Մոգական ռեալիզմը ժամանակակից գրականության եզրույթ է, որն այդպես էլ միանշանակ բնութագրում չի ստացել: Քննադատները և գրականության պատմաբանները սկսած XX դարի 20-ական թթ, երբ ասպարեզ իջավ այս ուղղությունը, այս ուղղությանն են դասում ամենատարբեր հեղինակների, դրանով հանդերձ սակայն հստակ տարբերակելով ժանրի անգլիական “ճյուղը”, որի հիմնական ներկայացուցիչներն են` Սալման Ռուշդին ու Անժելա Քարտերը:
Ի տարբերություն հետխորհրդային երկրների, Արևմուտքում բավականին շատ ուսումնասիրություններ են հրատարակվել մոգական իրապաշտության վերաբերյալ: Ըստ լատինաամերիկացի մոգական իրապաշտության և մոդեռնիզմի տեսաբան ու գրող տեսաբան Ալեհո Քարփենթիերի, կախարդականի, մոգականի, ֆանտաստիկա-առասպելականի ու իրականի խառնուրդը առանձնացնում է լատինաամերիկյան մոգական իրապաշտությունը եվրոպական “մտցածինից”: Այնուամենայնիվ այս ուղղությունն հետզհետե ավելի ու ավելի է ներթափանցում աշխարհի ամենատարբեր մշակույթների մեջ` դառնալով համընդհանուր և դեպի իրեն գրավելով ավելի ու ավելի մեծ ընթերցող լսարանի: “Կեսգիշերի զավակները” գրքի լույս տեսնելը(1980), որ Սալման Ռուշդիի վաղ շրջանի գործերից է, մեծ իրադարձություն դարձավ ինտելեկտուալ գրականության բոլոր սիրահարների համար: “Բուքերի” մրցանակի եռակի դափնեկիր, որից մեկը վերջին քառասուն տարիների ընթացքում գրված լավագույն վեպի համար (2008), “Կեսգիշերի զավակները” ներկայացնում է իրենից ներկայացնում է XX դարի Հնդկաստանի ու Պակիստանի կյանքի պատմա-կենցաղական ուսումնասիրությունը, հագեցած պարագայական հարուստ ու մանրամասն տեղեկատվությամբ ու անշտապ պատմողականությամբ: Գերբնական իրադարձություններն ու դեպքերը կատարվում են Ռուշդիի գքրի էջերում որպես ինքնին բնականոն իրողություններ, իսկ իրապաշտությունը ամենասերտ կերպով զուգորդվում է կախարդանքի ու խորհրդապաշտության հետ:
Պատումը ներկայացվում է Սալեմ Սինայի անունից, ով մանրամասնորեն ներկայացնում է սեփական ընտանիքի պատմությունը: Նրա պապը` Ադամ Ազիզը, արդեն եվրոպականացված է, տատը նազիմ Գհանին ընդհակառակը, արհամարհանքով է վերաբերվում ցանկացած նորույթի, ներառյալ սինեմատոգրաֆն ու լուսանկարչական արվեստը:Վեպի ամբողջ ընթացքում “կարմիր թելի” նման անցնում է այդքան փոփոխված աշխարհի և ժամանակակից, և արխայիկ կյանքի ու կենցաղի ոչ միանշանակ ընկալման մոտիվը: Սինայը ծնվում է 1947 թ. օգոստոսի15-ի կեսգիշերին, երբ Հնդկաստանն ստացավ անկախություն, սակայն արդեն իսկ նրա աշխարհ գալը պարուրված էր որոշակի խորհրդավորությամբ: Բուժքույր Մարի Պերեյրան տարօրինակ մի պոռթկմամբ բռնկված, փոխում է երեխաներին ու չաղլիկ ու բարձրահասակ Սալեմ Սինայը հայտնվում է Ահմեդի ու Ամինայի ընտանիքում, իսկ նրանց զավակին, չարաճճի Շիվային դաստիարակում է աղքատ երաժիշտ Վի Վիլլի Վինքին:
Մեծանալով` Սալեմը ձեռք է բերում անսպասելի գերբնական կարողություններ. նա սկսում է լսել բազմաթիվ մարդկանց ձայներ, խորամուխ լինել նրանց խնդիրների մեջ ու փոխել այլոց ճակատագրերը: Նա բացահայտում է, որ դարձել է հազարավոր “կեսգիշերի զավակներից” մեկը, ովքեր մունետիկներն էին նոր դարաշրջանի: Այդ երեխաների մի մասը տարբերվում էին ֆիզիկական այլանդակություններով, ինչպես օրինակ մորուքի առկայություն և այլն, սակայն ընտրյալները, ովքեր ծնվել էին նոր օրվա առաջին րոպեներին, ընդհակառակը տիրապետում էին անսովոր հատկություններով, և կարող էին աշխարհը վերափոխել դեպի լավը: Սինային չի հաջողվում միավորել Կեսգիշերի զավակներին. չէ որ նրանցից յուրաքանչյուրը պնդում է սեփական բացառիկությունը, իսկ շատերն էլ բավարարված էին գործերի ընթացիկ դրությամբ: Պատումի մեջ բավական մեծ տեղ է հատկացված Սելամի ընտանքիում երկար տարիներ ձգվող իրադարձությունների ներկայացմանը: Կոլորիտային պատկերաներն ու կերպարները անցնում են վեպի ողջ ընթացքում. ձախողակ առևտրական Ահմեդ Սինայը, ով նախընտրում է ալկոհոլի մեջ կյանքի մոռացումը իրական կյանքից, նրա կինքը Ամինա Մումթազը, ով ստիպված է ապրել չսիրած մարդու հետ, սակայն մշտապես հիշում է իր առաջին սիրուն` հեղափոխական ոմն բանաստեղծի, պահպանողական ու դաժանության հասնող խստաբարո Մայրիկը` Նազիմը և նրա ամուսինը Ադամը, ով ի վերջո հանգում է կրոնական ֆանատիզմի` կնոջ հետ հարաբերություններն հարթեցնելու անհաջող փորձերից հետո:
Սալման Ռուշդիի վեպում ակնհայտորեն նկատելի են ֆրեյդիստական մոտիվներ: Գլխավոր հերոսը, նստած սպիտակեղենի զամբյուղում, դիտում է սեփական մոր մերկությունը, ապա սիրահարվում սեփական քրոջը, որ փնթի մի աղջնակ էր Կապիկ մականունով, սակայն մեծանալով դառնում է քաղցրաձայն երգչուհի Ջամիլյա:
Ավելցուկային փոխաբերական պատկերները, որոնք կան “Կեսգիշերի զավակներ”-ում, սյուժետային կողային ճոյւղավորումներով հանդերձ, հնարավորություն են տալիս ընթերցողին սեփական վերաբերմունքը ձևավորել, թե ինչպես վերաբերվել հեղինակի այս աշխատանքին. ուղղակի հպանցիկ անցնել դեպքերի զարգացման վրայով, թե խորամուխ լինել մոգական ռեալիզմի ֆանտաստիկա-մոգական աշխարհի մեջ:
պատմական փոփոխությունները դառնում են կարևորագույն “բանալիները” գլխավոր հերոսի կասկածանքների ընկալման համար, որոնք հեղինակին էլ խորթ չեն թեև դրված են Սալեմ Սինայի շուրթերին հետևյալ ձևակերպմամբ.
“Ես չեմ ուզում խոսել այդ մասին: Սակայն երդվել եմ պատմել ամեն ինչ: Ոչ, նահանջում եմ, միայն թե ոչ դա: Ճշմարիտ է, թե կան բաներ, որ պետք է ուղղակի թողնել մի կողմ: Այդ բիծը չի մաքրվի երբեք, իսկ այն ինչ չի ապաքինվում, պետք է ուղղակի փորձել տանել : Սակայն ոչ միայն թե ոչ շշնջացող պատերը, դավաճանությունը, “չիկ-չիկ”-ը, մեծակուրծք կանանց, որոնք ծեծված են ու կապտուկների մեջ: Հենց սրա մասին էլ կպատմես: Բայց ինչպես ես կարող եմ, մի հատ ինձ նայիր,ես կազմալուծվում եմ առանձին հատվածների, չեմ կարող համաձայնել ինքս իմ հետ, բամբասում ու վիճում եմ կատաղի ցնցվելով, կորցնում եմ հիշողությունս, որը ուղղակի գնում է գրողի ծոցն ու կլանվում խավարի կողմից: Մնում են միայն մասնիկներ, որոնցից և որևէ մեկը այս պահին իմաստազրկված է”:
Հետագայում Սալման Ռուշդին գրում է սկանդալային “Սատանայական բանաստեղծություններ”-ը, էպիկական “մավրի հրաժեշտի հառաչանքը” , ռոմանտիկ “Ֆլորենտացի կախարդուհին” և մի շարք այլ ստեղծագործություններ, ներառյալ “Ջոզեֆ Անտոն” ինքնակենսագրական վեպը: Այս հեղինակի նոր ստեղծագո րծությունները բացելիս երբեք չես կարող հասկանալ, թե էլ ինչ անակնկալներ են նախապատրաստված գրքի էջերում քեզ համար, որպես ընթեցողի, այդ խորամանկ հնդկական ծագմամբ բրիտանացու կողմից սակայն ամեն դեպքում նրա “Կեսգիշերի զավակները” կարելի է համարել գրողի առավել հաջողված ստեղծագործությունների շարքին և ավելին, այն միանշանակ մոգական իրապաշտության դեռևս չգերազանցված իրական գլուծգործողցներից է:
Արման Հայրապետյան
The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest Project
Idram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden Mall
Ucom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers
IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational Foundation
IDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026
Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams
IDBank Launches Special Campaign for SWIFT Transfers
Converse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets Armenia
Ucom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia
The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025
IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial Tool
Safe Workplace as a Guarantee of Development
Spring Promotion at Megamall from Idram&IDBank
“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms
Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure Funding
IDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles Times
AraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive Year
Ucom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum
ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee
Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora
New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBank
New Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBank
UBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK
In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms
Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance Group
IDBank Expands Travel Benefits of Premium Cards
Free Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle East
Love Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris
Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin Branch
Ucom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom
Individuals and businesses, near and far, all welcome
Trust and reach across the globe
Choosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank App
Ucom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable Gifts
AraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback 
“My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.
Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network
Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange
2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca Cards
Order an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashback
IDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes
Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation
KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBank
Ameriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New Customers
Dangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online Surveys
Justice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe Hakobyan
Idram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving Day
AraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” Award
IDBank has opened a representative office in Glendale, California
Team Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker Armenia 
ZCMC CJSC general director R.N. Khudoli on the օccation of Internatioanal Labour day
World Bank Armenia has organized discussion on facilitating women’s wider engagement in sectors that have been traditionally male dominated in the country
On the occasion of International Women's Day ZCMC employees were awarded
ZCMC declares, that the Russian company GeoProMining LLC has never been and is not currently a shareholder of the Company, nor does it have any stake in the Company's ownership structure
No international support and no organization to take real steps to prevent decades of cultural, ethnic and religious hostility towards Armenians and their heritage. Anna Kostanyan
Idram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden Mall1
Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams
2
IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational Foundation3
Converse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets Armenia4
The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest Project5