Երևան, 22.Մարտ.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Ինչու ենք մենք Հայաստանի ազգային անվտանգության նոր հայեցակարգ մշակել․ Ավետիք Չալաբյան Հալալ է Նիկոլին` 7 տարվա մեջ ստիպեց Հայ ազգի մեծամասնությանը` հրաժարվել իր սկզբունքներից․ Արսեն Վարդանյան Ինչու՞ Գարեգին Բ-ին թույլ չտվեցին մեկնել Վրաստան. Էդմոն Մարուքյան Արևային վահանակների համար. Չինական Solis արտադրողը հայտարարել է կենցաղային էներգիայի կուտակման համակարգերի շարքի թողարկման մասին Հակահայկական պատվեր. ո՞վ է վճարում հայերի դեմ քարոզչության համար, և ովքե՞ր են միանում այս արշավին. «Փաստ» Ուզում են մոռացնել Արցախն ու Անկախության հռչակագիրը. «Փաստ» «Ես իրենով էի ապրում, շնչում, նա իմ հպարտությունն էր». սերժանտ Կարեն Գրիգորյանն անմահացել է հոկտեմբերի 28-ին Մեղվաձոր գյուղում. «Փաստ» Ոչ թե ժամանակավոր ճգնաժամի, այլ համակարգային խնդիրների կուտակում. «Փաստ» Քաղաքական համակարգը՝ որպես պետական իմունիտետ. դասեր աշխարհից և Հայաստանի իրականությունը. «Փաստ» Պետության կառուցման ու պետության կազմաքանդման հակադրությունը. «Փաստ»


Կարող են արդյո ՞ք չբուժված ատամները հղիության ընթացքում վնաս հասցնել պտղին. Հովհաննես Ռափյան

Lifestyle

Կարող են արդյո ՞ք չբուժված ատամները հղիության ընթացքում վնաս հասցնել պտղին, ինչո՞վ են առանձնանում հղիներին տրամադրվող ստոմատոլոգիական միջամտությունները մնացյալ ստոմատոլոգիական միջամտություններից: Այս և այլ հարցերին պատասխանում է բժիշկ-թերապևտ, հղիների ստոմատոլոգիական ծառայությունների մատուցման բաժանմունքի առաջատար մասնագետ` Հովհաննես Ռափյանը:

1. Պրն. Ռափյան` ասացեք խնդրեմ, ի ՞նչ է հղիների ստոմատոլոգիա ասվածը  և արդյո ՞ք սա նոր ուղղություն է ժամանակակից ստոմատոլոգիայում:

- Հղիների ստոմատոլոգիա հասկացողությոնը, իրենից ներկայացնում է հատուկ հղի կանանց համար մասնագիտացված անվտանգ ստոմատոլոգիական միջամտությունների իրականացում: Այն համեմատաբար նոր ուղղություն է ժամանակակից ստոմատոլոգիայում, որն ի դեպ մեր երկրում նոր է զարգացում ապրում:

2. Իսկ ինչո ՞վ են առանձնանում հղիներին տրամադրվող ստոմատոլոգիական միջամտությունները մնացյալ ստոմատոլոգիական միջամտություններից:

- Հղիներին մատուցվող ծառայությունները միտված են առաջին հերթին անվտանգ հղիության ապահովմանը, որի առաջնային պահպանման նախադրյալն է բերանի խոռոչի բոլոր բորբոքային պրոցոսների վերացումը, ինչպես նաև կանխարգելումը: Կանխարգելման մեջ են ներառվում' պրոֆեսիոնալ հիգիենան, կարիեսով ախտահարված ատամների բուժումը և այն միջամտությունները, որոնք հնարավորություն են տալիս կանխել հետագա բարդությունների առաջացումը:

3. Հղիության ո ՞ր ամսից կարելի է դիմել բժիշկ ստոմատոլոգին:

- Օպտիմալ ժամանակահատված է համարվում հղիության 3-ից 7-րդ ամսվա միջև ընկած ժամանակահատվածը, սակայն եթե կան բորբոքային խնդիրներ, ցավ, ապա միջամտությունները կարող են իրականացվել հղիության ցանկացած ժամկետում:

4. Հղիության ընթացքում, ո ՞ր ստոմատոլոգիական միջամտություններն են ցուցված:

- Հղիության ընթացքում կարևոր նշանակություն է տրվում բերանի խոռոչի - պրոֆեսիոնալ հիգիենային: Որպես կանխարգելիչ միջամտություն տվյալ պարագայում կարող է իրականացվել կարիեսով ախտահարված ատամների բուժում` ցանկացած բարդության, իսկ բորբոքային խնդիրների դեպքում` ատամների էնդոդոնտիկ բուժում, ինչպեն նաև կարելի է կատարել ատամի հեռացում, եթե կա հստակ ցուցում :

5. Կան միջամտություններ, որո ՞նք հակացուցված են հղիություն ընթացքում:

- Հղիության ընթացքում հակացուցված են բերանի խոռոչի մեծ վիրահատական միջամտությունները' ատամնային իմպլանտացիան, օրթոպեդիկ կոնստրուկցիաների պատրաստումը, ատամների քիմիական սպիտակեցումը և այլն: Առհասարակ այդ ընթացքում ցանկալի է հետաձգել բոլոր այն միջամտությունները, որոնք ունեն ռիսկային գործոն և առաջնային չեն հանդիսանում, սակայն կարելի է հետագայում իրականացնել տվյալ միջամտությունները պլանային կարգով:

6. Կարող են արդյո ՞ք չբուժված ատամները հղիության ընթացքում խնդիրներ առաջացնել:

- Իհարկե: Բերանի խոռոչում առկա ցանկացած խնդիր, որը բորբոքային պրոցեսի պատճառ է հանդիսանում կարող է ազդեցություն ունենալ հղիության վրա: Բորբոքային պրոցեսը այն հիմնական պատճառբերից մեկն է, որը ժամանակին չկանխելու հետևանքով կնոջ մոտ կարող է առաջացնել վիժում, վաղաժամ ծննդաբերություն: Տվյալ պարագայում կարևոր չէ, թե բորբոքումը բերանի խոռոչում է, թե այլ օրգան համակարգերում` ցուցումը մեկն է, պարտադիր կերպով իրականացնել համապատասխան բուժում անցանկալի հետևանքներից խուսափելու համար:

7. Ստոմատոլոգիական միջամտությունները կատարվում են ցավազրկմամբ, թե ՞ ո չ և արդյո ՞ք անվտանգ է նրանց կիրառումը:

- Ցանկացած միջամտություն, որը կարող է ուղեկցվել ցավով անպայման կատարվում է ցավազրկմամբ` տվյալ պարագայում, հատուկ անզգայացնող նյութերի կիրառմամբ, որի կիրառումը լիովին անվտանգ է պտղի համար:

8. Ինչպե ՞ս է իրականացվում ստոմատոլոգիական դիագնոստիկան հղիության ընթացքում, քանի որ ինչպե՞ս գիտենք հղիության ընթացքւոմ հակացուցված է ճառագայթի ազդեցությունը:

- Ժամանակակից թվային ռենտգեն սարքավորումները հնարավորություն են տալիս հետազոտությունները իրականացնել նվազագույն ճառագայթման չափաբաժնով, որոնք ուղղակի չեն կարող որևէ ազդեցություն թողնել կամ ունենալ պտղի հետագա զարգացման վրա: Նշեմ, որ հատուկ հղիների համար սահմանված են պաշտպանիչ գոգնոցներ, որոնք մեկուսացնում են որովայնի խոռոչը նվազագույնի հասցնելով ճառագայթների ազդեցությունը:

9. Ինչպես ճիշտ խնամել ատամները հղիության ընթացքում

- Ասեմ, որ ուղղակի անհրաժեշտ է իրականացնել ատամների մանրակրկիտ մաքրում օրը 2 անգամ: Օգտագործեք մաքրման համար նախատեսված այն պարագաները, որոնք նշանակել է Ձեր ստոմատոլոգը: Ուշադիր եղեք ատամների մաքրման ընթացքում, եթե նկատեք արտահայտված լնդային արյունահոսություն կամ որևէ այլ անհանգստացնող երևույթ, ապա անհապաղ դիմեք համապատասխան մասնագիտացում ունեցող ստոմատոլոգի, հետագա բարդություններից խուսափելու համար:

10. Տվյալ ոլորտում որպես համապատասխան փորձառություն ունեցող մասնագետ, ինչ մասնագիտական խորհուրդ կտաք հղի կանանց:

- Այսօր մենք ունենք շատ կարևոր մի խնդիր` կոտրել այն չհիմնավորված կարծրատիպը, թե ատամ բուժելը հակացուցված է հղիության ընթացքում, որն ի դեպ լայն տարածում ունի մեր հանրության շրջանում: Այդ է պատճառը, որ շատերը խուսափում են հղիության ընթացքում դիմել ստոմատոլոգին, ընդունելով այս կամ այն ծանոթ-բարեկամի սխալ խորհուրդը: Սակայն հիմք ընդունելով ժամանակակից ստոմատոլոգիայի վերջին ձեռքբերումները վստահորեն կարող եմ ասել, որ եթե կա խնդիր` ապա, կապ չունի թե տվյալ պացիենտը հղի է, թե ոչ:

Այստեղ շատ կարևոր է հասկանալ, որ ոչ թե խնդրի լուծումն է իր մեջ պարունակում վտանգ, այլ հենց առկա խնդիրը իր հավանական բարդություններով: Ուստի ցանկացած անհանգստացնող երևույթի առկայության դեպքում, անհրաժեշտ է անհապաղ դիմել համապատասխան փորձառություն ունեցող մասնագետի օգնությանը:

Վերջում օգտվելով առիթից կցանկանայի շնորհավորել բոլոր ապագա մայրերին նման հուզիչ իրադարձության առիթով և հիշեցնել, որ այժմ Դուք պատասխանատու եք ոչ միայն Ձեր, այլ նաև երեխայի առողջության և բարեկեցության համար: Մեր խնդիրն է Ձեր ատամների առողջությունը պահպանելը և գեղեցիկ ժպիտ պարգևելը:

Ինչու ենք մենք Հայաստանի ազգային անվտանգության նոր հայեցակարգ մշակել․ Ավետիք Չալաբյան Հալալ է Նիկոլին` 7 տարվա մեջ ստիպեց Հայ ազգի մեծամասնությանը` հրաժարվել իր սկզբունքներից․ Արսեն ՎարդանյանԻնչու՞ Գարեգին Բ-ին թույլ չտվեցին մեկնել Վրաստան. Էդմոն Մարուքյան Արևային վահանակների համար. Չինական Solis արտադրողը հայտարարել է կենցաղային էներգիայի կուտակման համակարգերի շարքի թողարկման մասինՇուտով. Նարեկ Կարապետյանի հարցազրույցը Մարիո Նաուֆալին «Ճշմարիտ խոստում 4» գործողության 71-րդ ալիքի ընթացքում ԻՀՊԿ-ն ծանր հրթիռներ է արձակել Իսրայելի վրաՌուսաստանն Իրանի կողքին է. Պուտինը շնորհավորել է Իրանի առաջնորդներին Կուբան անամոթություն է համարել վառելիքի մատակարարման վերաբերյալ ԱՄՆ դեսպանատան խնդրանքը․ The Washington PostԱմենամատչելի Bugatti-ն՝ 23,599 դոլար արժողությամբ հեծանիվը․ հասանելի շքեղություն՝ լեգենդար հիպերմեքենաների վարպետիցՄենք գնում ենք բացարձակ հաղթանակի․ Հայաստանի հաջորդ վարչապետը Սամվել Կարապետյանն է․ Արթուր ՄիքայելյանՆախատեսվում է չորս տարում լուծել ՀՀ ՊՆ հերթացուցակում գրանցված զինծառայողների բնակապահովման խնդիրը. ՓաշինյանԻրանը երկու բալիuտիկ հրթիռ է արձակել Հնդկական օվկիանոսում գտնվող Դիեգո Գարսիա ամերիկյան և բրիտանական ռազմաբազայի ուղղությամբԳոհար Ավետիսյանի նոր ֆոտոշարքը Փոշու պարունակությունը գերազանցել է սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիան Երևանի 3 վարչական շրջաններումԴու ո՞վ ես, քեզ դիմեցի 2018 թվականից, բան չարեցիր, քաղցկեղս դարձրիր 4-րդ ստադիա. քաղաքացին՝ ՓաշինյանինՔրեական ոստիկանները հայտնաբերել են քրեական աստիճանակարգության բարձրագույն կարգավիճակ տալու կամ ստանալու մեղադրանքով հետախուզվողիԹեհրանը համաձայն չէ ժամանակավոր հրադադարին, այլ ցանկանում է պшտերազմի ամբողջական, համապարփակ և վերջնական դադարեցում․ ԱրաղչիՍամվել Կարապետյանը և միջազգային անվտանգության թիմը կբերեն ուժեղ խաղաղությունԼևանդովսկին, մեծ հավանականությամբ, կերկարաձգի գործող պայամանագիրը և կշարունակի խաղալ «Բարսելոնայի» կազմումՌոբերտ Ամստերդամի հայտարարությունըԱՄՆ-ն Եվրոպայից տեղափոխել է Patriot հակահրթիռային համակարգերը Մերձավոր Արևելք Իշխանության բուրգում գործում են բացառապես ներկուսակցական նարատիվներով, իսկ այդտեղ պետություն, ինստիտուտներ, արժեհամակարգ գոյություն չունեն. Տիգրան ԱբրահամյանՉպետք է թույլ տանք Ալիևի խոսքը ազդի մեր ընտրությունների վրա․ Ավետիք Չալաբյան Տալիս ենք մարդկանց նոր ընտրություն՝ առանց «ներկաների» ու «նախկինների»․ Արմեն ՄանվելյանՄարդ, ով երկրի գլխին երեք պատերազմ է բերել, իրավունք չունի խաղաղություն բառն օգտագործել․ Ռոբերտ Քոչարյան Բանկային գերշահույթներ և վերացված գաղտնիք. ո՞ւմ շահերն է սպասարկում ներկայիս տնտեսական համակարգը. Էդմոն Մարուքյան Մենք առաջարկում ենք ելակ հակաօդային համակարգը փոխարինել նոր պաշտպանված երկնքով. Արման ՊետրոսյանԱրմավիրցիները կիսվում են «Մենք մասնակիցն ենք պատմության կերտմանը» խորագրով ֆոտոցուցահանդեսից ստացած տպավորություններով. տեսանյութՏալիս ենք մարդկանց նոր ընտրություն՝ առանց «ներկաների» ու «նախկինների»․ Արմեն ՄանվելյանԴադարեցրեք Սամվել Կարապետյանի նկատմամբ ապօրինի քաղաքական հետապնդումը. Արամ Վարդևանյան«Մասամբ ազատ» ժողովրդավարության բաստիոնը «Թրամփի ուղին» ծառայելու է միայն ԱՄՆ-ին ու Ադրբեջանին Կաթողիկոսին արգելել են մեկնել. Փաշինյանի հերթական խայտառակությունը Մեր հայրենիքը լավ է ապրելու. ուղղակի երկրին պետք է տնտեսական ղեկավարներ. Նարեկ Կարապետյան Փաշինյանը շարունակում է պատերազմով ահաբեկել հանրությանը Կառուցելու ենք ուսանողական հանրակացարաններ․ Հրայր Կամենդատյան«Ով է ծառայել, ով՝ պարգևավճարներ բաժանել»․ Նարեկ Կարապետյանը՝ Նիկոլ Փաշինյանի և Սամվել Կարապետյանի ակնհայտ հակադրությունների մասին․ Լուսանկար Եթե մենք ուզում ենք իրականում ուժեղ պետություն, ապա պետք է սկսենք ամենակարևորից՝ զինվորին արժանապատիվ կյանքով ապահովվելուց. Ռուբեն ՎելիցյանԱկնկալիք չունեմ՝ հաշվի առնելով զարգացումները և ՀԷՑ-ը խլելու փոքրիկ խմբակի ցանկությունը, բանակցությունների հիմք չեմ տեսնում. Դավիթ Ղազինյան Զանգեզուրի Պղնձամոլիբդենային կոմբինատ ՓԲԸ-ն կենսաբազմազանության ուսումնասիրության և շրջակա միջավայրի նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունքի շրջանակում իրականացնում է լայնածավալ և շարունակական մշտադիտարկումներ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (21 ՄԱՐՏԻ)Ստեղծվել է ՄԱԿ-ի ժամանակավոր շտաբ-բնակարանը, արձանագրվել է Լինչի դատաստանի վերջին դեպքը. «Փաստ»Փակվող դպրոցներից 27-ը Սյունիքի մարզում են․ 27 սահմանամերձ բնակավայր վտանգված են․ Ատոմ ՄխիթարյանՀԷՑ-ի լիցենզիայի դադարեցման դատական գործով նիստըԵթե Սամվել Կարապետյանը հետքայլ աներ, ՀԷՑ-ը փաթեթավորած հետ կտային. Դավիթ Ղազինյան Հակահայկական պատվեր. ո՞վ է վճարում հայերի դեմ քարոզչության համար, և ովքե՞ր են միանում այս արշավին. «Փաստ»Ձեր այս «տասանորդի» կոչից առաջ մի պարզ ճշմարտություն կա, որը չեք կարող շրջանցել. Ռուբեն ՄխիթարյանԹուրքիայի արևային և քամու էներգիայի ընդհանուր տեղադրված հզորությունը գերազանցել է 40,000 ՄՎտ-ը Ուզում են մոռացնել Արցախն ու Անկախության հռչակագիրը. «Փաստ»Շարունակելով մեր աշխատանքը համայնքներում՝ Ավան վարչական շրջանում բացվեց «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության գրասենյակը. Գագիկ ԾառուկյանՉգործող եկեղեցին վերակառուցվել է Սարգիս Կարապետյանի նախաձեռնությամբ. տեսանյութ