Երկար փողեր, արժեթղթերի շուկա. հնարավո՞ր է արդյոք 30 տարում հաջողության հասնել. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Մեր երկրում երկար փողերի ներդրման ինստիտուտի ստեղծումը եթե կապված է բազմաթիվ չհաղթահարված ռիսկերի հետ, հարց է ծագում, թե այդ դեպքում ինչպե՞ս հնարավոր կլինի զարգացնել, օրինակ, արժեթղթերի շուկան: Ու չնայած կառավարությունն իր առջև նման խնդիր դրել է, սակայն հետաքրքիր է, թե ինչ կարծիք ունեն այս մասին ոլորտի մասնագետները:

Տնտեսագիտության դոկտոր Վարդան Բոստանջյանի կարծիքով, չնայած Հայաստանի Հանրապետությունում արդեն 30 տարի է՝ շուկայական հարաբերություններ են ձևավորվում, սակայն կորպորատիվ բաժնետիրական կառավարման կուլտուրան դեռևս չի մտել մեր երկիր: Եվ այդ է պատճառը, որ բազմաթիվ ընկերություններ, իրենց կազմակերպաիրավական ձևով, ըստ էության, ձևավորվում են որպես սահմանափակ պատասխանատվությամբ, բաց կամ փակ բաժնետիրական ընկերություններ, ինչը, սակայն, ցավոք, ձևական բնույթ ունի:

«Ինչո՞ւ են փակում և խուսափում բաց բաժնետիրական ընկերություն գրանցել, քանի որ պետությունը մշտապես եղել է վտանգներ առաջացնող: Եվ այս պայմաններում ոչ միայն բաժնետիրական, այլև արժեթղթերի շուկայի զարգացման հարցի շուրջ կարելի է երկար վիճել: Եվ խնդիրն այն է, որ մենք խորհրդային տարիների պետական կառավարությունից անցել ենք շուկայական հարաբերությունների մոդելի և, փաստորեն, մեզ համար անցած 30 տարիները բավարար ժամանակ չհամարվեցին այն կայացնելու համար: Բավականին մեծ վերապահումով կարող ենք համարել, որ ժամկետի առումով դա նորմալ է, բայց պետք է արձանագրենք, որ զարգացած երկրներն այս ամենի միջով անցել են, քանի որ հետևողականություն են ցուցաբերել և նպատակային աշխատանք իրականացրել այն զարգացնելու ուղղությամբ: Ինչպես, օրինակ, դա արեց Գերմանիան, որը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո կարողացավ կարճ ժամանակահատվածում ոչ միայն ոտքի կանգնել, այլ իր մտածված քայլերով երկիրը դարձնել հզոր և տեխնոլոգիապես զարգացած երկիր: 

Այսինքն, ինչքան էլ ասենք, որ 30 տարին բավարար չէ, այնուամենայնիվ, պետք է նշել, որ այդ պրոցեսները արագացնելու կամ դանդաղեցնելու հարցում մեծ դեր ունեն այն քայլերը, որոնք իրականացնում են իշխանությունները»,– ասաց Վ. Բոստանջյանը:

Ի դեպ, մեր երկրում գործող միակ ֆոնդային բորսան «Հայաստանի ֆոնդային բորսա» ԲԲԸ–ն է, որը նախկինում կոչվում էր «Նասդաք ՕԷՄԷՔՍ Արմենիա»: Այն արդեն մոտ մեկ տասնամյակ է, ինչ հանդիսանում է Հայաստանի արժեթղթերի կազմակերպված շուկա, որը մասնակիցներին է առաջարկում լիովին ավտոմատացված էլեկտրոնային առևտրային հարթակ:

Ներկայում ֆոնդային բորսայում իրականացվում է բաժնետոմսերի, կորպորատիվ և պետական պարտատոմսերի, արտարժույթի, վարկային ռեսուրսների առևտուր, ինչպես նաև ՌԵՊՈ և ՍՎՈՊ գործարքների կնքում: Հայաստանի ֆոնդային բորսան շարունակում է աշխատանքներ իրականացնել ֆինանսական այլ գործիքների համար հարթակների ստեղծման ուղղությամբ:

Ի դեպ, ֆոնդային բորսայի գործունեությունը կարգավորող և վերահսկող մարմինը ՀՀ Կենտրոնական բանկն է: Կազմակերպության առաքելությունը արժեթղթերի գնագոյացման արդար մեխանիզմների գործողությունն ապահովող արդյունավետ և թափանցիկ բորսայական շուկայի ձևավորումն է, ինչը կնպաստի հայկական ընկերությունների կողմից կապիտալի ներգրավման հնարավորությունների ընդլայնմանն ու Հայաստանի տնտեսության զարգացմանը: Հայաստանի ֆոնդային բորսան Եվրասիական ֆոնդային բորսաների ֆեդերացիայի (FEAS) և ԱՊՀ երկրների բորսաների միջազգային ասոցիացիայի անդամ է: 2008թ.–ից հանդիսանում է նաև Հայաստանում ԱՄՆ առևտրային պալատի անդամ:

Ի դեպ, ֆոնդային բորսան ապահովագրված է քաղաքացիական պատասխանատվությունից, ինչպես նաև հրդեհից և  այլ վտանգներից, գույքի և բիզնեսի ընդհատումից, բայց թե իրականում որքանո՞վ է այս կազմակերպությունն օգնում մեր երկրի տնտեսության զարգացմանը, կներկայացնենք առաջիկայում: 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

Շղթայակա վթար՝ Երևանում. բախվել են BMW-ն, Honda-ն և Opel-ը. կա վիրավոր Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպել է Սաեյմայի խոսնակի և Լատվիա-Հայաստան բարեկամական խմբի անդամների հետ Որոշ կոռուպցիոներներ մտածել են, թե ԱԱԾ-ում խառն են, եւ կարող են այս ընթացքում իրենց մութ գործերը կարգավորել․ Փաշինյան Փաշինյանի՝ «պատերի տակ վնգստացողներ» արտահայտությունն ունի կոնկրետ հասցեատերեր. ԲԴԽ նախագահ Նոր սկանդալ Վրաստանում. նախագահը ներում է շնորհել մարդասպաններին Խոշոր հրդեհ Հայթաղ գյուղում․ երեք տների տանիքներ են այրվել Նիկոլ Փաշինյանը և Աննա Հակոբյանը ներկա են գտնվել Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի հիմնանորոգված Վեհարանի բացմանը Զոհված զինծառայողների ընտանիքները Կառավարությունից պատասխան չստանալու դեպքում սպառնում են հացադուլ սկսել Եղանակը Հայաստանում Վարչապետը չցանկացավ պատասխանել Օսիպյանի եւ Վանեցյանի մասին հարցերին Քիչ առաջ ՔՊ գրասենյակ եկավ Նիկոլ Փաշինյանը. վարչությունը նիստ է անում (ուղիղ) Փաշինյանին պատերազմի դաշտ հրավիրողները թող իմանան, որ նա մենակ չի մնալու. Արտակ Զաքարյան ՔՊ-ն նիստ է հրավիրվել. քննարկվելու են ներքաղաքական վերջին զարգացումները Օսիպյանը նշանակվել է վարչապետի գլխավոր խորհրդական Հայաստանը և Ուկրաինան պայմանավորվել են համատեղ աշխատել իրավապահ ոլորտում Անկախության օրը Երևան-Գյումրի-Երևան ուղղությամբ աշխատելու է չորս գնացք Վրաստանի նախագահը դատապարտյալների համաներման մորատորիում է հայտարարել Նախկինում դատապարտված Դավիթ Մինասյանը` Փարաքարի համայնքապետի թեկնածու Դոլարի փոխարժեքն աճել է. եվրոն եւս թանկացել է ԱԱԾ տնօրենն ու ՀՀ ոստիկանապետը Վիտալի Բալասանյանի հայտարարությունից մեկ օր հետո հեռացան
website by Sargssyan