«Ան­ցու­մա­յին ար­դա­րա­դա­տու­թյան են գնում ծայ­րա­հեղ դեպ­քե­րում». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Օրերս հայտարարվեց «Անցումային արդարադատության գործիքների կիրառման հեռանկարները Հայաստանում» խորագրով խորհրդարանական լսումներ հրավիրելու մասին: Մինչ այս՝ անցումային արդարադատության կիրառելիության մասին բազմիցս է խոսվել, և հայտարարության համատեքստում անցումային արդարադատությունն ուշացած որակվեց: Որոշ դեպքերում առհասարակ կասկածի տակ է դրվում անցումային արդարադատության նպատակահարմարության հարցը: Փաստաբան Տիգրան Սարգսյանի դիրքորոշումն ավելի շատ մոտ է երկրորդ հատվածին: «Մարդու պաշտպանվածության համար իրավական որոշակիությունն ու իրավական համակարգի կանխատեսելիությունը շատ կարևոր են: Նշված սկզբունքից շեղումը պետք է մի շարք բացառիկ դեպքերում լինի: Քանի որ անցումային արդարադատության որևէ մոդել այս պահին չի առաջարկվում, դրա վերաբերյալ հստակ կարծիք ներկայացնելը ճիշտ չէ: Բայց, միևնույն ժամանակ, առանձին խնդիրներ լուծելու համար գործող իրավական համակարգերը փոխելը, հարմարեցնելը հակասում են իրավական որոշակիության սկզբունքին: Անցումային արդարադատությունը շատ բացառիկ դեպքերում կարող է ընդունվել, այն էլ՝ իրավաբանների կողմից: Իսկ հասարակության իրավագիտակցությունը, ցավոք, ցածր է, և մարդիկ կարող է մեծ ոգևորությամբ ողջունեն անցումային արդարադատությունը: Ու հատկապես այն դեպքում, երբ տարիներ շարունակ ատելությամբ ու չարությամբ են լցված եղել որոշ անձանց նկատմամբ, և իրենց համար անցումային արդարադատությունը որպես արարքների համար հատուցում է ընկալվում»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասաց Տ. Սարգսյանը:

Հարցը դիտարկելով արդեն մասնագիտական դիտանկյունից՝ կրկին շեշտեց իրավական որոշակիության ու կանխատեսելիության կարևորությունն ու հավելեց. «Իրավական տեսակետից կարծում եմ, որ անցումային արդարադատության անհրաժեշտություն չկա: Եթե գործող իրավական մեխանիզմներով հնարավոր է այդ մարդկանց կատարած հանցանքները բացահայտել ու պատասխանատվության ենթարկել, պետք է շարժվել գործող իրավական մեխանիզմներով: Եթե իսկապես կան հանցանքներ, ապա ցանկացած հանցանք մեր այսօրվա գործող իրավական մեխանիզմներով հնարավոր է բացահայտել»: Սարգսյանն ընդգծեց, որ օրենսդրությունը նախատեսում է այն անհրաժեշտ մեխանիզմները, որոնք պետք են արդարադատություն իրականացնելու համար, այլ խնդիր է դատական համակարգի հարցը

«Դատավորները, որոնք նշանակվել են նախկին համակարգի ժամանակ, վստահություն չեն ներշնչում: Օրենսդրություն կա, բայց մենք գիտենք, թե նախկինում ինչպես են նշանակվել: Կա՛մ հովանավորչություն, կա՛մ ծանոթ-բարեկամ, կա՛մ գումարային տարբերակներ: Եվ այդ մարդկանց վստահելը հեշտ չէ. բոլորին թվում է, որ եթե այդ մարդիկ նախկին իշխանության կամակատարն են եղել, նույնն էլ լինելու են այսօրվա իշխանությունների համար: Հասարակությունը դատական համակարգին չի վստահում, ինչը շատ մեծ խնդիր է: Հիմա դատական համակարգը վերակենդանացնելու համար ելքեր պետք է գտնել, որ կարողանան առաջիկա մոտ երկու տարիների ընթացքում թարմացնեն կադրերը»,-ասաց նա՝ շեշտելով, որ կարելի է նաև օրենսդրությունը փոխել, կադրերի համալրման համար նոր մրցույթներ անել: Նրա համոզմամբ՝ դատավորների գոնե 60-70 տոկոսը պետք է փոխվի:

Վերադառնալով անցումային արդարադատությանը՝ նա շեշտեց, որ այդ առումով միջազգային փորձի վրա հիմնվելը չսխալվելու երաշխիք չէ: «Յուրաքանչյուր երկիր իր առանձնահատկություններն ունի: Պետք է կարողանալ ոչ թե միջազգային փորձը բերել, այլ մեր Սահմանադրության, եղած իրավական հիմնական սկզբունքների հիման վրա, ընթացակարգային ինչ-որ նորմեր փոխելու միջոցով լուծել խնդիրները: Վարչապետն ասում է՝ գործող իրավական կառույցների շրջանակներում շատ դժվար է արդարությունը վերականգնել, բայց ո՞վ է որոշում, թե ո՞րն է արդարությունը: Արդարությունը որոշում է ոչ թե վարչապետը, այլ դատարանը, ըստ օրենքի՝ լրիվ, բազմակողմանի, օբյեկտիվ քննելով, բոլորին լսելով, բոլոր փաստերը դնելով ու համադրելով: Շատ ակնառու և ճչացող դեպքերն այսօրվա օրենսդրությամբ էլ կարող են կարգավորվել: Եթե պարզ երևում է, որ ինչ-որ մեկը հանցավոր ճանապարհ է անցել, ապա իրեն դատապարտելու համար անցումային արդարադատության անհրաժեշտությունը չկա. եթե կան ճչացող փաստեր, ապա այսօրվա իրավական համակարգն էլ է թույլ տալիս բացահայտել դրանք»,-ասաց նա՝ օրինակ բերելով այս շրջանում առկա մի շարք քրեական հետապնդումներ:

«Եթե անցումային արդարադատություն է իրականացվում միայն այն բանի համար, որ դատավորները վստահելի չեն, ուրեմն պետք է դատական համակարգը փոխելու ինչ-որ օրենսդրական հնարավորություններ ստեղծեն: Դա ավելի արդյունավետ կլինի, քան անցումային արդարադատությունը: Բացի այդ, պարզ չէ, թե անցումային արդարադատությունից հետո ի՞նչ կլինի, միջազգային հարթակներում ի՞նչ գնահատականների կարժանանա»,-ասաց նա՝ չբացառելով նաև ոչ ցանկալի սցենարները:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

 

Փողոցները ռեզին չեն, որ ձգվեն ու վարորդների պահանջներին հարմարվեն Ձեր ինստիտուտի շրջակայքը սեփական ձեռքերով եմ մաքրել․ Փաշինյանը՝ Թատերականի նորանշանակ ռեկտորին (տեսանյութ) Ես այս հարցը քննարկել եմ Վլադիմիր Պուտինի հետ. Փաշինյան (տեսանյութ) Իշխանությունների կողմից նոր հարձակում ԵՊՀ վրա Ամերիաբանկը և Նաղաշյան Սոլուշնսը առաջարկում են օնլայն բիզնեսի խթանման նոր լուծում Նվազագույն աշխատավարձը կբարձրանա (տեսանյութ) Արոնյանն ընդդեմ Գիրիի ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (27 ՀՈՒՆԻՍԻ). Ազա­տագ­րվել է Մար­տա­կերտ քա­ղա­քը հրա­ժա­րա­կան է տվել քա­ղա­քա­պետ Տա­րոն Մար­գա­րյա­նը ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությունը կհամագործակցի staff.am-ի հետ Շատ կարևոր է, որ ՀՀ-ում նորանոր արտադրական ցիկլեր գոյանան․ Նիկոլ Փաշինյան (տեսանյութ) Լարսում արգելված բեռ տեղափոխելու գործով ձերբակալված ավտոբուսի վարորդն ազատ է արձակվել. մեղադրանք է առաջադրվել ուղևորին Նախ­կին նա­խա­գա­հի դա­տա­պար­տու­մը կստեղ­ծի բարդ իրա­վա­կան խնդիր. «Փաստ» «Կո­չում­նե­րի և մրցա­նակ­նե­րի նկատ­մամբ ան­տար­բեր եմ. Սի­սի­ա­նում, օրի­նակ, որևէ մե­կին հե­տաքր­քիր չէ, որ ես պե­տա­կան մրցա­նա­կի դափ­նե­կիր եմ». «Փաստ» Չորս բնակարան, մեկ հողամաս, ավտոտնակ և հասարակական նշանակության շինություն. «Փաստ» Հակարի գետում ջրահեղձ է եղել Քաշաթաղի շրջանի ԱԻ բաժնի պետի 16-ամյա որդին «Նպա­տակ և հնա­րա­վո­րու­թյուն ունե­ցող մարդ­կանց պետք է քա­ջա­լե­րել, որ Հա­յաս­տա­նի մար­զե­րում ներդ­րում­ներ կա­տա­րեն». «Փաստ» Ան­հան­դուր­ժո­ղա­կա­նու­թյուն ու ան­տա­գո­նիզմ. «Փաստ» Իշ­խա­նու­թյան մտադ­րու­թյուն­նե­րի ֆոր­մա­լա­ցու­մը մենք կտես­նենք փու­լա­յին տար­բե­րա­կով. «Փաստ» «Եթե գոր­ծա­դի­րը ցան­կա­նում է ունե­նալ գրպա­նա­յին դա­տա­կան հա­մա­կարգ, ապա ոչինչ չենք ունե­նա­լու». «Փաստ» «Վի­ճա­կագ­րա­կան հե­ղա­փո­խու­թյու­նը» շա­րու­նակ­վում է. «Փաստ»
website by Sargssyan