Թույլ տվեք` Առաքելական եկեղեցին իր սեփական հաշվարկներով շարժվի. Լևոն Շիրինյան
2016 թ. սեպտեմբերին սպասվում է Հռոմի Սրբազան Քահանայապետ Ֆրանցիսկոս Պապի այցը Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածին, և այցի կազմակերպման կապակցությամբ Մայր Աթոռը կապի մեջ է Վատիկանի հետ: Պարզաբանելու համար, թե Հռոմի պապն ինչ օրակարգով է ժամանելու Հայաստան, Orer.am-ը կապ հաստատեց Մայր Աթոռի տեղեկատվական բաժնի հետ, որտեղից էլ մեզ խորհուրդ տվեցին հարցրեն ուղղել Հայ Առաքելական եկեղեցու միջեկեղեցական հարցերի պատասխանատու ծայրագույն վարդապետ Հայր Շահե Անանյանին:
Մեր բազմաթիվ փորձերը` կապ հաստատել Հայր Սուրբի հետ, այդպես էլ ապարդյուն եղան: Ավելի ուշ պարզ դարձավ, որ, հավանաբար, բաժնի պատասխանատու վարդապետն այդ թեմային արձագանքելու անհրաժեշտություն չի տեսնում: Միջեկեղեցական կապերի բաժնի աշխատակցուհին Օrer.am-ին փոխանցեց, որ եթե մեր հարցին անդրադառնալու անհրաժեշտություն լինի, իրենք այդ մասին տեղեկություն կտարածեն:
Այնուամենայնիվ` գոնե մեզ համար կաթոլիկ աշխարհի առաջնորդի այցը Հայաստան բավական ուշագրավ երևույթ է, քանի որ Պապի այցը ցանկացած երկիր հենց այնպես կամ պատահական չի լինում: Ավելին՝ Հռոմի Պապի այցերը եղել ու շարունակում են մնալ համաշխարհային մակարդակի իրադարձություն, այնպես որ՝ շատ կարևոր է իմանալ, թե Հռոմի Պապն ինչ օրակարգով է այցելելու Հայաստան: Բացի այդ՝ մեր դեպքում այն նաև լավ առիթ է ամողջ աշխարհին ևս մեկ անգամ մեր խնդիրների մասին տեղեկացնելու համար: Ուստի՝ մեր եկեղեցու լռությունն այս դեպքում ոչ միայն հասկանալի չէ, այլև վրդովվեցնող է:
Հայ Առաքելական եկեղեցու հաճախակի լռության և լրատվամիջոցների ոչ բոլոր հարցերին պատասխանելու փաստը, վստահաբար, հուզում է նաև մեր գործընկեր լրատվամիջոցներին, այս թեմայի շուրջ Orer.am-ը զրուցել է քաղաքագետ Լևոն Շիրինյանի հետ, ով մեզ հետ զրույցում ասաց, որ տեղեկություն տրամադրել-չտրամադրելու հարցում Հայ Առաքելական եկեղեցին փորձ ունի, որը շարունակական բնույթ է կրում: Քաղաքագետը վստահեցնում է. Առաքելական եկեղեցու լռությունը մի շարք հարցերի շուրջ չպետք է վրդովեցնող լինի, այլ` ընդունելի, քանզի հոգևոր հայրերն իրենց անելիքները շատ լավ գիտեն` թե՛ դիվանագիտության, թե՛ հոգևոր տեսանկյունից:
Քաղաքագետի կարծիքով` կարևոր է իմանալ նաև, որ մեր եկեղեցին այնպիսի «բնավորություն» ունի, որն աշխարհականներիս համար տարօրինակ է թվում, բայց Հայ Առաքելական եկեղեցին հետևողական և հանգիստ ձևով կատարում է իր աշխատանքը՝ հիմնվելով դարավոր ավադույթների վրա: Եվ լինելով ավանդական՝ նաև դիվանագիտության մեջ է ավանդական, իսկ քննադատությունները, որոնք ուղղվում են եկեղեցականներին, այդ ամենի չիմացության արդյունքն են:
«Պետք հաշվի առնել, որ մենք աշխարհասփյուռ համայնք ունենք, որի մի մասը ռուսական ազդեցության գոտում է, մյուս մասը` արևմտյան ազդեցության: Ուստի՝ մեր եկեղեցին պետք է այնպիսի քաղաքականություն վարի, որ մի թևը մյուսի պատճառով վնաս չկրի: Կարծում եմ՝ այդ ավտոնոմ անկախությունը փայլուն դիվանագիտություն է , որը մեր եկեղեցին որդեգրել է 301 թվականից և պահպանում է մինչ օրս»,- ասում է Լ. Շիրինյանը:
Լևոն Շիրինյանը, անդրադառնալով Հռոմի Պապի և Համայն Ռուսիո պատրիարքի՝ վերջերս տեղի ունեցած հանդիպման մասին Հայ Առաքելական եկեղեցու դիրքորոշմանը, նշեց, որ մեր եկեղեցին պահպանողական է և գերադասում է, կողմերի հանդեպ հավասար հեռավորություն պահպանելով, չխառնվել այն հարցերի մեջ, որոնք, մեծ հաշվով, գերտերությունների խնդիրներին են վերաբերում: «Չնայած՝ մենք քրիստոնեություն ընդունած երեք եկեղեցիներից մեկն ենք, բայց միշտ չէ, որ խոշորների հարցերին խառնվելը մեզ համար կարող է դրական հետևանքներ ունենալ: Ուղղափառները և կաթոլիկները մշտապես ոխերիմ «բարեկամներ» են եղել: Իսկ մեր եկեղեցին Քաղկեդոնի ժողովից հետո, լինելով ինքնաբավ և ինքնուրույն, երբեք չի խառնվել եկեղեցական վեճերին: Մենք մեր հարցը լուծել ենք 301 թվականին: Քրիստոսի կերպը մենք մեկնաբանել ենք. դա մեզ համար խիստ հարազատ է, և որի վրա ահռելի մշակույթ է ստեղծվել: Եվ այս պարագայում, կարծում եմ, որ մեր եկեղեցին ճիշտ է անում, որ ամեն ինչ չէ, որ մեկնաբանում է, քանի որ մենք չգիտենք, թե, խորքային իմաստով և մեծ առումով, ինչ է իրականում կատարվում միջազգային տարբեր, այդ թվում` նաև հոգևորական հարթակներում»,- ասում է Լ. Շիրինյանը:
Քաղաքագետի կարծիքով` բոլորովին էլ պատահական չէր նաև այն, որ հոգևոր երկու թևերի առաջնորդների հանդիպումը Կուբայի մայրաքաղաքում կազմակերպվեց: Նա խորհուրդ է տալիս նաև «Կեսարինը թողնել Կեսարին» և թույլ տալ, որ Հայ Առաքելական եկեղեցին իր սեփական հաշվարկներով շարժվի, առավել ևս, որ Հռոմի Պապի և Համայն Ռուսիո պատրիարքի հանդիպման հիմքում դավանաբանական վեճը հարթելը չէր առիթը, այլ այդ այցը 100 %-ով դիվանագիտական բնույթ ուներ, իսկ դրա մասին տեսակետ հնչեցնելը բոլորովին էլ նպատակահարմար չէր մեր տեսանկյունից:
Արմինե Գիրգորյան
