Տնտեսագետ. ԵԱՏՄ անդամ երկրներում տնտեսական աճի առումով տարբեր պատկեր ունենք
Զարգացման եվրասիական բանկի կողմից իրականացված ԱՊՀ երկրների մակրոտնտեսական վերլուծության արդյունքները բավականին հետաքրքրական միտումներ են բացահայտում: Նախ պետք է փաստել, որ 2015թ.-ի երկրորդ եռամսյակում ԱՊՀ երկրների հանրագումարային ՀՆԱ-ն շարունակում է անկում ապրել: 2-րդ եռամսայակի տվյալներով նվազումը կազմում է 4.4%, մինչդեռ 1-ին եռամսյակում անկումը ավելի մեղմ էր՝ 2.6%: Այս մասին Orer.am-ի հետ զրույցում նշեց տնտեսագետ Կառլեն Խաչատրյանը:
Նրա խոսքերով, սա հիմնականում բացատրվում է ԱՊՀ-ի խոշոր տնտեսություն ունեցող երկրներում տնտեսական աճի բացասական միտումներով, խոսքը առաջին հերթին Ռուսաստանի, Բելառուսի և Ուկրաինայի տնտեսական անկման մասին է, ինչպես նաև Ղազախստանի տնտեսական աճի դանդաղման:
«Եթե համեմատում ենք ԱՊՀ-ում 2015թ.-ի առաջին եռամսյակի տվյալներով տնտեսական աճի ցուցանիշները ըստ երկրների, ապա առաջատարն Թուրքմենստանն է, որտեղ տնտեսական աճը 1-ին եռամսյակի տվյալներով կազմում է 8.7%, իսկ ամենածանր վիճակում գտնվում է Ուկրաինան, որտեղ տնտեսական անկումը կազմել է շուրջ 16.3%: Համեմատության համար նշենք, որ Հայաստանը ընդհանուր ֆոնին բավական լավ վիճակում է գտնվում կիսամյակային 3.8% ցուցանիշով:
Հայաստանը 2015թ.-ի երկրորդ եռամսյակի արդյունքում արձանագրել է 5.1% տնտեսական աճ, որը, ըստ էության, պայմանավորված է եղել գյուղատնտեսության և հանքարդյունաբերության ոլորտներում տեղի ունեցած դրական տեղաշարժերով:»,- նշեց տնտեսագետը:
Նրա խոսքերով, ուշագրավ է նաև այն, որ ԵԱՏՄ անդամ երկրներում տնտեսական աճի առումով տարբեր պատկեր ունենք:
«Ռուսաստանում և Բելառուսում տնտեսական անկում է գրանցվել համապատասխանաբար 3.4% և 3.3%, Ղազախստանում էապես դանդաղել է տնտեսական աճի տեմպը՝ կազմելով 1.7 տոկոս, իսկ Հայաստանն ու Ղրղրզստանը կիսամյակի արդյունքներով բավականին լավ ցուցանիշ են արձանագրել՝ 3.8% և 7.3% համապատասխանաբար: Հետաքրքրական է, որ թե Հայաստանում, թե Ղրղզստանում տնտեսական աճի մեջ զգալի է գյուղատնտեսության դերը: դատելով վիճակագրական տվյալներից՝ Ղրղզստանում բարձր տնտեսական աճին նպաստել են նաև ոսկու արդյունահանման ծավալների մեծացումն ու դրա արտահանումը, ինչպես նաև մեծածախ առևտրի ոլորտի աճը»,- ասաց Կ. Խաչատրյանը:
Անդրադառնալով մակրոտնտեսական հնարավոր զարգացումներին՝ տնտեսագետը նշեց, որ թե ԱՊՀ-ում, թե ԵԱՏՄ-ում միանման զարգացումներ չեն սպասվում. մասնավորապես փորձագիտական կանխատեսումների համաձայն ԵԱՏՄ երկրներից միայն Հայաստանն ու Ղրղզստանը կկարողանան տարին փակել դրական տնտեսական աճով. Սպասվում է 2-3% տնտեսական աճ:
«Բելոռուսի պարագայում մասնագետները 3.5-4.5% անկում են կանխատեսում, Ղազախստանի տնտեսության համար սպասվում է, որ անկումը կկազմի 0.5-1%, իսկ Ռուսաստանում կանխատեսվում է 4%-ից ավելի անկում:
Նման կանխատեսումների համար հիմք են ծառայում այն տնտեսական իրողությունները, որ այսօր առկա են համաշխարհային տնտեսությունում, ինչպես նաև այն գործընթացները, որոնք ընթանում են առանձին վերցրած երկրներում: Մասնավորապես բացասական կանխատեսումների պարագայում հիմք են հանդիսացել նավթի համաշխարհային գների անկման միտումները, ԵԱՏՄ երկրներում ներդրումների նվազման դինամիկան և այլ գործոններ»,- հավելեց նա:
Ըստ Խաչատրյանի՝ կարող ենք վստահ պնդել, որ ներկայիս իրողությունների ֆոնին ՀՀ տնտեսության արձանագրած աճի ցուցանիշը, թեկուզև ոչ մեծ, լուրջ ձեռքբերում է, և պարարտ հող է նախապատրաստում 2016թ.-ին էլ ավելի արդյունավետ տնտեսական քաղաքականության իրականացման համար:
