Աշխարհում երրորդ գիտահետազոտական կենտրոնը՝ Շվեյցարիայից և Սինգապուրից հետո. «Փաստ»

Culture 14 October, 2021 10:34

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Օրերս լրագրողական հանրույթի ներկայացուցիչները հնարավորություն ունեցան լինելու PMI Science գիտահետազոտական կենտրոնում, շրջելու լաբորատորիաներով, ծանոթանալու իրականացվող ծրագրերին: Կենտրոնը հիմնադրվել է «Ֆիլիպ Մորրիս» ընկերության ներդրումների շնորհիվ: Ընկերության Հաղորդակցության ու գիտական ներգրավման թիմերի ղեկավար Տաթևիկ Հովհաննիսյանը նշում է՝ սա ամբողջ աշխարհում «Ֆիլիպ Մորրիսի» երրորդ գիտահետազոտական կենտրոնն է՝ Շվեյցարիայից և Սինգապուրից հետո:

«Հայաստանում կենտրոնը բացվել է 2018 թ.-ին ՀՀ կառավարության և «Ֆիլիպ Մորրիսի» միջև համագործակցության հուշագրի ստորագրումից հետո: Պոլիտեխնիկի 13-րդ մասնաշենքը հիմնովին վերանորոգվել է, ավելացրել ենք նաև երրորդ հարկ: Գիտական կենտրոնը ծառայում է նաև որպես հաբ, այսինքն՝ հյուընկալում ենք տեխնոլոգիական տարբեր ընկերությունների, կենտրոնը բաց է մամուլի ասուլիսների, տարբեր միջոցառումների կազմակերպման համար: Բացի դրանից, կենտրոնում կան լաբորատորիաներ, որոնցից կարող են օգտվել Պոլիտեխնիկական համալսարանի ուսանողները և դասախոսական կազմը, ինչպես նաև ամբողջ Հայաստանի գիտնականները: Այստեղ կան ինժեներական լաբորատորիաներ, ունենք լսարանային տարածք, որտեղ կարող են կազմակերպվել կրթական ծրագրեր: Հայաստանում կենտրոնն աշխատում է երկու ուղղությամբ:

Առաջինը գիտական ծրագրերի իրականացումն է, համագործակցում ենք գրեթե բոլոր ինստիտուտների և հետազոտական կենտրոնների, գիտական խմբերի հետ, մոտավորապես 120 և ավելի գիտնականների հետ Հայաստանից: Երկրորդ՝ գիտության շարունակականությունն ապահովելու համար նպաստում ենք էկոհամակարգի զարգացմանը, այսինքն՝ փորձում ենք անել այնպես, որ Հայաստանում գիտությամբ զբաղվելը լինի նորաձև, գիտնականները երկրից չգնան, երիտասարդները երազեն դառնալ գիտնական: Սկսում ենք մագիստրոսական ծրագրերի ֆինանսավորումից, նաև ասպիրանտական ծրագրեր ենք ֆինանսավորում, որպեսզի ասպիրանտները ստիպված չլինեն աշխատել, այլ կենտրոնանան գիտության վրա: Մեզ կարող են դիմել գիտական խմբերն իրենց հետազոտական աշխատանքների շրջանակում գրանտ ստանալու համար, նաև կազմակերպում և ֆինանսավորում ենք տարբեր կոնֆերանսներ, գիտական միջոցառումներ, որպեսզի ակտիվացնենք գիտական ոլորտը և օգնենք մարդկանց, որպեսզի նրանք իրենց «գտնեն» գիտության մեջ»,- «Փաստի» հետ զրույցում նշում է Հովհաննիսյանը:

Ընդգծում է՝ Հայաստանն ունի գիտության ավանդական ճյուղեր: «Այդ ուղղություններով աշխատում ենք հայկական գիտական կենտրոնների հետ, և ավելանում է ակտիվությունը: Այստեղ կարևոր է նաև բիզնեսի ներկայությունը: Առանց բիզնեսի կողմից եկող պատվերի գիտնականների համար աշխատելը դժվար է: Գիտությունը պետք է ունենա համապատասխան ֆինանսավորում: Իսկ այն պետք է իջեցնի ոչ միայն պետությունը, այլ նաև բիզնեսը»,-նշում է մեր զրուցակիցը:

Գիտահետազոտական կենտրոնն իրականացնում է հիմնարար հետազոտություններ նյութաբանության, տվյալագիտության և մի շարք այլ ոլորտներում: «Այստեղ շատ փակագծեր բացել չեմ կարող: Ունենք մեր աշխատակիցները, աշխատում ենք գիտահետազոտական կենտրոնների ու գիտական խմբերի հետ: Փորձում ենք հիմնարար հետազոտություններ իրականացնել Հայաստանում: Հայաստանը շատ մեծ չէ, գիտական հանրույթը ևս: Չորս տարվա ընթացքում հնարավոր է եղել համագործակցություն սկսել, նախնական համագործակցության հիմքեր հաստատել այն ինստիտուտների հետ, որոնք մեզ համար են հետաքրքիր, ամենախոշորն են Հայաստանում:

Նկատում ենք զարգացում, ակտիվություն այդ ոլորտում: Ամենակարևորը՝ կան երիտասարդներ, որոնք իրենց դիտարկում են գիտության ոլորտում և չեն շտապում գնալ այլ ուղղություններով: Իրականում ցավալի կլինի, եթե երիտասարդներին, որոնք մտածում են գիտնականի նման, չտրվի հնարավորություն զբաղվել դրանով, և իրենք ստիպված լինեն այլ ուղղությամբ գնալ, կամ կրթություն չստանալ, կամ էլ, օրինակ՝ հեռանալ երկրից: Էկոհամակարգի զարգացման շրջանակներում երիտասարդները կարողանում են իրենց տեսնել գիտության մեջ, որովհետև հետզհետե սկսում են հավատալ, որ Հայաստանում գիտնականը կարող է ունենալ արժանապատիվ աշխատավարձ, հնարավորություն ունենա մեր երկրում արժանապատիվ կյանքով ապրելու, այլ ոչ թե մտածի մի քանի տեղ աշխատելու կամ երկրից հեռանալու մասին: Ի վերջո, գիտնականը երկրի գիտական ներուժի մի մասն է»,- ասում է ընկերության Հաղորդակցության ու գիտական ներգրավման թիմերի ղեկավարը:

Ընդգծում է՝ «Ֆիլիպ Մորրիսն» ամբողջ աշխարհում իր գիտական կենտրոնների և գործընկերների շնորհիվ փորձում է ստեղծել գիտական ցանց: «Հայաստանում մեր մասնագետները, գիտնականները հնարավորություն ունեն օգտվել այդ ցանցից, աշխատել, համագործակցել համաշխարհային համբավ վայելող գիտնականների հետ՝ միևնույն ժամանակ տարբեր երկրներում գտնվելով: Իրենք զբաղվում են համատեղ նախագծերով, ստանում փորձագիտական կարծիք, կարողանում ընդգրկվել գիտական տարբեր խմբերի մեջ: Ընկերությունը փորձում է նույն մոդելը կիրառել նաև երկրի ներսում, այս պահին ունենալ այն ինստիտուտների քարտեզը, որոնք աշխատում են Հայաստանում՝ սարքերով ու գիտական ներուժով, և փորձել ստեղծել համագործակցության հենքեր բոլորի հետ, ունենալով ներքին ցանցը, որը ցույց է տալիս, թե ինչ գիտական ու տեխնոլոգիական ներուժ ունենք: Մեր նպատակն այն է, որ էլ ավելի լայնացնենք համագործակցության շրջանակը Հայաստանի ընկերությունների հետ, փորձենք տարբեր ընկերությունների «մոտեցնել» իրար: Այսինքն՝ փորձելու ենք մեծացնել մասշտաբը և որակապես էլ ավելի զարգացնել այն, ինչ ունենք»,-եզրափակում է Տաթևիկ Հովհաննիսյանը: