Ջղաձգվող ոչ իշխանականից դեպի 94 տոկոսանոց ընդդիմադիր

Վերլուծական 2 Նոյեմբեր, 2014 15:47

Քաղաքագիտության մեջ անընդհատ նոր տերմիններ ներմուծելը նորմալ երևույթ է, եթե տերմինն ունի իր հստակ սահմանումը և նրա գոյությունը տրամաբանական է, դրա կարիքը կա: Օրինակ ԲՀԿ-ն վերջին ժամանակներում ներմուծեց երկու նոր տերմին, նախ՝ «այլընտրանք», հետո՝ «ոչ իշխանական», չնայած որ որոշ ԲՀԿ-ականներին, ինչպես նաև ՀԱԿ-ականներին ավելի շատ կսազի իմ կողմից առաջարկված «ընդդիմամոլ» (ամեն ինչին հիմնավոր կամ անհիմն ընդդիմանալու մոլուցքով տառապող) տերմինը: Առ այսօր չկա որևէ հիմնավորում, թե ինչ ասել է այլընտրանք կամ ոչ իշխանական: Ինչի՞ն են այլընտրանք՝ իշխանությա՞նը, թե՞ ընդդիմությանը, թե՞ միգուցե իրենց ասած՝ «ընդդիմության ընդդիմությանը», որոնց համար ոչ իշխանական այլընտրաքայինները շրջանառության մեջ են գցել ևս երկու հոմանիշ տերմին՝ ջղաձգվող և մարգինալ: վերջերս էլ ԲՀԿ-ական ընդդիմամոլ Վահան Բաբայանը «Կենտրոն» հեռուստաընկերությամբ հեռարձակվող հաղորդման ժամանակ իր ընդդիմախոսների համար առաջարկեց նոր տերմին՝ «կեղծ ընդդիմություն», իբրև թե ԲՀԿ-ն էլ իրական ընդդիմությունն է: Բայց չէ՞ որ ԲՀԿ-ն երբեք չի էլ ասել, որ ինքն ընդդիմություն է, այլընտրանք, ոչ իշխանական, բայց ոչ ընդդիմություն: Իսկ նույն Վահան Բաբայանին բնորոշելու համար, օրինակ, կարող եմ առաջարկել մի ուրույն տերմին՝ «ջղաձգվող այլընտրանքային» կամ «ջղաձգվող ոչ իշխանական»՝ հաշվի առնելով, որ նույն հաղորդման ընթացքում պատգամավորը ամեն առիթով բարձրացնում էր ձայնի տոնայնությունը, գոռում ընդդիմախոսների վրա, ձեռքերի կոպիտ շարժումներ անում, այլ կերպ ասած՝ ջղաձգվում: Տեսնու՞մ եք, թե որքան հարուստ է հայոց լեզուն, օրական նոր տերմիններ կարող ենք ներմուծել՝ հարստացնելով մեր մայրենիի բառաֆոնդը: Բայց նորամուծությունները դեռ առջևում են, քանի որ օրերս ԲՀԿ-ական մտքի մեկ այլ տիտան՝ Ստեփան Մարգարյանը հայտարարել է, որ 2015-ի փետրվարին չի բացառվում, որ ԲՀԿ-ն հայտարարի իր ընդդիմադիր լինելու մասին: Այսինքն, հիմա նրանք, այնուամենայնիվ, ընդդիմություն չեն, չնայած որ շատ ակտիվ և ագրեսիվ կերպով պայքարում են «ընդդիմության ընդդիմության» և «կեղծ ընդդիմության» դեմ: Իսկ մինչև փետրվարը դեռ 3-4 ամիս կա, և, բնականաբար, անցումը ոչ իշխանականից դեպի ընդդիմություն կտրուկ չի լինի: Այս ընթացքում ենթադրում եմ, որ ԲՀԿ-ն իր համար կներկայացնի անցումային այլ տերմիններ՝ «ոչ իշխանական-կիսաընդդիմադիր», «կիսաընդդիմադիր», «75 տոկոսանոց ընդդիմադիր», «87,5 տոկոսանոց ընդդիմադիր», «94 տոկոսանոց ընդդիմադիր» և վերջապես 2015-ի փետրվարից՝ ընդդիմադիր, բայց ենթադրում եմ, որ նրանցից ոմանք 94 տոկոսի վրա էլ կմնան: Ահա այսպիսի կլինի ճանապարհը ջղաձգվող ոչ իշխանականից դեպի 94 տոկոսանոց ընդդիմադիր: Կարեն Վարդանյան