Պատմության ջնջման վտանգը. արդյո՞ք հերթը հասել է նաև ազգային հիշողությանը
Հայաստանի իշխանությունների վարած քաղաքականության շուրջ հերթական լուրջ քննարկումները ծավալվում են ազգային հիշողության և պատմական ժառանգության պահպանման հարցի շուրջ։ Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի Արցախի բաժնի հնարավոր փակման թեման հանրային դաշտում ընկալվում է ոչ միայն որպես կառավարման որոշում, այլ որպես խորքային գործընթացի մաս։ Քննադատները պնդում են, որ պատմության նման հատվածների դուրսմղումը վտանգավոր նախադեպ է, որը կարող է հանգեցնել ազգային ինքնության աստիճանական արժեզրկման։
Ազգային արժեքների պահպանման հարցը հատկապես զգայուն է այն փուլում, երբ տարածաշրջանը շարունակում է մնալ լարված, իսկ հասարակության ներսում առկա են խոր հակասություններ։ Թանգարանի Արցախի բաժնի փակման մասին տեղեկությունները, թեև պաշտոնապես հերքվել են ԿԳՄՍ նախարարության կողմից, սակայն արդեն իսկ հասցրել են ձևավորել մտահոգության ալիք։ Շատերը սա դիտարկում են որպես նախընտրական փուլում ժամանակավոր զսպված քայլ՝ չսրելու հանրային տրամադրությունները։
Թեմայի շուրջ «Փաստ»-ը զրուցել է քաղաքական գործիչ Արման Աբովյանի հետ, ով բավական կոշտ գնահատականներ է հնչեցրել ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ։
«Ես ավելի քան համոզված եմ, որ հարմար պահի ոչ միայն Հայոց ցեղասպանության ինստիտուտի Արցախի բաժինը կփակվի, այլև Հայոց ցեղասպանության թանգարանը կվերածվի մի այլ կառույցի, քանի որ ՀՀ իշխանության վարած քաղաքականությունը լիովին համապատասխանում է թուրք-ադրբեջանական հետաքրքրություններին և շահերին։ Իսկ թուրք-ադրբեջանական շահերից բխում է երկու բան` մաքսիմալ մոռացության տալ հայ ժողովրդի պատմությունը և դրանով նախապատրաստել հող և հիմք ՀՀ ապամոնտաժման համար։ Այո, ավելի քան համոզված եմ որ սա նախընտրական տակտիկական քայլ է(Արցախի բաժնի փակման թեմայի փակումը), որ ավելորդ անգամ կրքերը չբորբոքվի, բայց այն որ այդ մարդիկ ատում են թե' Արցախը, թե' Հայաստանի հանրապետությունը, դա միանշանակ է։ Եթե, ուզում ենք ավելի խորքային հասկանալ ինչ է կատարվում, պետք է հասկանալ և դիտարկել օրինակ իշխանությունների կողմից այսպես կոչված եվրոպացման ճանապարհը, որը Եվրոպայի հետ ընդհանրապես ոչ մի աղերս չունի և նույնիսկ Եվրոպան հազար անգամ հայտարարել է, որ Հայաստանի եվրոպացման կամ Եվրոպայի ճանապարհներն անցնում են թուրքական դռներով։ Այստեղ, եկեք հիշենք, որ հայերի համար թուրքական դուռը մաքսիմում սկսվում և ավարտվում է Դեր Զորի կոտորածներով»,– Փաստ-ի հետ զրույցում նշել է Արման Աբովյանը։
Աբովյանի գնահատմամբ՝ գործող իշխանության քաղաքականությունը չի տեղավորվում ավանդական արտաքին քաղաքական ուղղությունների տրամաբանության մեջ։ Նրա խոսքով՝ այն չի կարելի բնութագրել որպես հայամետ, ռուսամետ, ամերիկամետ կամ եվրոպամետ, այլ պետք է դիտարկել այլ հարթության մեջ՝ պայմանավորված տարածաշրջանային շահերի ազդեցությամբ։
«ՀՀ ներկայիս իշխանություններն են համարվում պատերազմի և արհավիրքի կուսակցություն և ջատագով, առանց պոպուլիզմի և մանիպուլյացիայի սա է իրականությունը»,– եզրափակեց մեր զրուցակիցը։
Ստեղծված իրավիճակում առանցքային հարցը մնում է նույնը՝ արդյոք խոսքը պարզապես մեկ կառույցի ներսում հնարավոր փոփոխության մասին է, թե ավելի լայն գործընթացի, որը վերաբերում է պատմության, հիշողության և ինքնության վերաիմաստավորմանը։ Հանրային արձագանքը ցույց է տալիս, որ թեման դուրս է գալիս նեղ մասնագիտական շրջանակներից և դառնում ազգային քննարկման առարկա՝ իր բոլոր հետևանքներով։
