Որոնք են թոքաբորբի զարգացման պատճառները, ախտանշաներն ու կանխարգելումը

Պնևմոնիան  վտանգավոր հիվանդություն է, որը հայտնի է նաև թոքաբորբ անվամբ: Թոքաբորբի դեպքում հիվանդության մահացու ելքի հավանականությունը  հասնում է 5%-ի, որոնցից 15-20 %-ը հանդիպում է տարեց մարդկանց մոտ: Այն չնայած բավականին տրածված հիվանդություն է, սակայն միշտ չէ, որ հստակ ու ժամանակին է ախտորոշվում հիվանդի մոտ: Թոքաբորբի զարգացման պատճառներն   այն գործոններն են, որոնք  առնչվում են   շնչառական համակարգի օրգանների հետ: Հիվանդության բուժման մեթոդները մասնագետներն ընտրում են կախված հիվանդության հարուցիչից:

estet-portal.com-ը ներկայացրել է, թե ինչու է զարգանում այդ հիվանդությունն ու ինչպես կարելի է  կանխել վերջինիս առաջացումը:

Ինչ է թոքաբորբն ու որոնք են զարգացման պատճառները

Թոքաբորբը հանդիսանում է  աշխարհում երեխաների մահացության հիմնական ինֆեկցիոն պատճառը: Այս վտանգավոր ու անկանխատեսելի հիվանդությունն առաջացնում են`

·       վիրուսները
·       բակտերիաները 
·       սնկերը  

Նման հիվանդության դեմ կարելի է պայքարել շնորհիվ ժամանակակից ախտորոշման ու ճիշտ բուժման: Հիվանդությունն ախտահարում է ալվեոլային  նուրբ բշտիկները, որոնց շնորհիվ արյունը հագենում է թթվածնով:

Թոքաբորբի առառաջացման պատճառները

Թոքաբորբի առաջացման վրա ազդում են տարբեր հարուցիչները, ներբջջային մակաբույծները, բակտերիաները, սնկերն ու վիրուսները: Ընդ որում թոքաբորբի յուրաքանչյուր տեսակ աչքի է ընկնում հիվանդության յուրովի ընթացքով: Հիվանդության առաջացումը կարող է  պայմանավորված լինել առաջացած   բարդություններով, որոնք կարող են առաջանալ  գրիպից, բրոնխիտից ու մրսածությունից հետո:

Հաճախակի հիվանդության առաջացումը կարող է պայմանավորված լինել պնևմոկոկի (Streptococcus pneumoniae) ու հեմոֆիլ ցուպիկի  առկայությամբ: Հիվանդության հարուցիչներ կարող են լինել նաև

·       լեգիոնելլան

·       խլամիդիան

·       միկոպլազման և այլն

Առողջ մարդու թոքերում գտնվում են ոչ մեծ քանակությամբ բակտերիաներ: Թոքերում միկրոօրգանիզմների հայտնվելու դեպքում, նրանք ոչնչացվում են իմունային համակարգի կողմից: Թոքաբորբի զարգացումը պայմանավորված է օրգանիզմի պաշտպանիչ ֆունկցիաների պասիվությամբ: Այդ պատճառով, թոքաբորբով հիվանդանալու հավանականությունը առավել շատ առկա է այն մարդկանց մոտ, ում իմունային համակարգը թուլացած է, ինչպես նաև տարեց մարդկանց  ու փոքր երեխաների մոտ:

Հարուցիչների ներթափանցումը թոքեր տեղի է ունեում անմիջապես շնչուղիների միջոցով:

Անհրաժեշտ է հիշել, որ անգամ առողջ մարդկանց քթըմպանում գոյություն ունեն թոքաբորբի որոշ հարուցիչներ:

Նշված հիվանդության առաջացումը կարող է նաև պայմանավորված լինել ախտոտված պաթոգեններով օդի ներշնչումով: Հեմոֆիլային ցուպիկի հետևանքով առաջացած թոքաբորբը  օդակաթիլային ճանապարհով փոխանցվում է մարդուց մարդուն:

Թոքերի բորբոքման ախտանշաներն ու նշանները

Թոքերի բորբոքման հիմնական ախտանշանների թվին կարելի է  դասել՝

·         մաշկի գունատությունը

·         մինչև  39-40° աստիճան բարձր ջերմությունը

·         հազի առաջացումը, որը կարող է  ուղեկցվել թարախային խորխով

·         թուլությունը, կրծքավանդակի ցավերն ու հևոցը

·         գիշերային ժամերին ուժեղ քրտնարտադրությունը

 Հիվանդի թոքերը լսելու ժամանակ հնարավոր է նաև հայտնաբերել թոքերում խռխռոց: Սովորաբար թոքաբորբը բուժվում է   ամբուլատոր պայմաններում, սակայն, սրտի և շնչառական անբավարարության,օբստրուկցիայի և պլեվրիտ դեպքում արդեն հիվանդին հանարով է որ հոսպիտալացնեն:

Թոքաբորբը հանդիսանում է կրկնվող հիվանդություն ու համապատասխան բուժման բացակայության դեպքում հնարավոր է անգամ մահցու արդյունք:

Թոքաբորբը բաժանվում է ՝

·         սեգմենտար,  որը տարածվում է թոքերի մեկ կամ մի քանի սեգմենտների վրա

·         օջախային, որը զբաղեցնում է թոքերի որոշակի տարածք

·         մասնակի, երբ հիվանդությունը ախտահարում է թոքի որոշակի հատված

·         տոտալ, եթե ախտահարվում են ամբողջ թոքերը

Կանխարգելում ու թոքաբորբի զարգացման պատճառները

Թոքաբորբի առաջացումը հնարավոր է  կանխել: Անհրաժեշտ է  պարզապես վերացնել հարուցիչների հետ շփումը կամ բարձրացնել օրգանիզմի դիմացկունությունը: Նաև հնարավոր է  կիրառել համալիր միջոցառումներ, որոնք թույլ կտան խանխել թոքերի բորբոքման առաջացումը.

·         հետևել օրվա նորմալ ռեժիմին, հանգստանալ ու փորձել չքայքայել օրգանիզմը,

·         հետևել սենյակի օդափոխման նորմալ ռեժիմին,

·         նորմալ սնվել ու հնարավորության դեպքում խուսափել  սուր շնչառական վիրուսային վարակներով հիվանդների հետ շփումից,

·         իրականացնել կոփվածությունը  բարձրացնող պրոցեդուրաներ,

·         զբաղվել ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությամբ ու թողնել ծխելը,

·         կատարել շնչուղիների գիմնաստիկա և այլն:

Թոքաբորբի առաջացումը կարող է  կանխել նաև ամենամյա պատվաստումը, քանի որ թոքաբորբը հաճախակի առաջանում է  որպես գրիպից հետո հանդես եկող բարդացում: Հատկապես ցուրտ եղանակին շատ կարևոր է ձեռքերը հաճախակի լվանալ օճառով, չանտեսել վիտամիների օգտագործումը:

Հոգ տարեք ձեր մասին ու եղեք առողջ