Երևան, 21.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
ՊՆ-ն փորձում է հասարակական դիսկուրսից դուրս մղել ոչ մարտական պայմաններում բանակում զոհերի խնդիրը․ Մարիաննա Ղահրամանյան Սիբիրյա՞ն, թե՞ չինական. ինչպես անիսոնի համով խմիչքները դարձան տարածված. «Փաստ» ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (19 նոյեմբերի). Պելեի 1000-րդ գոլը, առաջին խաղալիք երկաթուղին, 71 միլիոն դոլարանոց նկարը. «Փաստ» Մեզ շրջապատող տարածաշրջաններն այնուհանդերձ պատրաստվում են նոր բախումների․ Արտակ Զաքարյան Թվային դարաշրջանի սրացող «համավարակը». ի՞նչ վտանգներով է հղի էկրանների առջև չափից ավելի երկար ժամանակ անցկացնելը. «Փաստ» Ընդդիմությունը մեծ ռիսկեր է տեսնում, իշխանությունը հակադարձում է. «Փաստ» «Փորձում ենք ուժեղ լինել, Վոլոդյաս այդպես կցանկանար». Վոլոդյա Մխիթարյանն անմահացել է նոյեմբերի 9-ին Քարվաճառում. «Փաստ» Խաղաղության պատրանքը և ուժի գործոնն առաջ մղող միջազգային իրավիճակը. «Փաստ» Փոփոխություններ դեպի մի շարք երկրներ արտահանումների մասով արտոնությունների ծրագրում. «Փաստ» «Փորձում է «շպագատ» իջնել, բայց չի կարողանալու, իսկ արդյունքում միակ տուժողը մեր ժողովուրդն է լինելու». «Փաստ»

Հնարավո՞ր է հոսանք ստանալ մարդու մարմնի ջերմությունից․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ինչպես հայերեն «մարտկոց», այնպես էլ ռուսերեն «батарея» բառը ծագում է ֆրանսերեն «batterie» բառից, որը ֆրանսերենում ևս նշանակում է «մարտկոց», ինչն էլ, ըստ ծագման, մոտավորապես նշանակում է «լինել միմյանց հետ կապված, ստեղծել համատեղ համակարգ արդյունավետ գործելու համար»: Ընդ որում, ի սկզբանե, ինչքան էլ զարմանալի է, այս բառն օգտագործվել է հրետանու նկատմամբ՝ հրետանային մարտկոց, որից հետո սկսել է օգտագործվել նաև միմյանց միացված միանման սարքերի առումով, օրինակ՝ ջեռուցման մարտկոց: Պատմաբանների մեծ մասն այն կարծիքին է, որ էլեկտրական մարտկոցի զարգացումը սկսել է 18-րդ դարի վերջին: Այնուամենայնիվ, մի շարք հետազոտություններից կարելի է եզրակացնել, որ մարտկոցի ստեղծման գործընթացը սկսվել է մոտ 2000 տարի առաջ:

1938 թվականին Վիլհելմ Քյոենիգը Իրաքում իրականացրած պեղումների ընթացքում հայտնաբերել է 13 սանտիմետրանոց կավե անոթ, որի մեջ եղել է պղնձե գլան, որի մեջ էլ տեղադրված է եղել պողպատե ձող: Քյոենիգը եկել է այն եզրակացության, որ դա հնագույն էլեկտրական մարտկոց է: Մարտկոցի պատմությունը անքակտելիորեն կապված է էլեկտրական հոսանքի մասին պատկերացումների զարգացման հետ: 1798 թվականին իտալացի ֆիզիկոս, կոմս Ալեսսանդրո Վոլտան, հիմնվելով բժիշկ և անատոմ Լուիջի Գալվանիի փորձերի վրա, ստեղծել է իր առաջին «Վոլտյան սյունը», կամ, այլ կերպ, «Գալվանական մարտկոցը»: Սկզբնապես այդ մարտկոցը բաղկացած է եղել միմյանց վրա դրված պղնձե-ցինկային թիթեղներից, որոնք միմյանցից բաժանված են եղել աղաթթվով թրջված ստվարաթղթով: 1836 թվականին անգլիացի քիմիկոս Ջnոն Ֆրեդերիկ Դանիելը բարելավել է Վոլտայի գյուտի արդյունավետությունը՝ մշակելով Վոլտայի մարտկոցները կորոզիայից պաշտպանելու միջոց:

1868 թվականին ֆրանսիացի քիմիկոս Ժորժ Լեկլանշը ստեղծել է «հեղուկացված» տարրական մարտկոց, որը եղել է լապտերի «չոր» մարտկոցի նախատիպը: Իսկ 1888 թվականին գերմանացի գիտնական բժիշկ Կառլ Հասսները հայտնագործել է «չոր» մարտկոցը, որը նման է ներկայիս մարտկոցին և հիմնված է ածխածնի և ցինկի վրա: 1896 թվականին առաջին անգամ ԱՄՆում Ազգային ածխային ընկերությունը արտադրել է Columbia չոր մարտկոցը: Հետո այդ ընկերությունը վերանվանվել և դարձել է մարտկոցներ արտադրող Eveready Battery Company ընկերության, որը ներկայումս ունի Energizer անունը: 1898 թվականին Eveready Battery Company ընկերության հիմնադիր Կոնվերս Հուբերտը ստեղծել է չոր մարտկոցով աշխատող ձեռքի լապտերը: Երբ 1950-ականների վերջին Eveready ընկերությունը ստեղծել է առաջին ժամացույցի համար նախատեսված մանրակերտ հաբմարտկոցը, մեխանիկական ժամացույցների օգտագործումը կտրուկ նվազել է:

Ավելի երկարատև էներգիա արտադրող ալկալիական մարտկոցների հայտնագործումն իր հերթին նպաստել է դյուրակիր ռադիոընդունիչների, մագնիտոլների և խաղալիքների զարգացմանը: Երկար շահագործման ժամկետ ունեցող լիթիումային մարտկոցների թողարկման սկզբից ի վեր դրանք մուտք են գործել բարձր տեխնոլոգիական սարքերի աշխարհ՝ սկսած թվային տեսախցիկներից մինչև MP3 նվագարկիչներ: Ներկայումս գիտնականները կանխատեսում են մարտկոցների՝ հոսանքի արտադրության արդյունավետության և չափերի փոքրացման միտում, անգամ հոսանքի այլ աղբյուրների ստեղծում: Օրինակ՝ հնարավոր է մարդու մարմնի ջերմությունից հոսանքի ստացում ապակեգործվածքի միջոցով, ֆոտոէլեկտրական օրգանական բջիջների միջոցով հոսանքի ստացում, «բիոդաջվածքի» միջոցով մարդու քրտինքի վերածում հոսանքի և այլն:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Ռուբիոն անհրաժեշտ է համարել ՌԴ-ի, Չինաստանի և ԱՄՆ առաջնորդների պարբերական խորհրդակցություններըԱռաջին կուրսեցիների ուսման վարձը կփոխհատուցվի 100%-ով, ուսանողները կստանան նաև կեցության աջակցություն․ նոր նախագիծԵրկուշաբթի լույս չի լինելու․ հասցեներՄխիթարյա՞ն, թե՞ Սուչիչ. Կիվուն ընտրության առաջ է Ատալանտայի հետ խաղից առաջՀզոր փոթորիկը գրեթե ամբողջությամբ ավերել է Բրազիլիայի Տուպանսիրետան քաղաքըԱդրբեջանցիները փորձում են յուրացնել նաև Սպենդիարյանի «Ալմաստ» օպերանՏեղումները կլինեն ինտենսիվ․ ի՞նչ եղանակ սպասել նոյեմբերի 21-ից 25-ինԵրբ ամբողջ Հայաստանը մի թիմ էր․ Նիկիտա Սիմոնյանն ու «Արարատ-73»-ըԳազից մինչև գույքահարկ. սահմանամերձ բնակիչների արտոնությունները կերկարաձգվենՏափերականի դպրոցի առաջին դասարանի ուսուցչուհին սկոտչով փակել է աշակերտների բերաններըՀայաստանի 3 ծանրորդ կմասնակցի օլիմպիական վարկանիշային մրցաշարինԱրցախցիները կարո՞ղ են ընտրել՝ անձնագրում նշվի Հայաստան, թե՞ ԱդրբեջանՄի՛ սրտնեղեք «կիսատ» բառից, ձեր ամեն ինչն է կիսատ՝ խոստացված սահմանազատումը, խոստացված խաղաղությունը, հիմա էլ ուզում եք կիսատ դարձնել մեր Սահմանադրությունը. Մարիաննա ՂահրամանյանՎարդենյաց լեռնանցքում անձրև է տեղում․ հանրապետության բոլոր ավտոճանապարհները բաց ենՄայր Աթոռում տեղի ունեցավ շքանշանների հանձնման արարողությունԼեհաստանի իշխանությունները հայտնել են երկրի տարածքում ռուսական 2 հրթիռի և մեկ ԱԹՍ-ի ընկնելու մասինՍուտ N3․ ԵՊՀ ռեկտորի հաջորդ մանիպուլյացիան. Մենուա Սողոմոնյան«Առանց իր առաջարկի էլ իրեն կհեռացնենք» Կարապետյանի արձագանքը Փաշինյանի առաջարկինՎանաձորում բեռնատարը 15-ից ավելի մեքենաներ է ջարդել, վիրավորներից 2-ն անչափահաս ենԱյն մասին, թե ով է Հայաստանում փորձում շարունակ ահաբեկել մեր ժողովրդին, և ինչու է դա մինչև հիմա մասամբ ստացվել․ ՉալաբյանԲառախաղի մի՛ դիմեք, ես խոսել եմ ԶՈւ-երում ոչ մարտական պայմաններում մահացության դեպքերից` ներկայացնելով պաշտոն, աղբյուր, դատախազությանը հղում արված տվյալներ. Մարիաննա ՂահրամանյանԻ գիտություն ՀԷՑ ՓԲ ընկերության կառավարչի աթոռը զավթած սուբյեկտիԱյսքան պատերազմներ բերած քաղաքական ուժը չի կարող խոսել խաղաղությունից․ տեսանյութ«Նոր Յալթա՞», թե՞ քաղաքական շոու. ի՞նչ է գրում համաշխարհային մամուլը Թրամփ–Սի–Պուտին պատմական հանդիպման մասինԱրման Աբովյանը հանդիպել է Շտեֆան Կոտրեի հետ. հանդիպման առանցքային թեման Գագիկ Ծառուկյանի ապօրինի կալանավորումն էրԱվանդական ծիրանից մինչև արքայանարինջ և էկզոտիկ լայմ․ տեսանյութUcom-ը և Իմփաքթ Հաբ Երևանն ամփոփել են կանաչ ձեռներեցության ծրագրի երրորդ փուլըՀայաստանում առանց դատավճռի կալանավորների թիվն աննախադեպ և անթույլատրելի բարձր է. Ավետիք ՉալաբյանՌոմանոս Պետրոսյանի հետ բանավեճին պետք է Դավիթ Ղազինյանը մասնակցի․ «Ուժեղ Հայաստան»-ի խոսնակ«Պալաչի» եղբայրը՝ ազատազրկված թմրամիջոցների իրացման գործովԱնկախության հռչակագիրը մեր ժողովրդի ծննդականն է. դրանից հրաժարվելն անթույլատրելի է. Արմեն ՄանվելյանՍոֆթԿոնստրակտն ու Հայաստանի ֆրանսիական համալսարանը նոր հուշագիր են ստորագրելՍամվել Կարապետյանը, որը մեծ ներդրում է ունեցել հայ ժողովրդի կյանքում, այսօր գտնվում է բանտում միայն այն պատճառով, որ խոչընդոտում է ներկայիս իշխանություններին. տեսանյութՄիասնական ընդդիմությունը վստահ է իր դիրքորոշման և ընդունած որոշումների մեջ. Ցոլակ ԱկոպյանՓաշինյանը հեռանալու է. «Ուժեղ Հայաստանը» թույլ չի’ տալու Հայաստանում ալիևյան սահմանադրություն անցկացնել. Տիգրան ԱբրահամյանՔՊ-ականներն «ակադեմիական ազատություն» անվան տակ համալսարաններից դասախոսների են հեռացնում. Մենուա ՍողոմոնյանՀ1-ի եթերում 670 հազար դրամից 5.2 միլիոն դրամ աշխատավարձ ստացողը սուտ է տարածում. պահանջում եմ բանավեճ. Դավիթ ՂազինյանՏարբեր կարծիք ունենալը դեռ չի նշանակում թշնամի լինել․ Մհեր ԱվետիսյանՍամվել Կարապետյանը խորը կապ և պատասխանատվության զգացում ունի իր ժողովրդի հանդեպ, և նրա գործողությունները բխում են այդ ներքին համոզմունքից, ոչ թե արտաքին պարտավորությունից․ Դավիթ ՂազինյանՕրենքը դարձել է գործող վարչախմբի համար ընդդիմախոսներին լռեցնելու գործիք. Աննա ԿոստանյանՎարդան Ջհանյանը ներկայացրել է Հայաստանի հանքարդյունաբերության ոլորտի առաջիկա առաջնահերթություններըՏարածաշրջանային բախումների եզրին. Արշակ Կարապետյանը՝ անվտանգության մեխանիզմների, 102-րդ ռազմաբազայի և արժանապատիվ պայքարի մասին․ «Փաստ»Փաշինյանին հարցեր տալը՝ այլևս ոչ թե անիմաստ, այլև կոլեգիալ համերաշխությանը հակասո՞ղ․ Մենուա ՍողոմոնյանՎրաստանի փորձը կարող է լավ հիմնավորում դառնալ Հայաստանում կենսաթոշակառուների գույքահարկի արտոնության պահանջի համար․ ԿամենդատյանՍամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ ՄիրզոյանՊՆ-ն փորձում է հասարակական դիսկուրսից դուրս մղել ոչ մարտական պայմաններում բանակում զոհերի խնդիրը․ Մարիաննա Ղահրամանյան«Հաղթանակ» զբոսայգում Ալբերտ Հովհաննիսյանի և մյուս զոհվածների հիշատակին նվիրված անկյուն կստեղծվիԴուք՝ մեր կողքին, մենք՝ ձեր կողքին. Էդուարդ Բաբայան (տեսանյութ)ԱԺ Ուժեղ Հայաստան խմբակցության պատգամավոր Մարիաննա Ղահրամանյանի պատասխանը ՊՆ հայտարարությանըՍամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ Միրզոյան