Երևան, 16.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Ադրբեջանը Հայաստանի Սահմանադրությունից Անկախության հռչակագիրը վերացնելով` հող է նախապատրաստելու կեղծ «Արևմտյան Ադրբեջանի» համար. Արամ Վարդևանյան Աչք փակելով Լեռնային Ղարաբաղում էթնիկ զտումների վրա՝ աշխարհը դատավճիռ ստորագրեց ՄԱԿ-ի վրա. Շարմազանով ԵԽԽՎ պատգամավորները խորը մտահոգություն են հայտնել Սամվել Կարապետյանի կալանավորման կապակցությամբ Շատ մեծ հավանականությամբ 10 տարի հետո ԵՄ չի լինելու, բայց Փաշինյանը 20 տարի հետո Հայաստանը տեսնում է ԵՄ կազմում․ Արտակ Զաքարյան Ե՞րբ և ինչպե՞ս ի հայտ եկան առաջին համակարգչային խաղերը. «Փաստ» ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (14 նոյեմբերի). Ուղևորատար գնացքների բախումը, թոքի՝ աշխարհում առաջին փոխպատվաստումը. «Փաստ» Գնաճային ռիսկերի ակտիվացման նոր ու բավականին զգայուն փուլ. ի՞նչ է սպասվում առաջիկայում Հայաստանի բնակչությանը. «Փաստ» Հայաստանում ընտրովի արդարադատությունը՝ սպառնալի՞ք ԵՄ-ի հետ հարաբերությունների համար. «Փաստ» «Մոնթեիցս հետո ուղղակի չէի ուզում ապրել, բայց հանուն աղջիկներիս իմ մեջ ուժ գտա». hետախույզ Մոնթե Մելքումյանն անմահացել է հոկտեմբերի 24-ին Վարանդայում. «Փաստ» 2027 թվականին ովքե՞ր կօգտվեն Խնայբանկում ներդրված գումարի փոխհատուցման ծրագրից. «Փաստ»

Ինչպես մարդկությունն սկսեց արդեն ծորակում խառնել տաք ու սառը ջրերը, և ի՞նչ կապ ունեն հայերն այդ գյուտի հետ. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Իր պատմության ընթացքում մարդկությունը հորինել է տարբեր սարքեր` սեփական աշխատանքը հեշտացնելու և հարմարավետ կենսապայմաններ ստեղծելու համար: Այդ սարքերից մեկն էլ ջրի խառնիչ ծորակն է: Այսօր այդ պարզ սարքը կա յուրաքանչյուր տանը, բայց քչերը գիտեն դրա ստեղծման պատմությունը։

Կյանքն առանց ջրի անհնար է, բայց սառը ջրով լողանալը կամ երբեմն նույնիսկ ձեռքերը լվանալը հարմարավետ չէ, ուստի անհիշելի ժամանակներից մարդիկ սկսել են օգտագործել հատուկ սարքեր:

Աշխարհի առաջին ջրախառնիչի գյուտի հեղինակը եղել է հին հույն մեխանիկ Հերոնը: Նրա սարքը արտաքինից նման չէ ժամանակակից անալոգներին, բայց ֆունկցիոնալությամբ շատ չի տարբերվում: Հերոնի խառնիչը մետաղական խողովակ էր՝ մեջտեղում անցք ունեցող, որի մեջ մտցվում է մխոցային լծակ՝ ծայրում փոքրիկ բռնակով, որը կարգավորում էր ջրամատակարարումը: Նման սարքը շատ տարածված էր Հին Հունաստանում, հետո նորարարությունն ընդունվեց հռոմեացիների կողմից: Նրանք չփոխեցին ջրախառնիչի կառուցվածքը, բայց տվեցին ավելի շատ արտաքին գեղեցկություն և գեղագիտություն: Հռոմի անկման հետ ջրախառնիչները երկար ժամանակ մոռացության մատնվեցին մինչև միջնադարի սկիզբը: Այն ժամանակաշրջանին բնորոշ տենդերը, ժանտախտը և տարբեր համաճարակներն ստիպեցին առաջնային պլան մղել տարրական հիգիենայի հարցերը։ Սակայն այն ժամանակ միայն հարուստ եվրոպացիները կարող էին իրենց թույլ տալ խառնիչներ ունենալ իրենց տներում։

Խառնիչի հետագա զարգացումը կապված է բրիտանացի գյուտարար Ջոզեֆ Բրեմի անվան հետ։ 1783 թվականը դարձավ նշանակալի տարի։ Հենց այդ ժամանակ Բրեմը նախագծեց խառնիչ, որը բաղկացած էր ջրի 3 պտուտակավոր ծորակներից։ Մեկից հոսում էր սառը ջուր, մյուսից՝ տաք, իսկ երրորդից՝ խառը ջերմաստիճանների ջուր։ Սակայն գյուտը չարմատավորվեց կառուցվածքի բարդության և մեծության պատճառով։

1920 թվականին թողարկվել է ջրախառնիչ ծորակի մոդել, որը հեշտ էր տեղադրել և օգտագործել։ Գյուտի հեղինակը Ուիլ յամ Թոմփսոնն էր, որը լայն հանրությանը հայտնի էր որպես լորդ Քելվին։ Նրա խառնիչն ուներ երկու փականային համակարգ և պատրաստված էր մետաղից։ Շուտով ամբողջ աշխարհում սկսվեց հենց այդ տեսակի խառնիչների զանգվածային արտադրությունը։

Բայց առաջընթացը շարունակվում է։ 1954 թվականին ամերիկահայ գործարար և բարերար Ալեք Մանուկյանը հանրությանը ներկայացրեց մեկ փականային ջրախառնիչի մոդելը: Նրա սարքը տարածված դարձավ հասարակ մարդկանց շրջանում, սկսվեց դրանց զանգվածային արտադրությունը։

1990-ականների սկիզբը ջրախառնիչ ծորակների համար նշանավորվեց գեղեցիկ դիզայնից դեպի էրգոնոմիկա և ֆունկցիոնալություն անցումով: Թվային տեխնոլոգիաների զարգացման հետ մեկտեղ ի հայտ եկան էլեկտրոնային ջրախառնիչները, որոնք իրենց հերթին բաժանվեցին ջերմակարգավորիչների և զգայականների:

Հաշվի առնելով ծորակ–խառնիչների անցած ամբողջ ուղին՝ հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը, հեշտ է կռահել, որ այդ սարքերի էվոլ յուցիան դեռ չի ավարտվել, և ապագայում մենք կտեսնենք գյուտարարների և նորարարների նոր հետաքրքիր լուծումներ՝ կապված այնպիսի առօրյա «մանրուքի» հետ, ինչպիսին է ջրի ծորակ–խառնիչը։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Պարտքերի մեջ հայտնված քաղաքացիները չպետք է մնան միայնակ․ ի՞նչ պետք է անի պետությունը. Հրայր Կամենդատյան«Դադարեցրե՛ք Հայաստանը ազատությունը քաղաքական հավատարմությամբ պայմանավորող կալանավայր դարձնելու փորձերը». Աննա ԿոստանյանԶանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը շարունակում է աջակցել CaseKey կրթական նախաձեռնությանըՍահմանադրությամբ մարդը բարձրագույն արժեք է, բայց իրական կյանքում այդ սկզբունքը չի գործում. Արամ ՎարդևանյանՄենք միավորվել ենք՝ հանուն մեր արժեքների, ինքնիշխանության և ժողովրդավարության պաշտպանության. տեսանյութՀամալսարանից ազատվում են դասախոսներ իրենց քաղաքական հայացքների համար. Մենուա ՍողոմոնյանՊիտի օրենք փոխվի, որ ամեն դատարան չկարողանա համատարած կալանք կիրառի մեր հանդեպ. Ավետիք ՉալաբյանՍպասվում է գյուղմթերքի գների շեշտակի բարձրացում, քանի որ ունենք արտահանման դեֆիցիտ. Հրայր ԿամենդատյանՔաղաքական հետապնդումների նպատակը հասարակությանը վախի մթնոլորտում պահելն է՝ Ալիևի պարտադրած Սահմանադրությունն ընդունելու համար. տեսանյութՊետությունը ձեզ համար հոր տնից բերված օժիտ չէ, որ մաշված շորի պետ դեն նետեք. Աննա ԿոստանյանԱրսեն Գևորգյանը բանտարկվեց իր համոզմունքների համար, իսկ երեք շաբաթ անց ընտանիքին վերադարձվեց դագաղով. Իրինա ՅոլյանԵրբ իշխանության թիրախում հայտնվում են երեխաները․ Աննա ԿոստանյանԻշխանությունները շարունակում են խեղաթյուրել հայոց պատմությունը. Մենուա ՍողոմոնյանՔՊ-ի ներկայացուցիչնե՛ր, վախեցե՛ք, որ ձեր երեխաները ապագայում Արցախի կորստի համար մեղադրելու են ձեզ. Ցոլակ ԱկոպյանԱրսենն այսօր ողջ կլիներ, եթե չհամարձակվեր պայքարել իր համայնքի համար. Գոհար ՄելոյանUcom-ի աջակցությամբ Երևանում անցկացվել է «Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026» դրոնների ամենամյա մրցարշավըԱրևմուտքը կընդունի՞ արդյոք ՆԱՏՕ-ի՝ մինչև ընդլայնումն ունեցած տեղակայմանը վերադառնալու պահանջները՝ դեռևս մեծ հարց է. դաշինքն առանց առճակատման՝ դժվար թե գնա նման զիջումների. Զաքարյան«Այն գումարները, որ ժամանակին ինչ-որ մարդկանց գրպաններն էին գնում, այսօր դառնում են մանկապարտեզներ, բակեր, փողոցներ և մայթեր». ԱվինյանBaghramyan Residence․ պրեմիում դասի բնակարաններ՝ Մարշալ Բաղրամյան պողոտայումԱլիևը պատրաստ չէ վերադարձնել ռազմագերիներին. նա իրական խաղաղություն չի ուզում. Աննա ԿոստանյանԻբր հեգնում էր. հիմա իրագործում է. Դավիթ ՍարգսյանԲաքուն ՉԻ՛ ԿԱՐՈՂ Հայաստանի Հանրապետությանը պարտադրել ներքին օրակարգ. Մարիաննա ՂահրամանյանԱյն մասին, թե ինչպես է Ադրբեջանը իր կամակատարների ձեռամբ փորձում քայլ առ քայլ կազմալուծել Հայաստանի Հանրապետությունը, և ինչպես մենք պետք է դրա դեմն առնենք. ՉալաբյանԱդրբեջանը Հայաստանի Սահմանադրությունից Անկախության հռչակագիրը վերացնելով` հող է նախապատրաստելու կեղծ «Արևմտյան Ադրբեջանի» համար. Արամ ՎարդևանյանԱդրբեջանը հող է նախապատրաստում Հայաստանից նոր զիջումներ պահանջելու համար` ալիևյան սահմանադրությունն անցկացնելուց հետո. Տիգրան ԱբրահամյանԺողովուրդը ՔՊ-ին սահմանադրական մեծամասնություն չի տվել` ալիևյան սահմանադրություն ընդունելու համար. Դավիթ ՂազինյանNova Building-ը «Տուն Էքսպո 2026»-ում ներկայացրել է բնակարանային առաջարկներն ու ձեռքբերման պայմաններըԱննայի և Մանեի հետ ամփոփում ենք «Ո՛չ ալիևյան սահմանադրությանը» իրազեկման ակցիան. տեսանյութՄոսկվայում ընթացող միջազգային համաժողովի ժամանակ չէի կարող չանդրադառնալ հրեշավոր ընտրակեղծիքներին. Արման ԱբովյանԱչք փակելով Լեռնային Ղարաբաղում էթնիկ զտումների վրա՝ աշխարհը դատավճիռ ստորագրեց ՄԱԿ-ի վրա. ՇարմազանովԱրագածոտնի մարզում ապօրինի հանքարդյունահանման դեպք է բացահայտվելԽոշոր անջատումներ․ հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինի՝ նոյեմբերի 16/17-ինՊայթել է ավտոմեքենայից հանված հեղուկ գազի բալոնը․ երկու քաղաքացի հոսպիտալացվել էԶապորոժիեում ռուսական հարվածներից յոթ մարդ է վիրավորվել այդ թվում՝ նորածին․ մարզային վարչակազմԱրագածոտնի թեմի քահանայից դասն ու բարեպաշտ ժողովուրդը մեկտեղվել էին աղոթքի՝ Սուրբ Մարիանե եկեղեցումՆոյեմբերի 15-ից ձմեռային անվադողերով երթևեկելը պարտադիր պահանջ է․ ՆԳՆ-ն հիշեցնում էՀավաքականի արդյունքները ձախողում չեմ համարում, համարում եմ անհաջողություն․ Եղիշե ՄելիքյանՓարիզում գների բարձրացման դեմ ցույցի ժամանակ բшխումներ են տեղի ունեցելՋերմաստիճանը կհասնի +17-ի․ ի՞նչ եղանակ սպասել նոյեմբերի 15-ից 19-ինԱպարանի Հարթավան բնակավայրում հրդեհ է բռնկվել ընթացող «Renault» մակնիշի ավտոմեքենայումԲռնցքամարտիկ Էրիկ (BZO) Բազինյանը նոկաուտի է ենթարկել կանադացի Սթիվեն Բաթլերին«Opel»-ը դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց, բախվել քարերին ու հողաթմբերին և հայտնվել ջրատարում․ կա վիրավորԳրոսմայստեր Հայկ Մարտիրոսյանը միանձնյա գլխավորում է մրցաշարային աղյուսակըՀազար դրամի արժեքը՝ մարդկային կյանքո՞վ․ Հրայր ԿամենդատյանՌոնալդուի հեռանալուց հետո Պորտուգալիայի հավաքականը փոխել է իր մարզաշապիկի 7 համարի դիզայնըՊուտինը, Սի Ծինփինը և Թրամփը նոյեմբերի 19-ին կհանդիպեն Շենչժենում․ ՊեսկովՇրջանառվել է «Սևանավանք» արծաթե հուշադրամը. ԿԲՔաղբանտարկյալ Արսեն Գևորգյանի մահվան և պատասխանատուների մասին. Նարեկ ԿարապետյանLed Zeppelin ռոք խմբի վոկալիստ Ռոբերտ Փլանթն առաջին անգամ համերգով հանդես կգա ՀայաստանումՀՀ իշխանությունն անտեղյա՞կ է, թե ժողովրդից թաքցնում է․ Մարիաննա Ղահրամանյան