Ինչպիսի՞ն պետք է լինի իսկական սալյամին. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Սալ յամին (իտալերեն salame - երշիկ) իտալական չոր երշիկ է` առատորեն համեմված համեմունքներով: Հատկանշական առանձնահատկությունն այն է, որ երշիկը արտաքինից սպիտակ բորբոս է (պենիցիլիումով) ծածկում: «Սալ յամի» բառը ներկայումս օգտագործվում է եվրոպական և մասնավորապես իտալական ոճով ստեղծված պինդ մսի անվանման համար: Ռումիներեն, բուլղարերեն և թուրքերեն լեզուներում այս բառի անալոգը «salam»-ն է, իսկ հունգարերենում՝ «szalami»: Բառն ինքնին գալիս է «sale»՝ աղ բառից որոշակի վերջավորությամբ և ի սկզբանե նշանակել է «աղ դրած միս»: Իտալիայի գրեթե յուրաքանչյուր տարածք ունի այդ երշիկի իր սեփական տարատեսակը: Սալ յամին ունի թանգարաններ և նույնիսկ պատկերված է եկեղեցիների որմնանկարների վրա:

Սալ յամի երշիկեղենը իտալական պիցցայի, մակարոնեղենի, ինչպես նաև բուտերբրոդների և սառը խորտիկների հիմնական բաղադրիչն է: Իտալական սալ յամին հորինել են այն գյուղացիները, որոնք մսամթերքը աղ են դրել, որպեսզի հնարավոր լինի երկար պահել առանց սառնարանի (այդ օրերին պարզապես նման տեխնոլոգիա չի եղել): Դասական իտալական նախուտեստների ափսեն անհնար է պատկերացնել առանց այդ նրբագեղության: Պրոշուտտոյի (խոզապուխտ) հետ միասին չորացրած սալ յամին տիպիկ իտալական մսային ուտեստի օրինակ է: Այս երշիկի բազմաթիվ տարատեսակներ առանձնանում են ըստ մսամթերքի աղալու աստիճանի և համեմունքների ու ճարպային խառնուրդների տեսակների:

Նման երշիկները պատրաստվում են միայն որակյալ մսից: Այն աղում են, ավելացնում համեմունքներ և բարձրորակ խոզաճարպ: Այնուհետև սալ յամին ուղարկվում է նկուղներում հասունացման ` որոշակի կլիմայական պայմաններով. օդի ջերմաստիճանը պետք է լինի մոտ +15 C, իսկ խոնավությունը` 60-70%: Երշիկը չորանում ու հասունանում է, աղը ոչնչացնում է նրա մեջ եղած բոլոր վնասակար միկրոօրգանիզմները: Մոտ մեկ ամիս անց սալ յամին ծածկվում է բաց մոխրագույն բորբոսով և զգալիորեն չորանում: Որքան երկար է հասունանում սալ յամին, այնքան ավելի է խտանում նրա կոնստիտենցիան, իսկ բորբոսը մգանում է: Երշիկը պատրաստի է համարվում է 2,5 - 3 ամսվա ընթացքում: Աշխարհահռչակ Felino սալ յամին համարվում է իտալական այդ նրբագեղության ամենատարածված տեսակը:

Այն անվանակոչվել է Պարմայի մոտակայքում գտնվող մի քաղաքի անունով, որտեղ դարեր շարունակ պատրաստել են այդ չորացրած երշիկը: Այդ տարածաշրջանն ունի հատուկ կլիմայական պայմաններ, որի շնորհիվ շատ ավելի քիչ աղ է պահանջվում երշիկի նրբահամությունը ապահովելու համար: Ֆելինոյի սալ յամիի բաղադրատոմսը հետևյալն է. խոշոր աղացած մսին (միայն տեղական խոզի մսից) ավելացնում են սպիտակ գինի, սև պղպեղի հատիկներ և համեմիչ խոտաբույսեր: Եվ ոչ մի քիմիական հավելում: Salame di Felino- ի համը զարմանալի է` ընկուզա-սնկային թեթև բույրով: Սալ յամի Ֆելինոն հաճախ է հիշատակվում այդ քաղաքի պատմական փաստաթղթերում: Այն անգամ պատկերված է Պարմայի Սան Ջովանիի եկեղեցու որմնանկարներում: Իտալացիները անհավատալիորեն հարգում են իրենց խոհարարական ավանդույթները: Օրինակ՝ քաղաքն ունի Սալ յամի դի Ֆելինոյի թանգարան, որը գտնվում է 890 թվականի ամրոցում:

Այն ներկայացնում է գործիքների և սարքերի հնագույն ցուցանմուշներ, որոնցով պատրաստվել է երշիկեղեն, կարելի է տեսնել, թե ինչպես և որտեղ են դրանք չորացրել, իմանալ իտալական սև խոզերի ցեղի մասին պատմությունը, որոնց միսը օգտագործվում է սալ յամիի արտադրության մեջ: Իսկ ամրոցի բակում գտնվող փոքրիկ ռեստորանում կարելի է համտեսել այդ համեղ ուտեստը: Իտալիայում հարգի է նաև Միլանի սալ յամին: Այն պատրաստվում է միջին չափով աղացած խոզի մսից (երբեմն տավարի միս ավելացնելով) և համեմունքներից (սև պղպեղ, սխտոր և սպիտակ գինի): Միլանի սալ յամին ունի չոր ապխտած նուրբ մսի բույր: «Հունգարական» սալ յամին պատրաստվում է ըստ այն բաղադրատոմսի, որը իտալացիները փոխառել են հունգարացի ժողովրդից շատ տարիներ առաջ: Այդ սալ յամիի մեջ կան շատ փոքր յուղի կտորներ, և այն ավելի հարուստ է կծու համով:

Կամո Խաչիկյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Արսեն Թորոսյանի հայրը պաշտոն է ստացել Շրջակա միջավայրի նախարարությունում. News.am Ձյուն է տեղում. ԱԻՆ-ը տեղեկացնում է Նիկոլ Փաշինյանը ելույթի ժամանակ արտասվեց (տեսանյութ) Առավել հաճախ ի՞նչ անուններ են ստացել նորածինները՝ 2020 թվականին Պաշտպանության նախարարության հաղորդագրությունը Լույս չի լինի Երևանում և 3 մարզերում Մենք գլորվում ենք դեպի քաոս. Ազատ Արշակյան Նիկոլ Փաշինյանի երեք հենարանները Օնիկ Գասպարյանի աղջիկը գրառում է կատարել Նախկին զինվորականը՝ Մանե Գևորգյանի հայտարարության մասին ՌԴ-ն հրաժարվել է Հայ-ռուսական համալսարանի գործունեության համաձայնագրից` կնքված 2015թ.-ին Ես կոչ եմ անում բանակին հանգիստ թողնել և պայքարը տանել քաղաքական եղանակներով. Սարգիս Քլոյան Ռուսաստանը տագնապով հետևում է Հայաստանում տիրող իրավիճակին. Մատվիենկո Իրական քաղաքական մեծամասնությունը գտնվում է այս երկու բևեռների մեջտեղում. Զոհրաբ Գևորգյան Հանրապետության նախագահի հայտարարությունը ՀՀ ԶՈւ գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնից ազատելու առաջարկության վերաբերյալ Հանրապետության նախագահի կայացրած որոշման մասին Մեր սխալների մեծագույն պատճառներից մեկը մեր՝ որպես իշխանություն սիրված լինելն է եղել Արայիկ Հարությունյանի աշխատասենյակում հոկտեմբերի 7-ին հանդիպել եմ Նիկոլ Փաշինյանին․ Սեյրան Օհանյանը մանրամասներ է հայտնում ԳՇ այդ հայտարարությունը բացարձակապես ապօրինի է. Փաշինյան Դիպուկահարներ՝ կառավարության շենքի տանիքին Փաշինյանը դիմեց հանրությանը. հանրահավաքը մեկնարկել է (ուղիղ)
website by Sargssyan