Երկուշաբթի դեկտեմբերի 1-ի առավոտյան բանկերի մասնաճյուղերում և փոխանակման կետերում փոխարժեքը կտրուկ փոխվեց` 1 դոլարի դիմաց կազմելով միջինը 445 դրամ առքը, 460 դրամ վաճառքը: Սա այն դեպքում, երբ նոյեմբերի 24-ին դրամի կտրուկ` 16 դրամով արժեզրկումից և 1 դոլարի դիմաց 435 դրամի հասնելուց հետո, հաջորդ օրերին փոխարժեքը գտնվում էր 435-440 դրամի միջակայքում:
Ուրբաթ օրը ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ ֆոնդային բորսայում նույնպես դոլարը վաճառվել էր 438 դրամով: Ընդ որում, բորսայում վաճառքի ծավալները ոչ մի կերպ չէին տարբերվում միջին օրական վաճառքի ցուցանիշներից: Սակայն, ինչպես արդեն նշեցինք, հանգստյան օրերին հաջորդող երկուշաբթի, երբ ֆոնդային բորսայում դեռևս գործարքներ չէին եղել և միջին կշռված փոխարժեք չէր ձևավորվել, բանկերի մասնաճյուղերում և փոխանակման կետերում փոխարժեքը ևս մեկ կտրուկ ցնցում ունեցավ, հասնելով վերևում նշված ցուցանիշներին:
Առաջին տպավորությամբ երկուշաբթի օրը ֆինանսական շուկայում տեղի ունեցածը սուբյեկտիվ պատճառներ ունի: Իրադարձությունների տրամաբանությանը հետևելով, ևս նույն եզրակացությունն է ստացվում: Բանն այն է, որ միջազգային շուկայում փոխարժեքների կտրուկ տատանում այդ օրերին տեղի չունեցավ: Հայաստանում նույնպես այդ օրերին էական ոչ մի իրադարձություն չեղավ, որ կարող էր նման կտրուկ տատնման պատճառ դառնալ:
Այդ դեպքում ինչո՞վ էր պայմանավորված երկուշաբթի օրը բանկերում ու փոխանակման կետերում փոխարժեքի նման կտրուկ փոփոխությունը: Ընդ որում, առքի (միջինը 445 դրամ) և վաճառքի (միջինը 460 դրամ) մեծ տարբերությունից ենթադրվում էր, որ ավելի մեծ արժեզրկման սպասումներ կառաջանան բնակչության մոտ, մարդիկ զանգվածաբար կնետվեն դոլար գնելու, ինչը նշանակում էր, որ դոլարի վաճառքն այդ օրը բավականին բարձր շահույթներ էր ապահովելու: Ինչը և տեղի ունեցավ:
Բանկերն այդ օրը բավականին լուրջ շահույթ ունեցան արտարժույթի` նախորդ օրերին էապես ցածր գնով բորսայից ձեռք բերած դոլարի վաճառքով: Եթե փոխարժեքի կտրուկ բարձրացումը պայմանավորված լիներ շուկայական գործոններով, ապա գոնե նույն օրը դոլար վաճառքի մեծ ծավալներ կգրանցվեին նաև ֆոնդային բորսայում: Մինչդեռ այդ օրը բորսայում ընդհանրապես առք ու վաճառք չեղավ: Այսինքն, բանկերն ու փոխանակման կետերը դոլար ձեռք բերելու կարիք չունեին, նրանց այդ պահին ունեցածը բավարար էր, որն էլ վաճառվում էր առավելագույն բարձր գնով: Իսկ ինչո՞վ էր զբաղված Կենտրոնական բանկը: Կենտրոնական բանկը օրվա վերջին հանդես եկավ հայտարարությամբ, նշելով, որ փոխարժեքի մեծ տատանումները «կրում են կարճաժամկետ բնույթ», կոչ անելով «զերծ մնալ արժութային սպեկուլյացիաներից և անհարկի փոխարկումներից, քանի որ փոխարժեքի նման տատանողական վարքագծի պարագայում, դրանք իրենց մեջ կրում են բարձր ռիսկեր և ակնկալվող օգուտի փոխարեն կարող են հանգեցնել զգալի վնասների»:
Դժվար չէ ենթադրել, որ այդ ուշացած կոչը նույն օրը ոչինչ չփոխեց, քանի որ նման հայտարարություններ պետք է արվեն կանխելու համար խուճապային տրամադրությունները: Բացի դրանից, ԿԲ-ն պետք է թույլ չտար իր իսկ մատնանշած արժութային սպեկուլյացիաները, որոնք իրականացրեցին առաջին հերթին հայաստանյան բանկերը: Արդեն դեկտեմբերի 3-ին փոխարժեքը բանկերի մասնաճյուղերում կայունացել է առքուվաճառքի 439-442,5 դրամ 1 դոլարի դիմաց ցուցանիշի շուրջ:
Ընդ որում, դոլարը վաճառվում է որոշ սահմանափակումներով` ժամային կամ ծավալային: ԿԲ-ն, փաստորեն, ուշացումով բանկերին պարտադրել է զերծ մնալ նախորդ օրվա գործելաոճից, քանի որ այն շարունակվելու դեպքում լուրջ բարդություններ կունենանք ոչ միան ֆինանսական շուկայում, այլ տնտեսության մեջ և սոցիալական ոլորտում ընդհանրապես, իսկ երկարաժամկետ առումով հայկական դրամի հեղինակությունը էլի ավելի կտուժի և դոլարիզացիայի մակարդակը ավելի կբարձրանա:
Դրա վնասակար հետևանքների մասին բազմիցս Հայաստանին զգուշացրել են նաև միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունները: Դոլար-դրամի իրական, շուկայում ձևավորված իրավիճակին համապատասխանող փոխարժեքը մասնագետների և ոլորտի պատասխանատուների գնահատմամբ` 440 դրամ 1 դոլարի դիմաց միջակայքն է:
Արման Համբարձումյան
Япония впервые с июня 2025 года закупила российскую нефть
Гегаркуник в центре внимания: о чём говорил Царукян с жителями
НАТО: Мы работаем с США, чтобы понять детали их решения по войскам в Германии
Роберт Кочарян: Никаких договоренностей с Сержем Саргсяном о транзите власти не было
Иран требует от арабских стран репараций за содействие американо-израильской агрессии
Создан инструмент, который оценивает биологический возраст человека по фотографии
Баронесса Кэролайн Кокс перед европейским саммитом в Армении выступила с открытым письмом
Грузинский боец Мераб Двалишвили отказался от грэпплинг-поединка с Арманом Царукяном
В «Сильной Армении» прокомментировали возможность визита Зеленского в Ереван
Аншлаг и магия музыки: в Армении грандиозным концертом отметили 135-летие Сергея Прокофьева
Еще один миллион бутылок «Джермука» заблокирован по поручению Роспотребнадзора
Милли Меджлис Азербайджана приостановил сотрудничество с ЕП
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня труда
Инфляция устанавливает все новые рекорды: «Паст»
Даже сателлиты признают, что ГД станет оппозицией? «Паст»
Почему апелляционный суд принял к производству все иски, кроме одного? «Паст»
Грузия и Армения в 2029 году примут ЧМ по футболу U20
Демографический фронт: семья как последний рубеж. Сурен Суренянц
Артур Аванесян («Кандаз») объявил голодовку
«Процветающая Армения»: Людям предлагают продать свои дома и уехать
Украина атаковала НПЗ в Орске и нефтеперекачивающую станцию в Пермском крае
Художник Джозеф Арзуманов стал участником выставки The Only True Protest Is Beauty в Венеции
В Армении возник дефицит сжиженного газа: с чем связаны перебои?
СМИ: Вице-премьер Азербайджана в Ереване
«Ваш родственник в беде»: IDBank предупреждает об агрессивной волне телефонного шантажа
По какой причине Лусине Товмасян уволилась с работы? «Паст»
Заметная «неразбериха» в списке крупных налогоплательщиков: «Паст»
Посетитель концерта — ещё не определившийся электорат.: «Паст»
ЛГБТ вместо демократии: какую цену Брюссель выставил Еревану за евроинтеграцию
Китай заблокировал сделку Meta по покупке ИИ-стартапа Manus за $2 млрд
«Сильная Армения»: Подвергли приводу героя войны Кандаза – желаю Антикоррупционному комитету мирного допроса
Китай выразил протест США из-за санкций против нефтехимической компании
Памятник «Мы — наши горы» стал мишенью армяноненавистнической политики властей Азербайджана
Трамп: нефтяную инфраструктуру Ирана может разорвать через три дня
В конгрессе США потребовали от властей публикации сведений об НЛО
Папа римский: В Иране невинные люди страдают из-за войны
«Мы помним»: Генрих Мхитарян о трагедии 1915 года
День памяти и скорби: обращение Константина Затулина
Министры обороны России и Китая провели встречу
В Дании нашли редкие золотые браслеты эпохи викингов
Германия отвергла возможность приостановки членства Испании в НАТО после сообщения о письме Пентагона
«Элита на экспорт:» пока Пашинян сокращает армянские вузы, его дети учатся в Европе
Захарова: новая миссия ЕС в Армении — инструмент вмешательства во внутренние дела страны
Греция уступит Италии первое место по госдолгу в еврозоне к концу года: Reuters
Самвел Карапетян: Сегодняшние руководители Армении пытаются оправдать тех, кто осуществил Геноцид армян
Заявление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю 111 годовщины геноцида армян
Курс финансовой грамотности в благотворительной организации Learning Mission. Idram&IDBank
«Геноцидальный антиарменизм активизировался с полной яростью в 2020-х» — международные эксперты
Новый уровень цифрового банкинга: IDBank начинает стратегическое сотрудничество с Oracle
Переосмысление института президента: почему предлагается кандидатура архиепископа Микаэла Аджапахяна? «Паст» 
Гегаркуник в центре внимания: о чём говорил Царукян с жителями
Баронесса Кэролайн Кокс перед европейским саммитом в Армении выступила с открытым письмом
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня труда
Китай выразил протест США из-за санкций против нефтехимической компании
Германия отвергла возможность приостановки членства Испании в НАТО после сообщения о письме Пентагона
Посетитель концерта — ещё не определившийся электорат.: «Паст»1
Даже сателлиты признают, что ГД станет оппозицией? «Паст»2
По какой причине Лусине Товмасян уволилась с работы? «Паст»3
Почему апелляционный суд принял к производству все иски, кроме одного? «Паст»
4
«Процветающая Армения»: Людям предлагают продать свои дома и уехать5