«Անձնական տվյալների պաշտպանության մասին» ՀՀ օրենքում լրացումներ կատարելու մասին» օրենքի նախագիծն առաջին ընթերցմամբ ընդունվեց Ազգային ժողովի կողմից: Նախագիծը, որոշակի թերություններով հանդերձ, կարելի է համարել առաջընթաց քայլ մեր երկրում մարդու իրավունքների պաշպանվածության տեսանկյունից, որը տալու է լրացուցիչ մեխանիզմներ ոլորտն ավելի մոտեցնելու ժողովրդավարական արժեհամակարգին ու սկզբունքներին: Անձնական տվյալների պաշտպանությունն անձի ազատության և այդ ազատությունը հնարավորինս առանց խոչընդոտների իրացնելու լավագույն մեխանիզմներից է: Այն նաև մարդու իրավունքների պաշտպանվածության լավագույն երաշխիքներից է, որը չի կաշկանդում մարդու գործողությունները իրացնելու սեփական իրավունքները ազատության սկզբունքի գործադրմամբ: Այս հիմնարար արժեքների կյանքի կոչման համար պետք է սահմանվեին ոլորտի կարգավորման այնպիսի գաղափարական մոտեցումներ և կառուցակարգային սկզբունքներ, որոնք հնարավորություն կտային անձնական տվյալների պաշտպանության համար սահմանել առարկայական երաշխիքներ: Գործող օրենքը չէր տալիս նման երաշխիքներ, թե ինչպիսի միջոցներով ու ձևերով կարելի է անձնական տվյալների պաշտպանությունն իրականացնել:
Ընդունված նախագծով, սակայն, որոշ չափով երաշխավորվում է անձնական և ընտանեկան կյանքի անձեռնմխելիության իրավունքի պաշտպանությունը անձնական տվյալների մշակման բնագավառում, անձնական տվյալների մասին ՀՀ օրենսդրությունը համապատասխանեցվում է եվրոպական չափանիշներին և ՀՀ ստանձնած միջազգային պարտավորություններին՝ նպաստելով Հայաստանի կողմից մարդու հիմնարար իրավունքների պաշտպանության բնագավառում իրականացվող քաղաքականությունն առավել հուսալի, կանխատեսելի ու վստահելի դարձնելուն: Թե ինչպես դա կհաջողվի, ցույց կտա նաև Կառավարության ստանձնած պարտավորությունն ու քաղաքական կամքը:
Նոր կարգավորմամբ պետք է անձի մասին տվյալները հավաքագրվեն որևէ կոնկրետ նպատակով: Սա շատ կարևոր դրույթ է հենց վերը նշված անձի ազատության, դրա պաշտպանության ինստիտուտի գործարկման և մարդու իրավունքների իրացման առումով: Կարևոր սկզբունքներից է նվազագույնի սկզբունքը, ըստ որի՝ պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմինները անձի մասին փոխադարձաբար որևէ տեղեկություն ստանալու առումով պետք է բավարարվեն հնարավորինս քիչ տեղեկատվությամբ: Այս կարգավորման հիմքում դրվել է նաև անձանց քիչ ծանրաբեռնելու գաղափարը: Նախագծով, ի թիվս այլ երաշխիքների, անձանց իրավունքներն իրացնելու առումով տրվում են լայն հնարավորություններ: Անձը կարող է մշակողից պահանջել ոչնչացնել, ուղեփակել և նվազեցնել անձնական տվյալները, որոնք անհրաժեշտ չեն նպատակին հասնելու համար: Նախագծով նախատեսվում է նաև անհրաժեշտ պաշտպանության ինստիտուտը: Սահմանված են մարմիններ, որոնք պետք է հետևեն, որպեսզի անձնական տվյալների մշակումը լինի օրինականության շրջանակներում, ինչպես նաև անձնական տվյալների մշակողներին ներկայացնեն երկրների լավագույն փորձը, որպեսզի նաև ձևավորվի համապատասխան մշակույթ այս ոլորտում: Այս մեխանիզմները շատ կարևոր են անձի գաղտնիության պահպանման երաշխիքների, ինչպես նաև՝ միջազգային ստանդարտներին մոտենալու և ոլորտում առաջընթաց ապահովելու առումներով: Իհարկե, շատ հարցեր մնում են բաց, մասնավորապես, երրորդ անձանց կամ երրորդ երկրներին անձի տվյալները փոխանցելու առումով կամ արդյո՞ք հեռախոսահամարը համարվում է անձնական տվյալ: Այս և այլ հարցերի մասին իրավացիորեն բարձրաձայնել են պատգամավորները նախագծի քննարկման ժամանակ: Կամ ինչպես նշել է Նիկոլ Փաշինյանը, ինչպես է կարգավորվելու այն իրավիճակը, երբ լրատվամիջոցը որոշում է որևէ թեկնածուի տվյալներ հրապարակել կամ ճշտել, թե իքս առանձնատունը ում է պատկանում և այլն: Այս առումներով օրենքը ամբողջական ու համակողմանի չի կարգավորում դաշտը, որը կարող է առաջացնել որոշակի ռիսկեր, սակայն խնդիրն այն է՝ որքանո՞վ է Կառավարությունը պատրաստ և նպատակային պաշտպանելու մարդու անձնական տվյալները և առաջացող խնդիրների դեպքում դրանք կարգավորել:
Այս ամենվ հանդերձ՝ օրենքը խայտառակություն չի կարելի համարել, ինչպես նշում են ոմանք, այն պարզ պատճառոով, որ մարդը կարող է պահանջել ոչնչացնել, ուղեփակել և նվազեցնել անձնական տվյալները, այսինքն՝ անձին տրվում է իրավունքի այնպիսի երաշխիք, որով նա կարող է տնօրինել իր անձնական տվյալների մասին տեղեկատվությունը կամ՝ որ տվյալները պետք է հավաքագրվեն կոնկրետ նպատակի առկայության պարագայում, ինչն անձնական տվյալների հավաքագրումը դարձնում է բարդ ու պատասխանատու գործընթաց:
Եթե նպատակն իրոք ուղղված է անձի իրավունքների իրացման հնարավորությունների կատարելագործմանը, այլ ոչ՝ անհայտ նպատակներով օրենքի առաձգական կիրառելիությանը, ապա բոլոր հարցերը շտկելի են, և նոր նախագիծը կարող է մարդու իրավունքների պաշտպանության ինստիտուտը կատարելագործել: Այս ոլորտը լինելով չափազանց բարդ և նուրբ, որը վերաբերում է յուրաքանչյուր անձին և նրա անձնական տվյալներին, որոնք խիստ բազմազան են, բազմաբնույթ ու դժվար տարորոշվող, բնականաբար ոլորտը դարձնում են դժվար կառավարելի ու վերահսկելի: Սակայն, մյուս կողմից էլ, պետք է ավելի շատ ենթարկել մշակումների փորձնական կիրառելիության դաշտում, երբ կառաջանան բացեր, որոնք կշտկվեն համապատասխան լրացումներով ու մշակումներով:
Անդրանիկ Բարսեղյան
Юнибанк выступил партнером международного форума “Yerevan Dialogue 2026”
Актриса Джульетта Степанян удостоена премии «Белый слон»
Группа ЕИБ и Америабанк расширяют поддержку армянского бизнеса посредством гарантии, обеспеченной ЕС
Сила одного драма для фонда «Ваге Меликсетян»
На Евразийском экономическом форуме в Астане ожидается рекордное число участников
В Великобритании подтвердили третий случай заражения хантавирусом
В Ширакской области правоохранители проводятся обыски в офисе «Сильной Армении»: есть задержанные
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» на мероприятии Дня Еркрапа
Россия до 12 мая останавливает все полеты на юге страны из-за удара БПЛА по диспетчерскому центру
Источник RT: разговор с послом Армении в МИД России был крайне жёстким
В Армении стартовала агитационная кампания к парламентским выборам
Партия "Сильная Армения" объявляет о начале предвыборной кампании
Пять рейсов из России задерживаются на прилет в Ереван из-за атак БПЛА
Завершился международный шахматный турнир, организованный при поддержке IDBank
В Армении состоялась международная конференция FINTECH360
Какой армянский деятель стал членом комиссии при президенте РФ? «Паст»
Европейские обещания на фоне закрытых дверей: «Паст»
Вакуум безопасности: что ждет Армению без России? «Паст»
Ucom повышает скорость интернета во всех тарифах Unity
«След» Курдистана в списке «Республики»: кто такой Роман Мурадян? «Паст»
Премьер-министр не упомянул ни политзаключенных, ни пленных в Баку: Амстердам
Генпрокуратура Армении взяла под контроль громкое дело о несовершеннолетних сестрах в Веди
Иллюзия мира: как саммит в Ереване обнажил стратегический тупик Армении
В Госдуме РФ обвинили Макрона в имперском поведении после его слов о связях Армении и России
Мери Мисакян вошла в топ-6 на молодежном чемпионате мира по тяжелой атлетике
Euobserver: Армения стремится занять место в очереди на вступление в ЕС на фоне геополитической нестабильности
Саммит хромых уток в Ереване
Арагчи: Иран готов заключить честную сделку с США по урегулированию конфликта
4 вагона удобрений и 4 вагона зерна будут отправлены в Армению транзитом через территорию Азербайджана
В Шанхае построят самое большое в мире колесо обозрения без спиц
Заявление движения «Нет “Западному Азербайджану”!»: нет разделу Армении
Главная повестка выборов: армянская идентичность или интеграция
В деле построения архитектуры мира в нашем регионе Макрон играет ключевую роль - Пашинян
В НАТО заявили, что решение США о выводе войск из ФРГ не повлияет на возможности альянса
Фон дер Ляйен выделила четыре основных приоритетных направления сотрудничества ЕС-Армения
Кая Каллас прибыла в Азербайджан
Министр иностранных дел: Открытые границы с Турцией послужат интересам Армении
Центральный банк Армении сохранил ставку рефинансирования на уровне 6,50%
Звон в колокол на Лондонской фондовой бирже ознаменовал включение Америабанка в индекс FTSE 100 в составе группы LFG 
Le Figaro: Европа рискует пожертвовать демократией в Армении ради геополитики
Косачев: Если нынешние русофобы в Армении укрепят свои позиции на выборах, то отношения с РФ могут стать необратимыми
Tasnim: Утверждение США о потоплении иранских катеров не соответствует действительности
Зеленский подвёл итоги саммита ЕПС в Ереване: он поблагодарил Армению и Пашиняна
Приглашение Зеленского — удар по национальному достоинству
Премьер-министр Армении: Надеюсь посетить Азербайджан в 2028 году
Кая Каллас посетит Азербайджан
Мы желаем Армении и Азербайджану исключительно мира – Зеленский
Алиев: И Армения, и Азербайджан уже получили реальные выгоды от мира
Урсула фон дер Ляйен в Ереване: ЕС обсуждает военное сотрудничество, цепочки поставок и роль Южного Кавказа
Петиция Армянского народного движения «Нет “Западному Азербайджану”!» «Верните пленных домой»
На Евразийском экономическом форуме в Астане ожидается рекордное число участников
Гегаркуник в центре внимания: о чём говорил Царукян с жителями
Баронесса Кэролайн Кокс перед европейским саммитом в Армении выступила с открытым письмом
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня труда
Китай выразил протест США из-за санкций против нефтехимической компании
Гегаркуник в центре внимания: о чём говорил Царукян с жителями1
Какой армянский деятель стал членом комиссии при президенте РФ? «Паст»2
Баронесса Кэролайн Кокс перед европейским саммитом в Армении выступила с открытым письмом3
Создан инструмент, который оценивает биологический возраст человека по фотографии4
Артур Хачатрян: где 12 миллионов евро, выделенные на борьбу с «гибридной войной»?5