

 6  Հաղորդագրություն շշի մեջ. 102 տարեկան

1913թ․ին 20-ամյա Ռիչարդ Պլացը իր հասցեով բացիկ տեղադրեց գարեջրի շշի մեջ ու այն նետեց Բալտիկ ծով։ Հաղորդագրության մեջ Պլացը խնդրում էր գտնողին այն իրեն վերադարձնել։ Ինչևէ երիտասարդ գերմանացուն այն այդպես էլ երբեք չհասավ, փոխարենը, շիշը՝ հաղորդագրությունն իր մեջ, բալտյան ջրերի ալիքներում լողաց երկու աշխարհամարտերի, Մեծ ճգնաժմի ու Սառը պլատերազմի ողջ ընթացքում։ Ավելի քան 100 տարի անց Բալտիկ ծովի ձկնորսներից մեկը ժամանակի կողմից ծեծված ինչ-որ առարկա գտավ։ Այդ ժամանակ Պլացն արդեն կենդանի չէր, նա մահացավ 1946թ․ին՝ 54 տարեկան հասակում՝ պատկերացում անգամ չունենալով այն մասին, որ շիշը մի ամբողջ երեք դար լողալուց հետո պետք է հասներ իր դեռ չծված թոռանը։
Շշի մեջ տեղադրված նախկին ամենահին հաղորդագրիությունը, հայտնաբերվել էր Շոտլանդիայում, ջուրը նետելուց 98 տարի անց։ Իսկ Պլացի շիշն ի վերջո նվիրեցին նրա 62-ամյա թոռնուհի Անգելա Էրդմանին։

 5  Մարիխուանայի պահեստ. 2700 տարեկան

9-marijuana-plant-480166401

Մոտ 1 կիլոգրամ մարիխուանա հայտնաբերվեց չինաստանի տարածքում կապուտաչյա կովկասցի տղամարդու 2700 տարվա հնություն ունեցող գերեզմանում։ Սկզբում հետազոտողները կարծեցին,  որ դա մաղադանոս էր, սակայն մանրակրկիտ ուսումնասիրությունների արդյունքում պարզվեց, որ դա աշխարհի ամենահին թմրանյութն էր։ Հետազոտողները հավատացած են, որ այն մարդիկ, ովքեր թաղել են տղամարդուն Գոբիի անապատում գիտեին, «տրամադրությունը բարձրացնելու ձևը»։  Հայտնաբերված կանեփը դեռևս պահպանել էր հոգեմետ ազդեցություն թողնելու իր ուժը։ Ամենից շատ մասնագետներին ապշեցրել էր այն փաստը, որ գտնվածը ոչ թե վայրի կանեփ էր այլ, աճեցված՝ նման մեր օրերում բազմացվող մարիխուանային։

Հայտնի չէ, թե ինչպես են մարդիկ օգտագործել բնական հոգեմետ այս միջոցը, սակայն գերեզմանոցում հայտնաբերված մյուս առարկաները (երաժշտական գործիք, զենքեր) հուշում են, որ գերեզմանում հայտնաբերված տղամարդը բարձր դիրք է ունեցել։ Հնարավոր է մարիխուանան դիրքի խորհրդանիշ է եղել, և/կամ այս մարդը շաման է եղել, ով այն օգտագործել է հոգևոր ու բժշկական  նպատակներով։ 
Կամ միգուցե նրանք պարզապես հայտնաբերել են աշխարհի ամենահին թմրավաճառին։

 4  Թույնի օգտագործումը. 20,000 տարեկան

Հարավային Աֆրիկայում քարանձվում մարդկանց հետաքրքիր մնացորդներ հայտնաբերվեցին։ Երբ հետազոտվեց գտածոների հնությունը պարզվեց, որ այն 20 հազար տարվա հնություն ունի։ Գտածոների մեջ երկու առարկաներն ամենիցլ հետաքրքիրն էին.  մեղվամոմի կտոր ու փայտի բարակ կտոր։

35,000 տարեկան մեղվամոմն իր մեջ թունավոր խեժ էր պարունակում, որն ամենայն հավանականությամբ օգտագործվել է նետերի քարե ծայրերը ձողերին ամրացնելու համար։ Եթե նպատակն իսկապես դա էր, ապա սա մեղվամոմի, որպես գործիքի օգտագործման ամենահին նմուշն է։ Երբ ձողը քիմիական փորձաքննություն անցավ, դրա վրա բնական ծագման թույն հայտնաբերվեց։ Հետազոտողները հավատացած են, որ ձողն օգտագործվել է զենքերին թույն քսելու նպատակով 20,000 տարի առաջ, ինչը հուշում է այն մասին, որ սա մարդու կողմից թույնի օգտագործման ամենահին վկայությունն է։ Թերևս այս քարանձավաբնակ մարդկանցից են իրենց հմտությունները ժառանգել Սան ցեղի մարդիկ, ովքեր որսում էին թունավոր նետերով։ Հայտնաբերված ձողը նաև հիշեցնում էր Սանի մարդկանց կողմից արմատներ փորլու և հողի տակից միջատներ հանելու ձող։

 3  Կենդանի ԴՆԹ. 500,000 տարեկան

4-bacteria-177239690

Պատկերացնո՞ւմ եք մոտ կես միլիոն տարի առաջ ստեղծված արարծած, որը դեռ կենդանի է։ Կանադայի, Սիբիրի ու Անտարկտիդայի տարածքներում գիտնականները սառած հողի շերտի տակ հայտնաբերեցին մոլորակի ամենահին կենդանի օրգանիզմները՝ ավելի քան 500,000 տարվա հնություն ունեցող բակտերիաներ։ Չնայած բակտերիան պետք է մահացած լիներ դրանց ԴՆԹ-ի մասնիկները դեռևս ակտիվ էին ու կենդանի։ Սա իր տեսակի մեջ բացառիկ հայտնագործողություն էր, որ գիտանականներն առաջին անգամ էին տեսնում։

Այն բանից հետո, երբ բակտերիայի կենդանի ԴՆԹ-ն առանձնացվեց, այն համեմատվեց ԱՄՆ-ի ԴՆԹ-ների բազայում պահպանվող ԴՆԹ-ների նմուշների հետ։ Բակտերիան կարող է գիտնականներին օգնել ավելի լավ հասկանալ, թե ինչու են բջիջները ծերանում, այդ թվում, թե ինչու են որոշներն ավելի արագ ծերանում, մյուսները՝ դանդաղ։ Բացի այդ բջիջների երկարարկեցության ուսումնասիրությունը կարող է օգնել գիտնականներին հասկանալ՝ արդյո՞ք ժամանակին Մարսի վրա կյանք գոյություն ունեցել է նման ձևով։

 2  Արվեստի գործ. 540,000 տարեկան

Իհարկե այն չես համեմատի  Միքելանջելոյի կամ էլ Վինսենթ վան Գոգի աշխատանքների հետ, սակայն այն ամենահին արվեստի գործն է։ Հետո ինչ, որ այն պարզապես խեցու վրա արված խզբզոց է։ Երբ վերջերս Նիդերլանդներում հետազոտողները ավելի ուշադիր ուսումնասիրեցին Ինդոնեզիայիում 1890-ականներին հավաքած 166 խեցիները, նրանք որոշ հետաքրքիր բացահայտումներ արեցին։ Խեցիներից մեկը 540,000 տարվա հնություն ուներ, որի վրա կարելի էր ուղիղ գծերի տեսքով փորագրած զիգզագ տեսնել։ Երբ հետազոտողները փորձեցին կրկնօրինակել փորագրությունը, նրանք բացահայտեցին, որ դա անելու համար մեծ ուժ ու ձեռքը կառավարելու հմտություններ էին հանհրաժեշտ։

Խեցիի վրա աշխատող արվեստագետը հոմո էրեկտուս է եղել։ Չնայած մասնագետները չգիտեն, արված փոորագրության նշանակությունը, այնուամենայնիվ, նրանք համոզված են, որ դա արվել է որոշակի նպատակով։ Սա մեզ թույլ է տալիս ենթադրել, որ նախամարդիկ շատ ավելի խելացի են եղել, քան մենք մտածում էինք։ Հետազոտողները ենթադրում են, որ խեցիներն օգտագործվել են որպես գործիքներ, և որ խեցիների օգտագործումը որպես գործիք ավելի տարածված են եղել Ինդոնեզիայի տարածքում, քան քարի օգտագործումը։

 1  Արեգակնային համակարգ. 11.2 միլիարդ տարեկան

1-solar-system-478084117

Իր տեսակի մեջ ամենահին հայտնագործությունը ոչ թե երկրի վրա, այլ մեր գալակտիկայի խորքերում է գտնվում։ 
Գիտնականները ուսումնասիրում էին Կեպլեր տիեզերական աստղադիտակի կողմից հավաքված ինֆոմացիան, երբ նրանք հայտնաբերեցին Ծիր Կաթին գալակտիկայի ամենահին արեգակնային համակարգը։

Կեպլեր 444-ը՝ արեգակնային այս համակարգի կենտրոնում գտնվող 11.2 միլիարդ տարեկան աստղը, արեգակի ¼ չափն ունի։ Ինչևէ, Կեպլեր 444-ը այնքան ուժեղ է վառվում, որ 117 լուսային տարի հեռավորության վրա գտնվելով հանդերձ, այն կարելի է տեսնել Երկրից առանց հեռադիտակի։ Այս նոր հայտնագործված աստղի շուրջ պտտվում են հինգ մեռած թվացող մոլորակներ, որոնց չափերը նման են Մերկուրիի և Երկրի չափերին։ Ջերմաստիճանն այս մոլորակների վրա նման է Մերկուրիի ջերմաստիճանին, ինչը չափազանց շոգ է կյանքի առկայության համար։ Սրանցից յուրաքանչյուրի «տարեկան» շրջապտույտը կազմում է 10 օր։

Համակարգն ուսումնասիրելուց հետո գիտնականները հաշվարկել են, որ այն կազմավորվել է գրեթե 7 միլիարդ տարի առաջ, մինչև մեր Արեգակը (4․5 միլիարդ տարեկան) սկսեց կազմավորել մոլորակների իր սեփական համակարգը։

НАТО размещает дополнительную систему Patriot в ТурцииЧужой пазл: как Армению встраивают в чужие геополитические проекты, превращая в Западный Азербайджан Азербайджан на грани втягивания в региональную войну: геополитический сценарий и риски Татоян: Мир возможен только тогда, когда ты силен и можешь защитить себяИзраиль разбомбил Ливан: есть погибшие, разрушено здание в центре БейрутаНа мир обрушатся беспрецедентно высокие температурыПрезидент Кубы ответил на угрозы США: Любой внешний агрессор столкнется с непреодолимым сопротивлениемАйвазян: западные покровители могут подтолкнуть Баку к действиям против Ирана IDBank выпустил второй и третий транш облигаций 2026 годаUcom предупреждает о новой волне телефонного мошенничества IDBank запускает специальную кампанию для SWIFT-переводов «Проблема не только в том, чтобы сменить Никола, проблема в том, чтобы после этого у нас была четкая концепция управления государством»։ «Паст»Почему знак «Серых волков» ассоциируется с жестами ГД-вских? «Паст»Региональные «экскурсии» Пашиняна проходят на полупустых улицах: «Паст»Когда дети становятся частью пропаганды: «невинный разговор» или?... «Паст»Звуки бомбежек слышны, но в армянской общине паники нет: СомунджянГлава МИД Индии поблагодарил Армению за помощь в эвакуации индийских граждан из ИранаThe New York Times рекомендует попробовать женгялов хац в Лос-АнджелесеАрмянский борец Сурен Агаджанян завоевал золото чемпионата Европы U23«Если у вас ничего не болит - проверьте, может, вы умерли»: Ирина Оганесян о пути балерины на стыке боли и любовиСемья незаконно удерживаемого в Баку Рубена Варданяна выступила с вызывающим тревогу заявлениемСША заключили соглашения по энергоносителям с партнерами в Азии на $57 млрдКогда сёла пустеют. Эксперты предупреждают о риске заселения Сюника азербайджанскими переселенцами (видео) Министр юстиции РА: Текст нового проекта Конституции Армении уже готовЗавершилась международная туристическая выставка «MITT 2026»: Были обсуждены имеющиеся возможностиЦена реформы: закрытие школ может опустошить 27 сёл Сюникской области (видео) Пакеты Level Up+ от Ucom — с самым быстрым мобильным интернетом в АрменииАрагчи: Иран будет воевать, пока Трамп не осознает ошибочности агрессииВ Краснодарском крае в результате атаки беспилотника горит нефтебазаДвижение «Нет “Западному Азербайджану”» усиливает общественную мобилизацию: Сюник в центре внимания (Видео) Было дано указание максимально распространить ложные пропагандистские тезисы: «Паст»Айк Марутян выбрал беспрецедентный формат встреч с гражданами: «Паст» IDBank объявляет о запуске финансового инструмента IDDistributorВласти всё равно не «успокаиваются»: «Паст»Axios: страны G7 призвали США как можно скорее прекратить конфликт с ИраномФилиппо: Францию попытаются втянуть в конфликт на Ближнем ВостокеXinhua: Китай вывел на орбиту два экспериментальных спутника Shiyan-30В Ираке при крушении самолета-заправщика ВВС США погибли четыре человекаЧетыре линии для Армении, а не для Европы: Арман Татоян о выступлении Пашиняна в Европейском парламентеЧалабян: После смены власти в Армении будет необходимо восстановить «поле стратегического союзничества»На съезде партии «Альянс» жестко раскритиковали власть (Видео) FT: нефтяные компании потеряли более $15 млрд с начала ближневосточного кризисаНидерланды присоединились к иску ЮАР против ИзраиляГеноцидоведы: увольнение директора Музея-института Геноцида армян — тревожный сигнал для ученых по всему мируБезопасное рабочее место как гарантия развитияВесенняя акция в Мегамолле от Idram&IDBankКому собираются доверить? «Паст»Пошёл и «за границей» жалуется на Церковь и оппозицию: своеобразный «отчёт»: «Паст»Это, кроме вреда, ничего не дает: «Паст»Борцы Давид Маргарян и Арман Арутюнян – бронзовые медалисты ЧЕ‑U23