Նոր ընտրական օրենսգրքի նախագծով Հայաստանը կանցնի կիսաբաց համամասնական ընտրակարգի
Հայաստանի նոր ընտրական օրենսգիրքն ապահովում է բարեփոխված Սահմանադրության այն դրույթը, որ երկիրն անցնում է 100 տոկոսանոց համամասնական ընտրակարգի: Մարտի 3-ին լրագրողների հետ հանդիպմանն այս մասին ասաց ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր, ֆինանսավարկային և բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Գագիկ Մինասյանը՝ ներկայացնելով նոր ընտրական օրենսգրքի նախագիծը: «Համամասնական ընտրակարգը, սովորաբար, բաժանվում է երեք ե նթախմբի: Առաջինը փակ համամասնական ընտրակարգն է, երբ քաղաքացին չի կարողանում փոփոխություն կատարել այն ընտրական ցուցակի մեջ, որ ներկայացնում են կուսակցությունները: Սա մեզ ծանոթ համակարգ է, քանի որ մեզ մոտ համամասնական ընտրակարգը միշտ փակ է եղել, այսինքն՝ մեր քաղաքացիները չեն կարողացել իրենց ցանկությամբ փոխել այդ ցուցակի հաջորդականությունը: Բաց համամասնական ընտրակարգը հիմնականում կիրառվում է սկանդինավյան երկրներում, երբ ցուցակների նկատմամբ քաղաքացիների վերաբերմունքն էապես ազդում է նրա վրա, թե ցուցակում ներառված որ թեկնածուն կհայտնվի խորհրդարանում: Կա նաև կիսաբաց տարբերակը, որր առաջարկում է ընտրական օրենսգրքի նախագիծը: Մենք, ըստ էության կունենանք միաժամանակ բաց և փակ համամասնական ցուցակներ»,- Արմենպրեսի հաղորդմամբ՝ նշեց Մինասյանը:
Նա մանրամասնեց, որ ցանկացած կուսակցություն կամ կուսակցությունների դաշինք պետք է ներկայացնի իր ցուցակը: «Այդ ցուցակներում ներառվելու են նվազագույնը 80, առավելագույնը՝ 300 թեկնածու: Ահա այս թեկնածուների մի մասը պետք է ներառվեն նաև տարածքային ընտրացուցակներում: Հայաստանի Հանրապետությունը՝ համաձայն նոր ընտրական օրենսգրքի նախագծի բաժանվում է 13 ընտրատարածքների: Երևանը կբաժանվի 4 ընտրատարածքի, Վայոց Ձորի և Սյունիքի մարզերը՝ 1, մնացած մարզերը՝ մեկական ընտրատարածքի: Ընտրատարածքներում համամասնական ընտրակարգը իրականացվելու է ռեյտինգային՝ բաց ընտրական համակարգով: Յուրաքանչյուր կուսակցություն ցանկացած ընտրատարածքային հանձնաժողովում պետք է ունենա նվազագույնը 5 թեկնածու, իսկ առավելագույնը այնքան, որպեսզի յուրաքանչյուր թեկնածուին հասնի առնվազն 10 հազար ընտրող: Կարելի է ենթադրել, որ միջին թվով առավելագույն թեկնածուների քանակը կլինի 10-15: Ընտրատարածքային հանձնաժողովներում առաջադրված թեկնածուները պետք է ընդգրկված լինեն նաև կուսակցության համամասնական ցուցակներում»,- մանրամասնեց պատգամավորը:
Մինասյանը հավելեց, որ ընտրություններից հետո հաշվարկվելու են կուսակցությունների հավաքած ձայները, որոշվելու է նրանց տրվելիք մանդատների քանակը, որի կեսը տրվում է փակ ցուցակին, իսկ կեսը՝ բաց, այսինքն՝ ընտրատարածքներում առաջադրվող թեկնածուներին: «Մանդատները գնալու են այն ընտրատարածքին, որտեղից տվյալ կուսակցությունը համամասնորեն ավելի շատ ձայներ է հավաքել»,- նշեց նա:
Պատգամավորը նաև հայտնեց, որ նոր ընտրական օրենսգրքի նախագծով նախատեսվում է խորհրդարանում 4 տեղ հատկացնել ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչներին: «Այդ 4 տեղերը ներկայացնելու են առավել մեծ համայնք ունեցող ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչները: «Համակարգն Այնպես է կառուցված, որ առաջին տեղը գրաված կուսակցությունը կամ կուսակցությունների դաշինքը իր հետ միասին խորհրդարան է տանում այդ ամենամեծ համայնք ունեցող ազգային փոքրամասնության ներկայացուցչին և այդպես համապատասխանաբար ազգային փոքրամասնությունների 4 ներկայացուցիչներ կմտնեն խորհրդարան: Ստացվում է, որ պատգամավորների նվազագույն քանակը խորհրդարանում կլինի 105: 4-ը կլինեն ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչներ, 101-ը՝է համամասնական ընտրակարգով ընտրվածներ»,- հավելեց նա:
Նախագծի համաձայն՝ կուսակցությունների կամ կուսակցությունների դաշինքի համամասնական ցուցակում կանանց ներկայացվածությունը 20 տոկոսից պակաս չպետք է լինի: Գագիկ Մինասյանը նշեց, որ ցուցակում յուրաքանչյուր հնգյակի մեջ պետք է պարտադիր մեկ կին ներկայացված լինի:
