Սահմանադրական բարեփոխումները կնպաստեն ժողովրդավարության էլ ավելի զարգացմանը. Ամո Շարոյան

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացին 2015թ. դեկտեմբերի 6-ին պետք է վերջնական պատասխան տա Սահմանադրական փոփոխությունների տեքստին: Վստահաբար կարող եմ ասել, որ ոչ ոք մեր դուռը չէր թակել, որ անպայման պետք է փոխենք սահմանադրությունը: Այլ մեր ընտրած դեմոկրատական ուղուց չշեղվելով, ելնելով ժողովրդավարական սկզբունքից, մենք գտնում ենք, որ պայմաններն այնպիսին են, որ Սահմանադրությունը փոփոխությունների կարիք ունի, դա է պահանջում իրականությունը:

Պատասխան տալուց բացի, պետք է կողմ կամ դեմ քվեարկելուց առաջ մեր հասարակությունն իրազեկված լինի: Հասարակությանը պետք է ներկայացվի բազմակողմանի և լիարժեք տեղեկատվություն: Ապահովվեն պայմաններ սահմանադրության փոփոխությունների անաչառ, ազատ կամքի արտահայտման համար: Հստակ պարզաբանվեն, թե ինչ փոփոխություններ են կատարվում, ինչպես կանդրադառնան մեր կյանքի վրա, ինչպիսի լուծումներ կկատարվեն: Սահմանադրական փոփոխություններն առաջընթաց է իր մեջ պարունակում: Եվս մեկ քայլ առաջ է, որպեսզի ժողովրդավարությունը մեր երկրում հաստատուն հիմքերի վրա պահենք` հուսալիորեն պաշտպանելով մարդու իրավունքները: Այն միջազգային առումով բնութագրում է որպես ժողովրդավարությանը համապատասխանող: Խորհրդարանական կառավարման համակարգին անցնելով` կյանքում կապահովվի հավասարակշռությունն իշխանության բարձրագույն մարմինների միջև: Այն կնպաստի կոլեգիալ կառավարմանը, իսկ կառավարության քաղաքական պատասխանատվությունը խորհրդարանի առջև կբարձացնի խորհրդարանի դերը որպես օրենսդիր, ինչպես նաև վերահսկողություն ունեցող մարմնի: Այն միային կապահովի ժողովրդավարության էլ ավելի զարգացումը:

Համամասնական ընտրական ձևը կբերի կոլեկտիվ պատասխանատվության զարգացման: Բազմակուսակցական համակարգը որպես ժողովրդավարության հիմնական ատրիբուտներից մեկը կլինի, էլ ավելի կբարձրանա կուսակցությունների դերը հանրության քաղաքական կամքի ձևավորման և ազատ արտահայտման համար: Հանրության ձայնը վճռորոշ կդառնա իշխանությունների համար: Սահմանադրության նորմերը գործում են անմիջականորեն: Իրավունքի գերակայության սկզբունքը կգործի անմիջականորեն և ոչ թե սրա կամ նրա ցանկությամբ: Սահմանադրորեն առաջին անգամ ամրագրվում է սոցիալական շուկայական տնտեսությունը, որպես մեր երկրի տնտեսական կարգի հիմք, որը պետք է ծառայի մեր երկրում ընդհանուր տնտեսական բարեկեցությանը և սոցիալական արդարության պահպանմանը:

Սահմանադրորեն առաջին անգամ շեշտվում է ընտանիքի, որպես հասարակության բնական և հիմնական բջջի հատուկ պաշտպանությունը: Նախագիծը փոփոխություն է առաջարկում նաև մարդու հիմնական իրավունքների գլխում, որի նպատակը դրանց երաշխավորված պաշտպանությունն է: Սահմանադրական փոփոխությունների նախագծով դատավորների նշանակման ընթարցակարգը նպատակ ունի ապահովելու դատավորի լիարժեք անկախությունը, երաշխավորելու դատական իշխանության ինքնուրույնությունը և կառավարման արդյունավետությունը:

Սահմանադրական փոփոխությունների նախագծի 89-րդ հոդվածի 2-րդ կետի համաձայն, «Ազգային ժողովում Ընտրական օրենսգրքով սահմանաված կարգով տեղեր են հատկացվում ազգային փոքրամանությունների համար»: Նշված սահմանադրական նորմը խոսում է այն մասին, որ ՀՀ-ում երաշխավորվում է ազգային փոքրամասնությունների այնպիսի իրավունքը, որը վերաբերվում է ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչների կողմից իշխանությունների իրականացմանը մասնակցելու լրացուցիչ երաշխիքներ սահմանելուն:

Սահմանադրությամբ հատուկ իրավական երաշխիք սահմանելով մեր պետությունում ստեղծվում են այնպիսի պայմաններ, որ ազգային փոքրամասնությունները ոչ միայն իրավունք, այլ նաև հավասար հնարավորություն ունենան լիարժեք մասնակցելու մեր պետության իշխանության իրականացմանը: Սահմանադրական մակարդակով վերոհիշյալ նորմի ամրագրումը ևս մեկ անգամ ապացուցում է, որ ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչների իրավունքները հարգվում և պաշտպանվում են մեր պետության կողմից, որ մեր երկրում մարդու, քաղաքացու, ազգին փոքրամասնությունների ներկայացուցիչների իրա վունքներն և ազատությունները բարձրագույն արժեք են: Նման քաղաքական որոշում կայացնելու համար մենք մեր երախտագիտությունն ենք հայտնում մեր երկրի ղեկավարությանը:

Վերը նշված նորմի ընդունումն իր ճիշտ ժամանակն ունի: Մեզ պետք է, որ Սահմանադրությունը գործի, աշխատի և ամուր գրավական դառնա վաղվա մեր պետության առաջընթացի համար: ՀՀ հասարակությունը պետք է ասի իր խոսքը մեր ընդհանուր շահերին հավասարակշիռ և համաչափության սկզբունքի հիման վրա: Չէ որ Սահմանադրությունը մեկ անհատի, պաշտոնյայի, խմբի համար չէ: Այն ողջ ժողովրդի, հետագա սերունդների համար է:

Իսկ նրանք ովքեր նույնիսկ հիմա գտնում են, որ հետաքրքրվածություն չկա սահմանադրական փոփոխությունների հետ կապված, հավատացնում եմ, որ նորմալ հետաքրքրվածություն կա` արձագանքելու հասարակական հարաբերություններում տեղի ունեցող փոփոխություններին: Ուղղակի ինչ-որ մարդիկ չեն ուզում այն տեսնել, բայց համոզված եմ, որ շատ շատերը կողմ են առաջարկվող փոփոխություններին: Կարևոր է, որ այո և դեմ բոլոր կողմերը հավասար իրավունքով կարողանան իրենց ձայնը տեղ հասցնել, որը երաշխավորվում է մեր պետության կողմից:

Այսօր մենք խորհրդակցում ենք, պատրաստ ենք համագործակցել «Այո» քվեարկող հասարակական և քաղաքական ուժերի հետ, բոլոր նրանց հետ, ովքեր պատրաստ են մեր երազած Հայաստանը կառուցելու համար, մարդու իրավունքները և ազատությունները հուսալիորեն պահպանելու համար:

Հաշվի առնելով միջազգային փորձը և Սահմանադրական միտումների զարգացումը`  գտնում եմ, որ Սահմադրության նախագիծը կընդունվի, այդ որոշումից կշահի և մեր պետությունը, և ամբողջ հասարակությունը: Այն կնպաստի հանրային լիարժեք կյանքի ապահովմանը: Մեր միավորումը որոշում է կայացրել «Այո» ասել Սահմանադրական բարեփոխումներին:

Տա Աստված, որ Սահմանադրական փոփոխությունները մեր երկրին` Հայաստան աշխարհին, միայն դրական զարգացում ապահովեն:

«Միդիա-Շանգալ» եզդիների ազգային միավորում ՀԿ խորհրդի նախագահ Ամո Շարոյան