«Ադր­բե­ջա­նի ֆի­նան­սատն­տե­սա­կան վի­ճա­կը բա­վա­կա­նին կաթ­վա­ծա­յին ու շատ վատ վի­ճա­կում է»․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Նավթի համաշխարհային գինն այս օրերին բավականին ցածր է: Նավթի մեկ բարելի արժեքը մոտավորապես 39-40 դոլար է: Սա Ադրբեջանի տնտեսության համար շատ վատ է, որովհետև իրենք իրենց բյուջեն հաշվարկել էին այն տրամաբանությամբ, ըստ որի՝ նավթի մեկ բարելի գինը 55 դոլար է: «Փաստի» հետ զրույցում այս մասին ասաց էներգետիկայի և միջազգային անվտանգության հարցերով մասնագետ Արմեն Մանվել յանը: «Նավթի գինը գարնանը ընդհանրապես զրոյականին մոտ էր: Եվ եթե հաշվի առնենք, որ այսօր 39-40 դոլար է, դա նշանակում է, որ Ադրբեջանի ֆինանսատնտեսական իրավիճակը բավականին կաթվածային ու շատ վատ վիճակում է: Իրենք նաև բյուջեի կատարման խնդիրներ են ունենալու:

Մեծ հաշվով, հետևանքը բացասական է, որովհետև Ադրբեջանը խորքային կախվածություն ունի հենց նավթից ու դրա գներից: Ճիշտ է, Ադրբեջանը նավթ արտահանող պետություն է, բայց նավթի ընդհանուր շուկայում իր ազդեցությունը մոտ է զրոյի: Ադրբեջանը տիրապետում է նավթի համաշխարհային պաշարների ընդամենը 0,4 տոկոսին: Նման պաշարներով նավթի շուկայի վրա չես կարող ազդել: Հետևաբար, անկախ նրանից, թե ինչ տեղի կունենա այս տարածաշրջանում, դա չի ազդի նավթի շուկայի վրա: Հակառակը՝ նավթի շուկան է ազդում տարածաշրջանի վրա: Եթե նավթի գներն ընկնում են, Ադրբեջանը հայտնվում է ծանր սոցիալական, ֆինանսական իրավիճակում»,-նշեց մեր զրուցակիցը:

Ըստ Ա. Մանվել յանի, պատերազմ սանձազերծելու պատճառներից մեկը նաև Ադրբեջանի վատ սոցիալ-տնտեսական իրավիճակն էր, որը պայմանավորված էր նավթի ցածր գներով: «Պատերազմի գործոնը պայմանավորված է նաև Ադրբեջանի տնտեսական վիճակով, որն իր հերթին հանգեցնում է շատ ծանր սոցիալական հետևանքների: Պատերազմն իրենց պետք էր նաև նրա համար, որ բնակչության ներքին դժգոհությունը դեպի հայկական կողմ ուղղեին. սա հայատյաց քաղաքականության շարունակությունն է: Ալիևը, հավանաբար, հաշվարկել է, որ եթե հաջողություններ ունենա ռազմաճակատում, այդ հանգամանքն իրեն հնարավորություն կտա խեղդել յուրաքանչյուր տեսակի դժգոհություն:

Ադրբեջանն իր ներքին դժգոհությունները փորձում է կոմպենսացնել հակահայ քաղաքականությամբ՝ ծավալելով ռազմական գործողություններ»,-ընդգծեց փորձագետը: Նրա խոսքով, նախանձելի վիճակում չէ նաև Ադրբեջանի տեղական արժույթը: «Մանաթը խորքային կախվածություն ունի նավթի գներից և նավթից ստացվող եկամուտներից: Նավթի գնի ցանկացած խոշոր տատանում ազդում է մանաթի վրա: Բայց որպեսզի իրենց տեղական արժույթը չընկնի, ինչն ընդհանրապես կործանման կբերի տնտեսությունը, փորձում են գինը արհեստական կերպով պահել: Իրենց կենտրոնական բանկը, որը որոշակի դոլարային ռեզերվներ ունի, այդ ռեզերվների վաճառքի հաշվին փորձում է իր տեղական արժույթի գինը պահել:

Սակայն սա իր հերթին, այսպես ասած, սև շուկա է ստեղծում: Այսինքն, պաշտոնապես մեկ դոլարը մոտ 1,8 մանաթ է, բայց իրականության մեջ՝ սև շուկայում, այդ մեկ դոլարին տալիս են 3 և անգամ հինգ մանաթ: Այսինքն, սա էլ հանգեցնում է բանկային համակարգի ճգնաժամի: Ադրբեջանի բանկային համակարգն ամբողջովին ճգնաժամի մեջ է, բնակչությանը գումար չեն տրամադրում, որովհետև դոլար-մանաթ հաշվարկային մեխանիզմները չեն աշխատում»,-շեշտեց Ա. Մանվել յանը: Անդրադառնալով մի շարք երկրներում նաև Թուրքիայի նկատմամբ պատժամիջոցներ սահմանելու պահանջներին, ինչպես նաև թուրքական լիրայի ռեկորդային անկմանը՝ Ա. Մանվել յանը նշեց, որ իրատեսական չի համարում Թուրքիայի դեմ պատժամիջոցներ կիրառելու հնարավորությունը: «Եկեք իրականությանը պարզ նայենք:

Թուրքիան ՆԱՏՕ-ի անդամ է: Թեթևակի կարող են պատժել, ինչ-որ քայլեր ձեռնարկել, բայց իրենք չեն պատրաստվում Թուրքիային կործանել: Ընդհանուր առմամբ, սակայն, Թուրքիայի տնտեսությունը վերջին տարիներին գտնվում է շատ վատ վիճակում՝ պայմանավորված բոլոր հարևանների հետ ունեցած վատ հարաբերություններով: Այդ ամենը հանգեցրել է Թուրքիայի տնտեսության թուլացմանը, իսկ Արցախում սանձազերծած թուրք-ադրբեջանական հարձակումը վերջնականապես թուլացրեց և՛ տեղական լիրան, և՛ տնտեսությունը:

Պատերազմի գործոնն այդ անկման գործընթացն արագացրեց: Սակայն մյուս կողմից էլ պետք է հաշվի առնենք, որ Թուրքիայի տնտեսությունը շատ ավելի մեծ է և շատ ավելի խորքային կապեր ունի առաջին հերթին ԵՄ-ի, ՌԴ-ի և այլ երկրների հետ»,-եզրափակեց Ա.Մանվելյանը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

Կեսգիշերից հետո և վաղ առավոտյան հակառակորդը վերսկսել է Արցախի Հանրապետության խաղաղ բնակավայրերի թիրախավորումը 150 հոգուց բաղկացած թուրքական ամբոխը Լիոնի փողոցներում փնտրել է հայերի եւ սպառնալիքներ վանկարկել (ՏԵՍԱՆՅՈւԹ) Քիչ առաջ ՊԲ-ի ՀՕՊ ուժերի կողմից ոչնչացվել է թշնամական հերթական «Բայրաքթարը» Թշնամին «Սմերչ» համալիրներից հրթիռակոծության են ենթարկվել Ստեփանակերտը, Շուշին և հարակից խաղաղ բնակավայրերը ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (29 ՀՈԿՏԵՄԲԵՐԻ).Պատանի հանդիսատեսի թատրոնի, տեքստիլ, ձեթ-օճառի, ցեմենտի, փայտամշակման գործարանների, քիմիական կոմբինատի բացումը. «Փաստ» Կամավորների ջանքերով կարված քնապարկերը և անձրևանոցներն ուղևորվում են Արցախ. «Փաստ» Պետք է լրջորեն դիտարկվեն պատժամիջոցները Ադրբեջանի եւ Թուրքիայի դեմ. Ֆրանսիայի ԱԺ պատգամավոր. «Ժողովուրդ» «Ցավոք, պատերազմական իրավիճակն ինչ-որ իմաստով երկրորդ պլան է մղում կրթական հարցերը». «Փաստ» «ՌԴ-ն իր բոլոր խաղաքարտերն արդեն դրել է սեղանին, ո՞ւր են Վաշինգտոնն ու Փարիզը». ռուս փորձագետ. «Ժողովուրդ» «Նման քայլերը երկարատև կտրվածքով են էֆեկտ տալու». «Փաստ» Պետք է հենց այս պահին կանխել ահաբեկչության վտանգը, որովհետև վաղը կարող է ուշ լինել. «Փաստ» Ժնեվի հանդիպումը կարող է չկայանա՞լ. «Հրապարակ» Մինսկի խմբի համանախագահ երկրները հրադադարի հասնելու համար պետք է կոշտ միջոցներ ձեռնարկեն Թուրքիայի ու Ադրբեջանի նկատմամբ. «Փաստ» Ինչու է չեղարկվել ԱՄՆ գործուղումը. «Հրապարակ» «Ադրբեջանն արդեն մեծապես կախված է Թուրքիայից». հինգ րոպեի ֆենոմենը. «Փաստ» Հերոսներն անկախ ամեն ինչից անում են իրենց քայլը. «Հրապարակ» Սադրանքներից խուսափել. ծննդատուն թիրախավորող ստահակից ամեն ստորություն սպասելի է.«Փաստ» Էրդողանից դժգոհությունները խորանում են նաև իր երկրի ներսում. «Փաստ» Ի՞նչ սպասել ժնևյան հանդիպումից. «Փաստ» Իրավիճակը փոխվում է․ Վճռական հակահարված
website by Sargssyan