Երկուշաբթի դեկտեմբերի 1-ի առավոտյան բանկերի մասնաճյուղերում և փոխանակման կետերում փոխարժեքը կտրուկ փոխվեց` 1 դոլարի դիմաց կազմելով միջինը 445 դրամ առքը, 460 դրամ վաճառքը: Սա այն դեպքում, երբ նոյեմբերի 24-ին դրամի կտրուկ` 16 դրամով արժեզրկումից և 1 դոլարի դիմաց 435 դրամի հասնելուց հետո, հաջորդ օրերին փոխարժեքը գտնվում էր 435-440 դրամի միջակայքում:
Ուրբաթ օրը ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ ֆոնդային բորսայում նույնպես դոլարը վաճառվել էր 438 դրամով: Ընդ որում, բորսայում վաճառքի ծավալները ոչ մի կերպ չէին տարբերվում միջին օրական վաճառքի ցուցանիշներից: Սակայն, ինչպես արդեն նշեցինք, հանգստյան օրերին հաջորդող երկուշաբթի, երբ ֆոնդային բորսայում դեռևս գործարքներ չէին եղել և միջին կշռված փոխարժեք չէր ձևավորվել, բանկերի մասնաճյուղերում և փոխանակման կետերում փոխարժեքը ևս մեկ կտրուկ ցնցում ունեցավ, հասնելով վերևում նշված ցուցանիշներին:
Առաջին տպավորությամբ երկուշաբթի օրը ֆինանսական շուկայում տեղի ունեցածը սուբյեկտիվ պատճառներ ունի: Իրադարձությունների տրամաբանությանը հետևելով, ևս նույն եզրակացությունն է ստացվում: Բանն այն է, որ միջազգային շուկայում փոխարժեքների կտրուկ տատանում այդ օրերին տեղի չունեցավ: Հայաստանում նույնպես այդ օրերին էական ոչ մի իրադարձություն չեղավ, որ կարող էր նման կտրուկ տատնման պատճառ դառնալ:
Այդ դեպքում ինչո՞վ էր պայմանավորված երկուշաբթի օրը բանկերում ու փոխանակման կետերում փոխարժեքի նման կտրուկ փոփոխությունը: Ընդ որում, առքի (միջինը 445 դրամ) և վաճառքի (միջինը 460 դրամ) մեծ տարբերությունից ենթադրվում էր, որ ավելի մեծ արժեզրկման սպասումներ կառաջանան բնակչության մոտ, մարդիկ զանգվածաբար կնետվեն դոլար գնելու, ինչը նշանակում էր, որ դոլարի վաճառքն այդ օրը բավականին բարձր շահույթներ էր ապահովելու: Ինչը և տեղի ունեցավ:
Բանկերն այդ օրը բավականին լուրջ շահույթ ունեցան արտարժույթի` նախորդ օրերին էապես ցածր գնով բորսայից ձեռք բերած դոլարի վաճառքով: Եթե փոխարժեքի կտրուկ բարձրացումը պայմանավորված լիներ շուկայական գործոններով, ապա գոնե նույն օրը դոլար վաճառքի մեծ ծավալներ կգրանցվեին նաև ֆոնդային բորսայում: Մինչդեռ այդ օրը բորսայում ընդհանրապես առք ու վաճառք չեղավ: Այսինքն, բանկերն ու փոխանակման կետերը դոլար ձեռք բերելու կարիք չունեին, նրանց այդ պահին ունեցածը բավարար էր, որն էլ վաճառվում էր առավելագույն բարձր գնով: Իսկ ինչո՞վ էր զբաղված Կենտրոնական բանկը: Կենտրոնական բանկը օրվա վերջին հանդես եկավ հայտարարությամբ, նշելով, որ փոխարժեքի մեծ տատանումները «կրում են կարճաժամկետ բնույթ», կոչ անելով «զերծ մնալ արժութային սպեկուլյացիաներից և անհարկի փոխարկումներից, քանի որ փոխարժեքի նման տատանողական վարքագծի պարագայում, դրանք իրենց մեջ կրում են բարձր ռիսկեր և ակնկալվող օգուտի փոխարեն կարող են հանգեցնել զգալի վնասների»:
Դժվար չէ ենթադրել, որ այդ ուշացած կոչը նույն օրը ոչինչ չփոխեց, քանի որ նման հայտարարություններ պետք է արվեն կանխելու համար խուճապային տրամադրությունները: Բացի դրանից, ԿԲ-ն պետք է թույլ չտար իր իսկ մատնանշած արժութային սպեկուլյացիաները, որոնք իրականացրեցին առաջին հերթին հայաստանյան բանկերը: Արդեն դեկտեմբերի 3-ին փոխարժեքը բանկերի մասնաճյուղերում կայունացել է առքուվաճառքի 439-442,5 դրամ 1 դոլարի դիմաց ցուցանիշի շուրջ:
Ընդ որում, դոլարը վաճառվում է որոշ սահմանափակումներով` ժամային կամ ծավալային: ԿԲ-ն, փաստորեն, ուշացումով բանկերին պարտադրել է զերծ մնալ նախորդ օրվա գործելաոճից, քանի որ այն շարունակվելու դեպքում լուրջ բարդություններ կունենանք ոչ միան ֆինանսական շուկայում, այլ տնտեսության մեջ և սոցիալական ոլորտում ընդհանրապես, իսկ երկարաժամկետ առումով հայկական դրամի հեղինակությունը էլի ավելի կտուժի և դոլարիզացիայի մակարդակը ավելի կբարձրանա:
Դրա վնասակար հետևանքների մասին բազմիցս Հայաստանին զգուշացրել են նաև միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունները: Դոլար-դրամի իրական, շուկայում ձևավորված իրավիճակին համապատասխանող փոխարժեքը մասնագետների և ոլորտի պատասխանատուների գնահատմամբ` 440 դրամ 1 դոլարի դիմաց միջակայքն է:
Արման Համբարձումյան
Армения на грани: суверенитет или превращение в «Западный Азербайджан». Сурен Суренянц
IDBank выходит на международный уровень: интервью Мгера Абраамяна для Los Angeles Times
Что скрывается за «паузой» антицерковной кампании? «Паст»
Сумма, выделенная правительством, покроет только часть расходов, а размер гонорара держится в секрете: «Паст»
Растущая экономика за счет потребления и новые инфляционные риски: «Паст»
Сюрпризы в избирательном списке «Просвещнной Армении»: «Паст»
Предвыборная кампания раньше срока с превышением полномочий: «Паст»
Партия Альянс обещает вернуть смертную казнь в Армении
Лариджани считает маловероятным обеспечение безопасности в Ормузском заливе в текущей ситуации
Путин: Переключить поставки ближневосточной нефти без Ормузского пролива нельзя
Экс-форвард сборной Армении Юра Мовсисян выпустил автобиографию
Легендарная «Великолепная семерка» возвращается на экраны спустя 60 лет с Мэттом Диллоном в главной роли 
Премьер-министр Армении Никол Пашинян выступит в парламенте в Страсбурге
Удары США и Израиля по Ирану: главные события на Ближнем Востоке к утру 9 марта
Саудовская Аравия предупредила Иран о последствиях нападений на страны Персидского залива
При поддержке Ucom состоится региональный молодежный форум «ДемАрДем: Диалог поколений»
СМИ: Новая партия зерна из РФ прибудет в Армению транзитом через Азербайджан и Грузию
Сердечно поздравляю вас с 8 Марта — Международным женским днём. Зангезурского медно-молибденового комбината
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Международного женского дня, 8 марта
Движение «Нет “Западному Азербайджану”» приняло резолюцию и направило её политическим силам.
TRIPP: кризис доверия и неопределённые перспективы. Сурен Суренянц
Одной рукой дают, другой — забирают: «Паст»
Дан старт «рисованию цифр»: где проводились опросы? «Паст»
Почему Государственный симфонический оркестр Армении уклоняется от ответов на вопросы? «Паст»
CNN: Трамп заявил, что его не беспокоит, станет ли Иран демократическим государством
Движение «Нет “Западному Азербайджану”» организовало конференцию на тему: «Модели мира: гарантированный мир или “Западный Азербайджан”?»
Катар предупредил о мировом кризисе и росте нефти до $150
Стрельба на проспекте Баграмяна Еревана: Услышали звуки, выглянули в окно – никого не увидели
Альберт Паремузян – двукратный призер первенства России по джиу-джитсу
Иран заявил, что заранее предупредил страны Ближнего Востока, что базы США станут мишенями
Нарек Карапетян: Мы создадим для сельчан пункты закупки по всей Армении
Азербайджан вывел воинские части на боевые позиции
Новая акция в Yerevan Mall в преддверии 8 марта: Idram&IDBank
UBPay и MoneyTO запустили переводы из Армении в Великобританию
К весенним праздникам Ucom предлагает пакеты Unity на специальных условиях
Начали перегружать суды с еще большей силой: «Паст»
Армения в центре внимания авторитетного американского издания։ «Паст»
Власти готовятся «нарисовать» цифры опросов: «Паст»
Америабанк стал первой армянской компанией, включённой в список 100 крупнейших компаний Лондонской фондовой биржи, в составе Lion Finance Group
Сурен Суренянц: «Не усилим границы с Ираном - впустим 30 миллионов азербайджанцев»
Они хотят, чтобы мы исчезли․ Сурен Суренянц
IDBank расширяет преимущества путешествий для обладателей премиальных карт
Бесплатные звонки и SMS-сообщения от Ucom для абонентов, находящихся на Ближнем Востоке
На пограничном пропускном пункте Армения – Иран километровые очереди из грузовиков
Махмуд Ахмадинежад жив – телеграм-канал Colonelcassad
Азербайджанцы построили укрытия вблизи границы, чтобы контролировать наши села — Арман Татоян
Депутаты парламента Армении одобрили ряд законодательных поправок к действующим законам
Иран сообщил о поражении американского эсминца
Срочная пресс-конференция Армана Татояна по вопросам безопасности
Израиль собирается нанести удары по 16 селам и городам Ливана 
Премьер-министр Армении Никол Пашинян выступит в парламенте в Страсбурге
Махмуд Ахмадинежад жив – телеграм-канал Colonelcassad
Сегодня мы чтим память жертв сумгаитских погромов․ Лидер Движения «Всеармянский фронт»
генерал-майор Аршак Карапетян
Я глубоко убеждён, что только совместными усилиями мы сумеем преодолеть все трудности, стоящие перед Российской Федерацией и Республикой Армения. Аршак Карапетян
Глава миссии ЕС в Армении: С августа 2025 года у нас есть свободный доступ ко всем участкам границы
Начали перегружать суды с еще большей силой: «Паст»1
Армения в центре внимания авторитетного американского издания։ «Паст»2
Растущая экономика за счет потребления и новые инфляционные риски: «Паст»3
Стрельба на проспекте Баграмяна Еревана: Услышали звуки, выглянули в окно – никого не увидели4
Дан старт «рисованию цифр»: где проводились опросы? «Паст»5