Ռոման Բալայանն իր նոր ֆիլմում ցանկանում է տեսնել «Океан Ельзи» խմբի վոկալիստին

Կինոռեժիսոր, սցենարիստ Ռոման Բալայանն իր հաջորդ ֆիլմում տեսնում է հայտնի «Океан Ельзи» խմբի վոկալիստ Սվատոսլավ Վակարչուկին: Խոստովանում է՝ իրեն սկսել է հետաքրքրել նվաստացածների և անարգվածների հոգեվիճակը, որն ուզում է ներկայացնել կինոյի լեզվով: Անվանի ռեժիսորը վերջին շրջանում հետաքրքիր թեմայով մի սցենարի վրա է աշխատում, որի գլխավոր հերոսուհին խելագար է: «Արմենպրես» -ի հետ զրույցում Ռոման Բալայանը խոսել է նոր սցենարի, Հրանտ Մաթևոսյանի և Փարաջանովի մասին:

Երկար տարիներ Բալայանը ֆիլմեր չի նկարահանում…

Ես շաբլոն պատասխան ունեմ այդ հարցին՝ ես ինքս ինձ վրա եմ աշխատում, բայց երկու կամ երեք տարի մի սցենար ունեմ, որը 32-րդ էջի վրա է: 20 էջերը վաղուց բոլորին պատմում եմ, բայց նստել-գրել դա, տրամադրություն չունեմ: Ցանկանում եմ, որ այն լայն կինովարձույթում հայտնվի: Բայց, ցավոք, կինովարձույթ չկա: Իսկ ես երիտասարդ տղա չեմ, սկսնակ չեմ, որ 5 դիտումի համար կինո նկարահանեմ: Եվ այդքան աղքատ չեմ, որ ֆիլմ նկարահանեմ գումար ստանալու համար: Այդ պատճառով ձգձգվում է: Գլխավոր դերում ուզում եմ նկարահանել անվանի ռոք երգիչ, «Океан Ельзи» խմբի վոկալիստ Սվատոսլավ Վակարչուկին է: Շատ լավ երգիչ է: Պատրաստվում եմ աշնանը, հարցնում եմ՝ նորից շրջագայություն ունես, որովհետև դրա պատճառով հետաձգում եմ, ասում է այո, բայց գարնանն ազատ եմ: Որոշում ենք, որ ապրիլին մի ամիս կտա և կնկարահանենք:

Թեման ինձ այնքան է հետաքրքրում, որ ուզում եմ կիսվել: Վերջին շրջանում ինձ անտունները, աղքատները, խելագարներն են հետաքրքրում: Ես ուզում եմ ֆիլմ նկարահանել  նվաստացածների և անարգվածների մասին:

Նոր ֆիլմ` սիրո ու կյանքի պատմությամբ

Ֆիլմի հերոսը համակրանքով է լցվում կնոջ նկատմամբ՝ չիմանալով, որ նա խելագար է, որը փախել է հիվանդանոցից: Հանդիսատեսը նայում է՝ նորմալ կին է, բայց ինչ-որ տարօրինակ է, միայն վերջում նրան տանում է հիվանդանոցային մեքենան:

Կան խելագարներ, որոնք անպայման չէ, որ հիվանդանոցում լինեն: Կնոջ դեպքում երեք  տարի առաջ նավակը շուռ է եկել, մայրը, հայրը մահացել են, իսկ նա կենդանի է մնացել և խելագարվել է:

Լավագույն ֆիլմերը, որոնք համար մեծ գումարներ է ստացել

Ես կինոյի նկատմամբ անտարբեր եմ դարձել, վերջին լավ ֆիլմը, կարծում եմ, 1987 թվականին եմ նկարահանել: «Ֆիլյոր» է կոչվում: Իմ լավ ֆիլմերն են «Կաշտանկան», «Բիրյուկը», «Թռիչքներ երազում և արթմնին», «Համբույրը», «Պահպանիր ինձ, իմ թալիսմանը»: Կարող էի մնացած ֆիլմերս չնկարահանել: Այս կինոնկարների համար մեծ գումարներ եմ ստացել:

Հրանտ Մաթևոսյանի «Գոմեշ»-ը նկարահանելու երազանքը

Ես ծանոթացել եմ Հրանտ Մաթևոսյանի ստեղծագործության հետ, երբ մի խելացի վրացի ճարտարապետ ինձ գիրք տվեց, «Ալխոն», և գրեց, որ Մաթևոսյանը հանճարեղ է: Գրքում երկու ստեղծագործություն կար՝ «Ալխոն» և «Գոմեշը»: Ես կարդացի «Գոմեշը», և խելագարվեցի, ուզում էի նկարահանել: Նույնիսկ ուզում էին մեխանիկական գոմեշ ստեղծել ինձ համար: Չստացվեց նկարահանել, բայց հետո այլ թեմատիկա ինձ հետաքրքրեց:

Հրանտ Մաթևոսյան կնքահայրը

Հրանտ Մաթևոսյանն ու նրա կինն ինձ ստիպելով կնքել են: Հարցնում էին՝ կնքվա՞ծ ես: Ասացի, որ մանուկ հասակում Արցախում եկեղեցիներն ավերված էին, ինձ սարեր էին տարել, քարերից մեկի տակ ինչ-որ բան էին արել: Որոշեցին կնքել, ասում են, գնանք Էջմիածին: Ասում եմ՝ ոչ մի Էջմիածին, ինձ համար դա զբոսաշրջային կենտրոն է, ես այնտեղ չեմ կնքվի: Որոշեցինք գնալ Գեղարդ: Շատ ուրախ անցավ:

Լսել եմ, որ այստեղ ուզում են բացել Հրանտ Մաթևոսյանի թագարանը: Երեք տարի գալիս եմ այստեղ, անընդհատ ձգձվում է: Սերունդ կա, որը չգիտի Հրանտ Մաթևոսյանի ստեղծագործությունները, կարելի է այնպես անել, որ դպրոցականները գնան այդ թանգարան, հետո ստիպված կկարդան, կպատմեն նրա մասին: Շատ եմ ուզում, որ այդ տունը կառուցեն: Ես նույնիսկ հորինել եմ Մաթևոսյանի քանդակը և ցույց եմ տվել այն նրա որդուն: Իմ ընկերներից մեկն է արել, իսկ գաղափարը ես եմ հորինել: Եթե բացվի, կպնդեմ, որ այդ քանդակը դրվի:

Ժամանակակից հայկական կինոյի մասին

Ներողություն եմ խնդրում, բայց հայկական ժամանակակից կինոն չգիտեմ: Բայց ինձ շատ դուր է եկել Արամ Շահբազյանի «Չնչիկ» ֆիլմի սցենարը, որը դեռ չի վերջացնում, թեև «Մոսկվիչն» է ավարտին հասցրել: Այդ օրվանից հույսս Արամն է: Մնացածները չեմ տեսել, գիտեմ Ռուբեն Գևորգյանցի, Հարություն Խաչատրյանի վավերագրական ֆիլմերը, շատ հետաքրքիր ֆիլմեր կան: Եթե անկեղծ ասեմ, առանց որևէ մեկին նեղացնելու, ես կինո ընդհանրապես չեմ գնում:

Փարաջանովը և կյանքում, և ստեղծագործության մեջ էր հանճար

Ես չէի ցանկանում ծանոթանալ նրա հետ, տեսել էի ֆիլմերը, հետաքրքիր չէին, բայց երբ նայեցի «Մոռացված նախնիների ստվերները», հանդիպեցի նրա հետ, խոսեցինք: Հետո սկսեցինք ընկերություն անել: Նա համարում էր, որ իմ ուսուցիչն էր, բայց ես այլ ուսուցիչ եմ ունեցել, բայց հաճելի էր նրան այդպես անվանելը: Փարաջանովը և կյանքում, և ստեղծագործության մեջ էր հանճար: Հազվադեպ համադրություն է:

Փարաջանովյան բանտային համալսարանը որոշեցինք չանցնել

Երբ մենք թաքուն գնացինք Ուկրաինա՝ բանտ՝ նրան տեսնելու, այնպիսի տպավորություն էր, որ ինքն է մեզ այցի եկել բանտ: Նա այնքան ազատ էր այնտեղ: Այդպիսի կերպար էր: Նա գրում էր, որ մեզնից յուրաքանչյուրին մաղթում է 1-2 տարի բանտում անցկացնել, որովհետև հիասքանչ համալսարան է: Եվ, իսկապես, նա արվեստով զբաղվելու հնարավորություն ունեցավ, միայնակ, առանց գրաքննության, և սկսեց անել իր կոլաժները: Ամենատարօրինակը, որ բանտում նստողները ինչ-որ աղբ էին տանում, տալիս նրան, իրենք էլ էին կոլաժներ անում, սցենարներ գրում: Մենք որոշեցինք այդ համալսարանը չանցնել:

Նա 1,65 հասակ ուներ, բայց եթե ինչ-որ մարդու հետ էր անցնում, այնպես էր քայլում, որ կարծես ինքն է ավելի բարձրահասակ: Նրա կինոն բոլորը չեն հասկանում , բայց ինձ համար նշանակություն չունի: Կիևում առաջին անգամ դիտեցի «Սայաթ-Նովան», բոլորը գովում էին նրան, իսկ ես երիտասարդ էի դեռ, ասացի՝ ձեր ստեղծագործական ձախողումն է: Մեկ ամիս հետո նայեցի նորից և ներողություն խնդրեցի: Միշտ ասում էի, որ կյանքում նա ավելի հանճարեղ է, բայց այս ֆիլմը տարիներ անց մեկ անգամ ևս դիտելուց հետո մանրակրկիտ հասկացա: Զանգահարեցի կնոջը և ասացի՝ Սվետա, դու միշտ նեղանում էիր, երբ ես ասում էի, որ կյանքում նա ավելի հանճարեղ է, քան կինոյում… դա այդպես չէ. կինոյում է հանճար: Ասում է՝ տեսնում ես, ո՜նց ես մեծացել:

Ռոզա Գրիգորյան