Yerevan, 30.September.2024,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Futsal tournament Galaxy Champions League 2024 kicks off Unibank is now a regular partner of “Pan-Armenian intellectual movement” IDBank issued another tranche of dollar bonds Green Iphone on the best credit terms at green operator's stores UCOM Provided technical assistance to Shengavit administrative district AMD 9,808,684 to the "City of Smile" Charitable Foundation. The next beneficiary of "The Power of One Dram" is known Unibank offers a “Special” business loan with an interest rate of 8.5% per annum IDBank implements the next issue of nominal coupon bonds Flyone Armenia will start operating regular direct flights Yerevan-Moscow-Yerevan New movie channels in Ucom and good news for unity tariff subscribers


Ի՞նչ է սպասվում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբին. եկել է կարևոր որոշումների ընդունման ժամանակը. «Փաստ»

Analysis

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Iarex.ru-ն իր «Լեռնային Ղարաբաղ. արդյո՞ք Ռուսաստանին դուրս կմղեն տարածաշրջանից» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Նիկոլ Փաշինյանի և ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Էնթոնի Բլինքենի վերջին հեռախոսազրույցի ընթացքում հայկական կողմը հանդես է եկել Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի գործունեությունը վերակենդանացնելու նախաձեռնությամբ։ Ըստ Երևանի, Ադրբեջանի հետ խաղաղության պայմանագրի նախապատրաստման համատեքստում պետք է որոշվի Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակը։ Ավելին, այդ նախաձեռնությունը ներկայացվել է որպես Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորման Բաքվի նշած հինգ սկզբունքների հակաքայլ։

Խնդիրն այն է, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը փաստացի չի մասնակցել ո՛չ 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի եռակողմ համաձայնագրի նախապատրաստմանը և ստորագրմանը, ո՛չ էլ հետագա փաստաթղթերի ստեղծմանը։ Միևնույն ժամանակ, խումբը պահպանում է ԵԱՀԿ միջնորդության մանդատը, և չկա որևէ ապացույց, որ այն փոխել է իր նախորդ բանակցային օրակարգը։ Եթե փորձենք քաղաքական գործընթաց կառուցել Փաշինյանի սցենարով, ապա ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը, բացի Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակը որոշելուց, պետք է որոշի նաև այնտեղ հայտնված ռուս խաղաղապահների կարգավիճակը: Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով Ռուսաստանի բարդ հարաբերությունները «կոլեկտիվ Արևմուտքի» հետ, վստահություն չկա, որ Մինսկի խմբի համանախագահող երկրները՝ ի դեմս ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի, իրավիճակը միջազգայնացնելու և Մոսկվայի ազդեցությունը թուլացնելու նպատակով չեն փորձի նոսրացնել ռուս խաղաղապահներին այլ պետությունների խաղաղապահ ուժերի ներկայացուցիչներով։

Պատահական չէ, որ Հայաստանում ԱՄՆ-ի դեսպանատունը հայտարարություններ է անում, որ Վաշինգտոնը «հավատարիմ է մնում Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության երկարաժամկետ և քաղաքական կարգավորմանը» և «կոչ է անում Հայաստանին և Ադրբեջանին վերադառնալ բովանդակային քննարկումներին ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հովանու ներքո որքան հնարավոր է շուտ»։ Նոր իրավիճակում նման կոչն արդեն ընկալվում է այլ աշխարհաքաղաքական համատեքստում։ Դա լավ է հասկանում Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը։ Նա վերջերս հայտարարել է, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը «չպետք է զբաղվի Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությամբ, քանի որ այն լուծարված է», ինչպես նաև հաստատել է, որ «ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների միջև չկա միասնություն, ինչպես նախկինում»։ Բայց փաստ է նաև այն, որ 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի պայմանագրով ռուս խաղաղապահների մնալը Լեռնային Ղարաբաղում սահմանափակվում է հինգ տարով։ Այն կարող է երկարաձգվել Բաքվի ու Մոսկվայի երկկողմ համաձայնագրի հիման վրա։ Իսկ գուցե ո՞չ: Այսինքն, այդ դեպքում Ռուսաստանը հայտնվում է անորոշ վիճակում, նրան կարող են դուրս մղել Լեռնային Ղարաբաղից։

Բացի դա, ներկայումս Թուրքիայի և Հայաստանի միջև հարաբերությունների կարգավորման բանակցային պրոցես է ընթանում հատուկ ներկայացուցիչների մակարդակով։ Անկարան չի թաքցնում, որ այդ ուղու վրա գործում է Բաքվի հետ տանդեմում։ Միևնույն ժամանակ, Թուրքիայի արտգործնախարար Մևլութ Չավուշօղլուն Անթալիայում իր հայ գործընկեր Արարատ Միրզոյանի հետ բանակցություններից հետո ասել է, որ «Երևանն ու Բաքուն պետք է բանակցեն խաղաղության պայմանագրի շուրջ առանց միջնորդների մասնակցության»։ Հասկանալի է, որ միջնորդ ասելով՝ նա նկատի ունի Ռուսաստանին, որը նախկինում զգալի ջանքեր է գործադրել Ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմը կասեցնելու, իսկ հետագայում՝ հակամարտող կողմերի դիրքորոշումները մերձեցնելու համար։

Վերջապես, Բաքուն և Անկարան սկսել են «ուժեղ անհանգստություն» դրսևորել Եվրոպայի էներգետիկ անվտանգության վերաբերյալ՝ կառուցելով էներգետիկ նոր համակցություններ, որպեսզի փակեն ամերիկյան էներգետիկ քաղաքականության բացը, որն առաջացել է՝ կապված ուկրաինական ճգնաժամի հետ: Ռայխմանի համալսարանի գլոբալ էներգետիկ հարցերով ճանաչված իսրայելցի փորձագետ Ամիտ Մորը, մեկնաբանելով իրավիճակը, կարծում է, որ այդ կերպ «Բաքուն և Անկարան սկսում են միանալ Արևմուտքի էներգետիկ լծակները Պուտինից խլելու գործողությանը»։ Դրա համար էլ զգացողություն կա, որ Հայաստանը, Ադրբեջանը և Թուրքիան, տարբեր կերպ վարվելով, ընդհանուր առմամբ, նույն կերպ են գնահատում աշխարհաքաղաքական հեռանկարները՝ կապված ուկրաինական ճգնաժամի հետ։ Ստեղծվել է ինտրիգային իրավիճակ, որի մասին վերջերս խոսել է տնտեսական գիտությունների դոկտոր, Ադրբեջանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի պրոֆեսոր Էլշադ Մամեդովը։ Նրա կարծիքով, օբյեկտիվ գնահատման համար պետք է հաշվի առնել հետևյալ գործոնները:

Նախ՝ տնտեսության օբյեկտիվ իրողություններն այնպիսին են, որ զգալիորեն կրճատվում է Արևմուտքի ազդեցությունն Անդրկովկասում։ Երկրորդ՝ Ռուսաստանի դեմ արևմտյան պատժամիջոցների սահմանումից հետո նա արագորեն կսկսի ներմուծման փոխարինման նախագծերը և ակտիվորեն դուրս կգա նոր շուկաներ, այդ թվում՝ Անդրկովկասում։ Այդ համատեքստում քաղաքական և տնտեսական ազդեցությունն ընդլայնելու համար պետք է ակնկալել ավելի ակտիվ գործողություններ այդ տարածաշրջանում։ Բայց ճշմարտությունն այն է, որ իրադարձությունների նման ընթացքը ձեռնտու չէ Անդրկովկասի բոլոր քաղաքական ուժերին։ Եթե վերադառնանք ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ճակատագրին, ապա այնտեղ 2010 թվականից ի վեր մեծացել է Կրեմլի դերը որպես միջնորդ, Վաշինգտոնն ու Փարիզը, ընդհակառակը, կորցրել են իրենց դիրքերը, և հիմա ԱՄՆ-ն ու Ֆրանսիան, որպես համանախագահող երկրներ, կարող են փորձել վերականգնել իրենց ազդեցության մի մասը՝ դրան ներգրավելով նաև Թուրքիային։ Այսպիսով, ի՞նչ է սպասվում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբին, արդյո՞ք այն որևէ դեր կխաղա։ Հայաստանն ասում է՝ այո՛, Բաքուն ասում է՝ հաստատապես ո՛չ, Թուրքիան իր խաղն է խաղում, ինտրիգին միանում է նաև Իրանը։

Բայց գլխավոր խոսքը դեռ Մոսկվայինն է, որը կարող է ինտրիգը տանել միջազգային դիվանագիտության հետնաբակ կամ պարտվել։ Իսկ եթե Ռուսաստանը պարտվի, ապա, բնականաբար, Թուրքիան կշահի ամեն ինչ, և կդառնա Անդրկովկասի ամենաազդեցիկ ուժը, իսկ հետո կսկսի ավելի ակտիվ փայտեր խցկել Մոսկվայի անիվների մեջ այլ ուղղություններով։ Այսպիսով, եկել է կարևոր որոշումների ընդունման ժամանակը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Experience comfortable traveling with IDBank premium cardsUcom has published the 2023 financial audit report UBPay has joined IAMTN Payments NetworkThe Armenian Conference Interpreters Association Celebrates the International Translation Day Old Yerevan: IDBank’s New Branch in an Exclusive FormatAraratBank and SIA: Ongoing Partnership for Social EntrepreneurshipUcom and SunChild NGO have installed a following solar power plant in Chakaten settlementUcom and Impact Hub Yerevan Launch the Ucom Fellowship Incubation ProgramArmenia hosts the most prestigious International CMC Conference and the "Constantinus" Award Ceremony Nokia and Team Telecom Armenia bring 25G PON commercial services to customers across Armenia The Power of One Dram to "Moonk" technoschool Ucom and SunChild NGO Bring Renewable Energy to Syunik's Borderline Regions Incredibly long: Rocket Line 0% now for 12 months Junius: A Financial Literacy Game in the Idram Junior App Around 100,000 households are making use of Team's Internet; 2nd quarter indicators New IDBank Branch in the City of HrazdanUcom Successfully Concludes uGeneration Summer Internship Program IDBank and Idram at the "Horizon" Camp: The Power of One Dram Converse Bank has joined the UN Global Compact Initiative Ucom Launches Special Promotion for Students Ahead of Academic Year IDBank, Idram and Impact Hub Launch the SIA Armenia Incubation Program Ucom General Director Ralph Yirikian Becomes First Guest Speaker at "Skills Lab" AMD 4 165 643 to SIA Armenia program: Aren Mehrabyan Foundation is the august beneficiary of The Power of One Dram Ucom, in Cooperation with SunChild NGO, Installs Solar Panels in Tsaghkavan AraratBank once again completes the bond placement ahead of schedule EIB Global signs first direct loan agreement with an Armenian commercial bank Ucom Launches New Phase of Network Modernization in Armenia’s Regions Free statements and references from IDBankUcom and Sunchild Launch New Phase of Joint Environmental Project Ameriabank Receives 3 Awards for Excellence by Euromoney: the Best Bank, the Best Digital Bank, and the Best Bank for SMEs in Armenia for 2024Unibank and Visa are gifting a trip to Tunisia for twoHow to cut costs? 5 tips from IDBank and IdramThe Renovated Ucom Sales and Service Center Opened at Komitas 60 Choosing the seats: new feature in Idram&IDBank app"Past" (Fact in Armenian) Armenians bought real estate in Dubai worth about $60 million in two days Ucom and Impact Hub Yerevan jointly announces the launch of the Ucom Fellowship Incubation Program EBRD and Ameriabank to support Armenian businesses through stable trade finance fundingIDBank continues the "By Your Side" Program Unibank placed bonds ahead of schedule Ucom’s fixed network has reached Byureghavan How is the largest solar power plant in Armenia built? AMD 4․046․161 to the Strong Mind NGO. July's beneficiary is the SIA Armenia programUcom is the main sponsor of the Armenian team at the Summer Olympic Games Get 3000 idcoins by synchronizing your Idram and IDBank accounts No payment via Idram? More than 21,000 points of sale accept payment via IdramUcom Offers New Affordable Bundle for Subscribers Traveling This Summer Ucom’s General Director Participated in The Silicon Mountains Shirak Technology Forum Ameriabank and COAF Pool Efforts to Develop Beekeeping in Lori Region Araratbank allocates $10 million in funding to women entrepreneursMoody's Ratings affirms ratings of Unibank with positive outlook on the long-term deposit ratings